Coronavaccin van farmabedrijven Pfizer en BioNTech "90 procent doeltreffend": "Verrassend hoog, veelbelovend resultaat"

Het coronavaccin van de farmaceutische bedrijven Pfizer en BioNTech is voor "90 procent effectief" in de bescherming tegen COVID-19. Dat zeggen beide ontwikkelaars op basis van tussentijdse resultaten uit hun derde en laatste testfase bij 44.000 proefpersonen. Pfizer spreekt van een historisch moment, maar zegt ook dat er de komende week nog meer resultaten moeten binnenkomen. "Dit betekent nog niet dat dit vaccin er sowieso komt, maar het is op het eerste gezicht wel zeer positief nieuws", zegt vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen). De Amerikaanse en Europese beurzen zijn stevig de hoogte ingegaan na het positieve vaccinnieuws.

Het coronavaccin van het Amerikaanse bedrijf Pfizer en het Duitse BioNTech wordt momenteel getest bij zo'n 44.000 proefpersonen in een zogenaamde fase 3-studie. In die fase wordt de werking en veiligheid van een geneesmiddel getest bij een grote groep gezonde mensen. Een deel van de proefpersonen krijgt een placebo. Na de derde fase kan het geneesmiddel dan uiteindelijk op de markt komen.

Pfizer en BioNTech maken vandaag de eerste tussentijdse resultaten bekend van hun fase 3-studie. Daaruit blijkt dat hun vaccin meer dan 90 procent doeltreffend is tegen het coronavirus, zeven dagen na een tweede dosis van het vaccin. En dat is veel meer dan experten verwacht hadden.

Bekijk het verslag uit "Het Journaal" hier en lees voort onder de video:

Video player inladen...

"Experten, en ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hadden de lat aanvankelijk op 50 procent doeltreffendheid gelegd", zegt vaccinoloog Pierre Van Damme van de universiteit van Antwerpen. "Algemeen waren we al blij met 70 procent. Nu zitten we aan 90 procent, dus ik denk dat dat een heel mooi resultaat is."

Dit is ook goed nieuws voor onze groepsimmuniteit. Hoe meer bescherming een vaccin biedt, hoe sneller we groepsimmuniteit kunnen opbouwen

Pierre Van Damme, vaccinoloog (UAntwerpen)

Pfizer en BioNTech spreken zelf van een historische dag, maar benadrukken ook dat het nog wachten is op meer resultaten. Ze zeggen daarbij ook dat die 90 procent doeltreffendheid nog kan variëren.

"Een belangrijke vraag blijft wel of deze resultaten behaald zijn bij een groep van gezonde vrijwilligers tussen pakweg 18 en 55 of dat er ook oudere deelnemers bijzaten", zegt Van Damme. "Die gegevens worden wellicht binnenkort nog vrijgegeven. Maar op het eerste gezicht is dit zeer positief nieuws."

Pierre Van Damme ziet ook goed nieuws voor onze groepsimmuniteit. "Hoe hoger de doeltreffendheid, hoe sneller we groepsimmuniteit gaan opbouwen. Die twee gaan altijd hand in hand en dat is belangrijk voor als we dit vaccin op grote schaal zouden uitrollen." 

Wat zijn de resultaten precies?
 
  • Aan de fase 3-studie van Pfizer en BioNTech nemen 43.538 proefpersonen deel
  • 38.955 deelnemers kregen tot nu toe een tweede dosis van het kandidaatvaccin tegen SARS-CoV2. Een deel van hen kreeg een placebo in plaats van het "echte" vaccin
  • 94 deelnemers liepen een coronabesmetting op
  • 90 procent van hen kwam uit de groep deelnemers die het placebo-vaccin hadden gekregen. 10 procent, ofwel zo'n 9 deelnemers, liepen een besmetting op ondanks dat ze gevaccineerd werden.
  • Pfizer en BioNTech willen hun studie afronden wanneer 164 deelnemers een coronabesmetting hebben opgelopen

BEKIJK: Hoe werkt een vaccin eigenlijk? Wetenschapper Hetty Helsmoortel legt het uit in onderstaande video (lees voort onder de video). 

Video player inladen...

Nog veel vragen onbeantwoord

Het is voorlopig nog niet duidelijk hoe lang het vaccin precies bescherming zal bieden. Ook onduidelijkheid over de 10 procent gevaccineerde proefpersonen die toch een coronabesmetting opliepen. Zijn ze helemaal niet beschermd, of beschermt het vaccin hen wel tegen een ernstige vorm van COVID-19, maar kunnen ze wel nog lichte symptomen krijgen. En wat met mensen die helemaal geen symptomen hebben?

De resultaten waar Pfizer en BioNTech vandaag mee naar buitenkomen, zijn ook nog niet nagekeken door andere wetenschappers en dus nog niet officieel gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift.

Toch vertrouwt viroloog Johan Neyts (KU Leuven) de informatie die de twee bedrijven naar buiten brengen: "Als wetenschappers zien we natuurlijk graag ook de tabellen en grafieken, maar dit zijn serieuze bedrijven. Als ze met deze informatie naar buiten komen, zal dit ook kloppen."

Nadelen

Het vaccin van Pfizer en BioNTech heeft alvast twee nadelen: het moet bewaard worden bij -70 graden Celsius en er zijn twee dosissen nodig per persoon, met zo'n 3 weken tussen de twee inentingen. Vooral dat eerste kan een probleem zijn voor moeilijk bereikbare gebieden in bijvoorbeeld een tropisch klimaat.

Bekijk het gesprek met viroloog Johan Neyts in "Het Journaal" over onder meer de nadelen van het vaccin:

Video player inladen...

Wie krijgt het vaccin eerst?

Pfizer en BioNTech waren al gestart met de productie van hun vaccin en verwachten dit jaar nog zo'n 50 miljoen dosissen op de markt te kunnen brengen. Tegen eind 2021 zouden dat er 1,3 miljard moeten zijn. De Amerikaanse overheid heeft maanden geleden al 100 miljoen dosissen van het vaccin gereserveerd.

Ook de Europese Unie heeft een (principieel) akkoord voor de aankoop van 200 miljoen vaccins en een optie op nog eens 100 miljoen. In de vestiging van Pfizer in Puurs-Sint-Amands wordt alles al in gereedheid gebracht om honderden miljoenen dosissen van het vaccin te produceren. Wanneer het effectief in ons land kan ingezet worden, is nog niet duidelijk.

De EU heeft daarnaast ook 300 miljoen dosissen gereserveerd van het kandidaat-vaccin van farmareus AstraZeneca en Universiteit Oxford, een deel daarvan is zeker voor ons land. Ook dat vaccin zit in de derde en laatste testfase, maar daarvan zijn nog geen resultaten bekend. "Er zullen sowieso verschillende vaccins nodig zijn", zegt viroloog Neyts in "Het Journaal". Eerder was aangekondigd dat op het voorjaar van 2021 gemikt wordt voor de eerste vaccinatiecampagnes.

BEKIJK: Waarom moeten we zo lang wachten op een vaccin tegen het coronavirus? Wetenschapper Hetty Helsmoortel legt het uit:

Video player inladen...

Meest gelezen