Foto: BioNTech

Van Turks-Duitse migrantenkinderen tot uitvinders coronavaccin: wie zijn Uğur Şahin en Özlem Türeci?

Uğur Şahin en Özlem Türeci: tot gisteren waren ze nog volledig onbekend bij het grote publiek, maar nu verschijnen hun namen zowat overal. Het zijn de twee wetenschappers die aan de wieg staan van het kandidaat-vaccin tegen corona dat momenteel op kop staat om effectief op de markt te komen. Ze werden al langer als "dreamteam" bestempeld, maar wie zijn deze twee Turks-Duitse migrantenkinderen? 

De 55-jarige Uğur Şahin werd in 1965 geboren in Iskenderun, een havenstad in het zuiden van Turkije. Als Şahin vier jaar oud is, verhuist hij samen met zijn gezin naar Duitsland, waar zijn vader gaat werken in de Ford-fabriek in Keulen. Şahin zelf gaat later geneeskunde studeren aan de universiteit van Keulen en gaat er ook doctoreren.

In de jaren 90 loopt hij stage op de kankerafdeling in het universitair ziekenhuis van Saarland. Het is daar dat hij zijn toekomstige echtgenote Özlem Türeci leert kennen. Ook haar vader, die arts was, verhuisde van Turkije naar Duitsland. Türeci zelf werd wel in Duitsland geboren.

Trouwdag in het labo

Het koppel gaat zich specialiseren in kankertherapieën en meer specifiek in immuuntherapie tegen kanker. Ze gaan op zoek naar manieren om het natuurlijk afweersysteem in te schakelen om tumoren te bestrijden. Özlem Türeci staat in wetenschappelijke kringen nog steeds bekend als expert en één van de grondleggers in immuuntherapie.

Şahin en Türeci huwen in 2002. Naar verluidt brengen ze bijna hun volledige trouwdag door in hun laboratorium. 

Het jaar voordien richten ze samen het biotechnologisch bedrijf Ganymed Pharmaceuticals op, dat ze 15 jaar later voor 1,4 miljard euro verkopen aan de Japanse farmareus Astellas Pharma. In 2008 starten Şahin en Türeci samen het biotechbedrijf BioNTech op.

In januari al gestart met coronavaccin

Ook BioNTech focust zich in eerste instantie op immuuntherapie tegen kanker, maar die methode zou volgens Şahin en Türeci ook kunnen werken om virussen en bacteriën te kunnen bestrijden. De interesse van het koppel is dan ook meteen gewekt als in januari dit jaar de eerste berichten uit China binnensijpelen over een nieuw coronavirus.

In de Duitse media vertelde Şahin dat hij onmiddellijk onderzoek liet opstarten om een vaccin te ontwikkelen en gaf het project de werktitel "Lichtsnelheid". Omdat, zo zegt hij in interviews, alles in een recordtempo moest verlopen, met de snelheid van het licht. En zo geschiedde. 

In maart al heeft BioNTech de basis klaar voor een kandidaatvaccin om te testen op proefdieren. Op 17 maart wordt een samenwerking afgesloten met het Amerikaanse farmabedrijf om het vaccin verder te ontwikkelen en te testen.

Gisteren, amper acht maanden later, kwam het nieuws naar buiten dat het vaccin van BioNTech en Pfizer volgens eerste resultaten 90 procent bescherming zou bieden tegen het coronavirus. Veel meer dan experten verwacht hadden. En daarmee is het voorlopig het coronavaccin dat op kop loopt om als eerste op de markt te komen. Al hangt veel af van het verdere verloop van de studie.

De beurswaarde van BioNTech is sinds gisteren de hoogte ingeschoten en het koppel Şahin-Türeci behoort nu (op papier) tot de 100 rijkste Duitsers. Toch staan beiden bekend als heel bescheiden mensen die nog altijd met de fiets naar hun werk komen. Şahin, de CEO van het bedrijf, zou directievergaderingen soms binnenwandelen in gewone kleren, met fietshelm en rugzak nog op.

Meest gelezen