Kunnen dieren communiceren met taal? En hoe? Maak kennis met Bunny, de "pratende" hond

Zoals heel wat toegewijde hondenbaasjes praat de Amerikaanse Alexis Devine elke dag urenlang met haar hond. Het grote verschil is: Bunny "antwoordt". Haar filmpjes op het videokanaal TikTok worden massaal bekeken en de hond is intussen wereldberoemd. Bunny en Alexis nemen deel aan een wetenschappelijke studie die wil nagaan hoeveel dieren begrijpen van taal en of ze het ook zelf kunnen gebruiken om te communiceren.

Bunny is een 15 maanden oude sheepadoodle, een kruising tussen een Duitse herder en een poedel. Ze woont met haar baasje Alexis Devine in Tacoma, in de Amerikaanse staat Washington, helemaal in het noordwesten van de Verenigde Staten. In veel opzichten is ze net als andere honden. Ze houdt van rennen op het strand, kunstjes doen in ruil voor snoepjes en trekspelletjes met haar baasje. Maar er is één ding wat Bunny er doet uitspringen: ze kan "praten".

Op de vloer van het huis waar Alexis en Bunny wonen, ligt een bord met een zeventigtal knoppen. Die staan elk voor een woord of uitdrukking. Bunny kan die knoppen gebruiken om met haar baasje te communiceren over wensen, gevoelens en plaatsen. "Haar favoriete woorden zijn strand en park", zegt Alexis aan The News Tribune. "Ze kan zeggen Bunny wil naar park of park nu. Ik kan haar ook vragen wanneer ze naar het park geweest is, en dan kan ze vanmorgen aanduiden."

(artikel gaat voort onder de foto)

"What About Bunny"

Alexis begon dit voorjaar filmpjes te posten van Bunny op sociale media. De 15 maanden oude hond heeft een eigen Instagram-pagina, "What about Bunny" en een videokanaal op TikTok, ook "What about Bunny". En zoals dat gaat met opvallende foto's en video's, werd het verhaal van Bunny heel snel opgepikt. Intussen heeft de hond fans van over de hele wereld. Op Instagram heeft ze 456.000 volgers, op TikTok meer dan 4 miljoen. Haar filmpjes worden tientallen miljoenen keren bekeken.

(artikel gaat voort onder de filmpjes)

Ondersteunde communicatie

Het gaat niet zomaar om wat spielerei. Een tijd geleden botste Alexis Devine op het project "Hunger For Words" van Christina Unger, een spraakpatholoog uit San Diego. Zij leerde haar hond Stella "spreken" via een soort bord met knoppen waarop vooraf opgenomen knoppen staan. Dat bord is een vorm van Augmentative and Alternative Communication (AAC), wat je kan omschrijven als "ondersteunde communicatie", apparatuur waarmee mensen die niet meer kunnen spreken, toch kunnen communiceren.

Alexis raakte geïntrigeerd. Ze adopteerde Bunny als puppy en begon zelf te trainen met een AAC-bord, vergelijkbaar met dat van Unger. Ze merkte dat haar hond er snel mee weg was en voerde geleidelijk aan knoppen toe. Intussen zijn het er een 70-tal. "Mijn theorie is dat ze de plaatsen van woorden en uitdrukkingen onthoudt zoals een keyboard", zegt Alexis. "Zoals pianisten bijvoorbeeld een geweldig stuk kunnen spelen zonder dat ze naar de pianotoetsen hoeven te kijken. Een soort spiergeheugen."

Kunnen dieren met taal communiceren?

De foto's en video's van Bunny vielen niet alleen op bij het grote publiek, maar ook bij wetenschappers. Professor Federico Rossano, directeur van het Comparative Cognition Lab van de Universiteit van Californië in San Diego, zag de beelden ook. Samen met collega's startte hij de studie "They Can Talk" op naar Bunny en andere dieren die de knoppentechnologie gebruiken. De onderzoekers hopen wetenschappelijk te kunnen bepalen of niet-mensen ook iets als taal kennen om te communiceren.

Het is een open studie: iedereen die zijn dier wil leren communiceren, kan deelnemen en data doorsturen. Elke deelnemer krijgt instructies over hoe ze het knoppenbord kunnen opbouwen. Er staan voortdurend camera's op gericht. De beelden worden doorgestuurd naar de wetenschappers in San Diego. Zij hopen aan de hand daarvan verschillende aspecten van het leervermogen en de communicatie van dieren te leren begrijpen.

Niet alleen of ze kunnen communiceren met zoiets als taal, maar ook hoe die communicatie dan zou werken. Een van de eerste dingen die ze bekijken, is hoe snel de dieren leren om de knoppen te gebruiken. Ze gaan ook na in hoever de dieren eigenschappen lijken te vertonen die alleen als menselijk omschreven worden, zoals het besef van tijd en ruimte, of de gave om te observeren en context te geven. De knoppen "water" en "buiten", bijvoorbeeld, bedoelt een dier daarmee dat het buiten regent of is het een verzoek om buiten van zijn bakje water te gaan drinken?

(artikel gaat voort onder de filmpjes)

"Het risico om te zien wat we willen zien, is heel groot"

In een volgende fase, in de winter van 2021, zullen wetenschappers ter plaatse gaan om de dieren zelf te observeren en meer gecontroleerde experimenten te doen. Zullen ze hetzelfde gedrag vertonen bij mensen van buitenaf die niet hun eigenaars zijn en van wie ze misschien onbewust aanwijzingen oppikken? Die onderzoeken zullen belangrijk zijn om eender welke conclusie te trekken over hoeveel precies dieren echt begrijpen.

Professor Federico Rossano noemt Bunny een van zijn meest ijverige leerlingen, maar wil er nog geen enkele conclusie aan vastknopen. "We moeten heel voorzichtig zijn over wat we denken hoe het werkt", zegt hij aan The Verge. "Het risico om overmoedig te zijn, om te zien wat we willen zien, is heel groot." Hij wil zo veel mogelijk data verzamelen. Pas wanneer er voldoende onderzoeken geweest zijn die kunnen bepalen hoe mensen de reacties van hun dieren beïnvloeden, wil hij zich wagen aan een conclusie.

"Mensen luisteren meer naar hun huisdier"

Bunny is intussen een beroemde hond, zegt Alexis. Ze worden intussen heel veel herkend als ze op straat komen. "Ze is veel socialer dan ik", zegt Alexis aan The News Tribune. De vrouw krijgt veel negatieve, soms gemene reacties, zegt ze. "Maar ik heb altijd gezegd, ik ben geen wetenschapper. Ik heb een heel sterke band met Bunny en daar draait het mij om."

"Tegelijk krijg ik ook heel veel mooie boodschappen. Verhalen van mensen die geïnspireerd zijn om de communicatie met hun huisdier naar een ander niveau te brengen. Zelfs zonder de knoppen, brengen ze meer tijd door met hun dieren, proberen ze ernaar te luisteren, proberen ze te begrijpen wat ze willen, de onderlinge band te versterken. En dat is zo mooi."

Meest gelezen