België en de EU moeten dringend actieve diplomatie opstarten om crisis in Ethiopië te voorkomen

Naar aanleiding van het gewapende conflict in Tigray (Ethiopië) trekken wetenschappers en hulporganisaties aan de alarmbel: dringend actieve diplomatie door België en de EU gevraagd om een humanitaire crisis in de regio te voorkomen.

opinie
Vlaamse professoren en rectoren
Deze oproep wordt gelanceerd door professoren Jan Nyssen (UGent), Jozef (Seppe) Deckers & Roel Merckx (KU Leuven) en Sil Lanckriet (UGent en vzw EthioTrees) en internationale wetenschappers en Vlaamse rectoren.

In Tigray, de meest noordelijke regio van Ethiopië, ontvouwt zich een humanitaire crisis van immens formaat. De welvaart in het gebied nam sedert het einde van de burgeroorlog van de jaren tachtig gestaag toe, maar deze verworvenheden gaan nu heel snel verloren. Na twee jaar van moeizame politieke hervormingen brak er op 4 november 2020 een militair conflict uit tussen de strijdkrachten van de federale regering van Ethiopië en de regionale regering van Tigray. Een openlijk gewapend conflict is het voorlopige orgelpunt van de tussen beide partijen snel toegenomen spanningen in de laatste maanden. 

Er is momenteel bitter weinig informatie over de ontwikkeling van het conflict en de gevolgen ervan voor de burgerbevolking. Vorige week werd de noodtoestand in de regio afgekondigd, waardoor in het gebied (dubbel zo groot als België, 6 miljoen inwoners) geen journalisten zijn toegelaten. We kunnen onmogelijk communiceren met onze collega's en vrienden ter plekke. De elektriciteits-, internet- en telefoonnetwerken werden afgesloten. Alle banken in Tigray zijn gesloten, net als de wegen die Tigray met de rest van het land verbinden.

Gevalideerde cijfers zijn er niet, maar we vermoeden dat op één week tijd vele burgers het leven hebben gelaten, dat vele anderen gewond zijn geraakt en dat mensen in Tigray en andere delen van Ethiopië bang zijn voor hun toekomst.

Sprinkhanenplaag

De voedselzekerheid in Tigray was al voor het huidige gewapende conflict kritiek. Een plaag van woestijnsprinkhanen heeft de afgelopen maanden grote delen van de oogst vernietigd. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) meldde in haar Desert Locust Bulletin van november 2020 talrijke zwermen in het noordoosten van Ethiopië. De strijd tegen de zwermen sprinkhanen werd ook bemoeilijkt door de maatregelen tegen de COVID-19-pandemie. Het oogstseizoen van 2020 zou binnenkort moeten beginnen, maar er is nog maar weinig te oogsten – terwijl de voorraden van vorig jaar al zijn opgebruikt. Tachtig procent van de burgers in Tigray zijn zelfvoorzienende boeren, en zelfs zonder oorlog zou de sprinkhanenschade tot hongersnood leiden tenzij er voedselhulp bij de mensen geraakt. 

Nu maakt het militaire conflict de behandeling van door sprinkhanen verwoeste gebieden nog moeilijker dan ze al was. Sinds de organisatie van lokale verkiezingen – door de federale overheid verboden omwille van de coronacrisis – is het conflict tussen de regionale overheid van Tigray en de federale regering geleidelijk op de spits gedreven. Vandaag leidt dit ertoe dat het optreden van de overheid in de regio ontregeld is en het maatschappelijk middenveld zijn belangrijke rol niet langer kan opnemen. Ondertussen is het internationaal gefinancierde Productive Safety Net Programme onderbroken, waardoor 1 miljoen mensen hun levensnoodzakelijke voedselhulp verloren.

Indien grootschalige humanitaire hulp uitblijft, vrezen we dat nog vele duizenden van honger zullen sterven als gevolg van dit escalerende conflict. Het impact van de recente gebeurtenissen (bijv. de vluchtelingenstroom naar Soedan) dreigt de hele regio te destabiliseren. 

We vrezen dat - zonder hulp - nog vele duizenden van honger zullen sterven als gevolg van dit escalerende conflict

We hebben vernomen dat de VN en het Rode Kruis een humanitaire corridor konden onderhandelen vanuit de Afar-regio naar Tigray. Wij roepen de Belgische regering op om samen met de EU een onmiddellijk staakt-het-vuren af te dwingen, om op korte termijn meer humanitaire hulpoperaties voor de lokale bevolking te garanderen. Met de juiste internationale druk kan verdere escalatie van het conflict nog vermeden worden. Vanuit onze projecten met universiteiten in verschillende regio’s in Ethiopië weten we dat interuniversitaire samenwerking in Ethiopië zelf, over grenzen van regio en etnische herkomst heen, van cruciaal belang is voor de toekomst van dit multi-etnische land met zijn jonge democratie.

Deze oproep werd opgesteld door professoren Jan Nyssen (UGent), Jozef (Seppe) Deckers & Roel Merckx (KU Leuven) en Sil Lanckriet (UGent en vzw EthioTrees), alsook negen andere internationale wetenschappers. De oproep heeft de steun van de rectoren Caroline Pauwels (VUB), Luc Sels (KU Leuven), Rik Van de Walle (UGent),  Herman Van Goethem (UAntwerpen) en Bernard Vanheusden (UHasselt),  van de Vlaamse Interuniversitaire Raad - Universitaire Ontwikkelingssamenwerking (VLIR-UOS), de coördinatoren van de IUS-programma’s met Ethiopische universiteiten en tweehonderd andere Belgische wetenschappers.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen