AFP or licensors

Ook Brazilië heeft zijn "George Floyd": zwarte man begraven die zwaar werd mishandeld door winkelbewakers

In Brazilië is gisteravond João Alberto Silveira Freitas begraven. Zijn trieste lot is dat hij lijkt te zijn uitgegroeid tot "de Braziliaanse George Floyd". Net als de Amerikaanse zwarte man die eerder dit jaar om het leven kwam door politiegeweld, werd ook João Freitas buitensporig gewelddadig aangepakt en uiteindelijk gedood door de bewakers van een supermarkt. Ook zijn brutale dood werd gefilmd en ontketende massaal protest in heel Brazilië.

Een 40-tal familieleden en vrienden begeleidden João Alberto Silveira Freitas naar zijn laatste rustplaats. De 40-jarige zwarte man werd eind vorige week minutenlang geslagen door twee blanke bewakers van een Carrefour-supermarkt in Porto Alegre, in het zuiden van Brazilië. 

Daarna, zo bleek uit beelden die verspreid werden via de sociale media, ging een van de bewakers met zijn knie op de rug van de man zitten, waarna hij stierf door verstikking. 

De winkelbewakers werkten voor een privé-bedrijf, een van hen was lid van de militaire politie. Ze werden opgepakt op verdenking van moord.

AFP or licensors

"Ik hoop dat de emotie die de dood van João heeft ontketend leidt tot beterschap in onze samenleving", zei de vader van het slachtoffer tijdens de begrafenis. "Ik hoop dat het gelijkheidsprincipe wordt bijgebracht op onze schoolbanken."

Dag van het zwarte bewustzijn

In verschillende steden in Brazilië, onder meer in São Paulo, Rio de Janeiro, Brasília, Belo Horizonte en Porto Alegre, kwamen de voorbije dagen mensen op straat om te protesteren tegen de gewelddadige dood van João Alberto Silveira Freitas. 

Veel betogers verzamelden bij de filialen van Carrefour-supermarkten. Ze hadden spandoeken bij met de slogan "Vidas negras importam". "Black lives matter" dus, "Zwarte levens doen ertoe". 

AFP or licensors

De dood van João Alberto Silveira Freitas was extra wrang omdat die plaatsvond aan de vooravond van de nationale Dag van het Zwarte Bewustzijn in Brazilië. Op die dag, 20 november, herdenkt het land zijn slavernijverleden en staat het stil bij de sporen die dat nalaat in de Braziliaanse samenleving. Brazilië was in 1888 het laatste land van Zuid-Amerika dat de slavernij afschafte.

Vanzelfsprekend etnisch divers?

Meer dan de helft van de inwoners van Brazilië is zwart of gemengd. Brazilië presenteert zich graag als een maatschappij waarin de etnische diversiteit vanzelfsprekend is. Dat blijkt ook uit de reactie van de uiterst rechtse Braziliaanse president Jair Bolsonaro op de dood van João Alberto Silveira Freitas. 

Bolsonaro ontkent dat de Braziliaanse samenleving wordt geplaagd door racisme en verwijt "bepaalde groeperingen" dat ze de Amerikaanse "Black Lives Matter"-beweging naar Brazilië willen importeren om verdeeldheid te zaaien. "Als man en als president zie ik iedereen in dezelfde kleuren: groen en geel! (de kleuren van de Braziliaanse vlag, red.). De ene huidskleur is niet beter dan de andere."

Ik zie iedereen in dezelfde kleuren: groen en geel!

President Jair Bolsonaro ziet geen racisme in Brazilië

De werkelijkheid oogt echter grimmiger. Terwijl zo'n 57 procent van de bevolking zwart of gemengd is, zijn wel bijna 8 op de 10 doden door politiegeweld zwart of gemengd. Bij minderjarigen is dat zelfs meer dan 9 op de 10. 

De dood van João Alberto Silveira Freitas door buitensporig geweld werd op film opgenomen, maar is helaas dus absoluut niet uitzonderlijk. "Zwarten in Brazilië lijden onder ongelijkheid. Dit soort incidenten gebeurt dagelijks", zegt Renato Mireilles, voorzitter van een instituut dat onderzoek doet naar politiegeweld, aan het persagentschap AP. 

Meest gelezen