Hoe drie Dominicaanse heldinnen de Internationale Dag tegen Geweld op Vrouwen op de wereldkaart zetten 

Het is precies 60 jaar geleden dat drie vrouwelijke verzetsstrijders in de Dominicaanse Republiek vermoord werden door aanhangers van de wrede dictator Trujillo. Als eerbetoon aan de zussen werd hun sterfdag, eerst in verschillende Latijns-Amerikaans landen en later ook elders in de wereld, uitgekozen om geweld tegen vrouwen te erkennen. In 1999 riep de VN 25 november officieel uit tot Internationale Dag voor de Uitbanning van Geweld tegen Vrouwen. Maar wie waren deze heldinnen ?  

Het verhaal van de Mirabal-zussen, ook wel bekend als "Las Mariposas" (de vlinders) blijft zestig jaar na hun dood inspireren.  Patria (1924), Minerva (1926) en Maria Teresa (1935) groeiden op, samen met hun vierde zus Dedé (1925), onder het dictatoriaal regime van Rafael Trujillo. Vanaf 1930 zou hij dertig jaar lang, afwisselend officieel en achter de schermen, de plak zwaaien op de Dominicaanse Republiek.  Onder zijn bewind waren folteringen standaardpraktijken, verdwenen duizenden mensen van de ene op de andere dag en werden 30.000 mensen geëxecuteerd.  

(lees verder onder de foto)

Las Mariposas oftewel Patria, Minerva en Maria Teresa (van links naar rechts)

De zussen groeiden op in een landbouwersgezin. Op Dedé na, die thuisbleef om te helpen in het familiebedrijf, gingen ze allemaal naar de middelbare school. Vooral Minerva, die ervan droomde om advocaat te worden, liet zich sterk beïnvloeden door de politieke ideeën van haar oom. Hij was zeer gekant tegen het regime van Trujillo, die ook binnen het Mirabal-gezin niet bepaald geliefd was. 

(lees verder onder de foto)

Minerva Mirabal droomde van een carrière als advocaat

Fatale flirt

Toen het gezin gedwongen werd om een feest van Trujillo, die een voorliefde had voor vrouwelijk schoon, bij te wonen liep het goed fout. De dictator nodigde Minerva uit om met hem te dansen. In een interview legde haar dochter Minou Tavárez Mirabal ooit in detail uit hoe haar moeder  hem vervolgens voor schut zette.

“Vind je me leuk?" vroeg hij haar. Mijn moeder antwoordde van niet. “Hou je van de manier waarop ik het land bestuur?” Opnieuw beantwoordde ze zijn vraag negatief. Toen zei hij: "Stel dat ik mijn mensen naar je toestuur om je te overtuigen van mijn goed bestuur. Zal hen dit lukken ?" Haar antwoord: “Stel dat ik erin slaag hen van het tegendeel te overtuigen ?” En toen liet ze hem zomaar op de dansvloer staan. 

Minerva Mirabal met echtgenoot Manolo Tavárez Justo

Vlinders gaan ondergronds

Na de scène op de dansvloer zou de Mirabal-familie met regelmaat van de klok bedreigd worden én in de cel gegooid worden door de gevreesde geheime politie. Patria en Maria Teresa wilden Minerva en haar vrienden helpen om het regime omver te werpen.  De zussen werden almaar radicaler in de verzetsbeweging en zouden bekend worden als "Las Mariposas"  naar de ondergrondse naam die Minerva eerder uitgekozen had.

“Mijn moeder was gek op vlinders", wist Minou Tavárez Mirabal. "Vlinders waren voor haar het symbool van vrijheid.  Daarom koos ze die bijnaam." Zowel Minerva, Patria als Maria Teresa zouden in hun verzet steun krijgen van hun echtgenoten.  Zus Dedé niet. Haar echtgenoot wilde niet dat ze zich bij het verzet aansloot en dus zou ze zich nooit ontpoppen tot politiek activiste. 

We kunnen onze kinderen niet laten opgroeien in dit corrupt en tiranniek regime. We moeten het bestrijden en daar ik wil mijn leven voor geven, als het moet

Patria Mirabal
 Patria, Dedé en Minerva (van links naar rechts)

Dag des onheils

Op 25 november 1960 werden Patria, Minerva en Maria Teresa na een gevangenisbezoek aan hun echtgenoten aan de kant gezet. Een groep mannen sleurden de zussen uit hun auto en knuppelden ze dood, op bevel van de dictator. Nadien plaatsten ze de lichamen van de vrouwen terug in het voertuig, om een ongeval te ensceneren. Alleen doorzag het volk de list.

De Dominicanen walgden van de weerzinwekkende moord op de Mirabal-zussen. Voor velen was dit de laatste druppel. Zes maanden na hun gruwelijke dood werd dictator Trujillo op zijn beurt vermoord. Nadien volgden nog jaren van politieke instabiliteit tijdens de welke ook Minerva's echtgenoot het leven liet. 

(lees verder onder de foto)

Minerva met een van haar kinderen

Na de dood van haar zussen besliste Dedé, zelf moeder van drie kinderen, haar zeven jonge nichten en neven onder haar vleugels te nemen. Ze deed er alles aan om de herinnering aan haar moedige zussen levendig te houden.  Het activistische bloed van "Las Mariposas" bleef door de aderen van de familie stromen. Verschillende nakomelingen van de Mirabal-zussen, waaronder Minerva's dochter Minou, zouden later de politiek ingaan.

Het huis waar de  Mirabal-zussen een deel van hun leven hebben doorgebracht is intussen omgebouwd tot een museum. Hun beeltenis siert ook bankbiljetten van de Dominicaanse Republiek. In 2001 kwam "In the Time of the Butterflies" uit, een film gebaseerd op het leven van de Mirabal-zussen met de Amerikaans-Mexicaanse actrice Salma Hayek als Minerva. 

(Met dank aan Casa Museo Hermanas Mirabal voor de foto's)

Meest gelezen