AFP or licensors

Turkije veroordeelt honderden verdachten voor mislukte staatsgreep van juli 2016, wat gebeurde er toen ook alweer?

Op een massaproces in de Turkse hoofdstad Ankara zijn straffen uitgesproken tegen 475 militairen en burgers die beschuldigd werden van betrokkenheid bij de mislukte staatsgreep tegen president Tayyip Erdogan in juli 2016. Wat gebeurde er ook alweer die zomer? Ontdek het in de video in dit artikel.

Het proces vond plaats op de luchtmachtbasis Akinci, vlakbij Ankara. Die basis was een van de speerpunten tijdens de beruchte nacht in juli 2016 toen een groep militairen probeerde om de macht te grijpen. Die staatsgreep mislukte enkele uren later bij gebrek aan steun onder zowel de bevolking als het leger.

In totaal stonden 475 beschuldigden voor de rechtbank. Vier burgers en 15 hoge officeren, onder hen enkele generaals, werden veroordeeld tot levenslang. Zij werden beschuldigd van misdaden tegen de staat, de dood van tientallen mensen en een poging om de Turkse president Recep Tayyip Erdogan te vermoorden. 

Bekijk hier het verslag van "Het Journaal" en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Meer dan 300 andere beschuldigden kregen celstraffen van zes tot zestien jaar. Ongeveer 70 verdachten werden vrijgesproken. De veroordeelden kunnen nog wel in beroep gaan. 

Wat gebeurde er die nacht van 15 juli 2016?

In de avond van 15 juli 2016 blokkeerden Turkse pantserwagens belangrijke bruggen over de Bosporus in Istanbul en in de hoofdstad Ankara werden stafchef Hulusi Akar en enkele andere topmilitairen gevangen gehouden. 

Bekijk hier een overzicht van de gebeurtenissen van vier jaar geleden (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

De Turkse staatstelevisie TRT werd ingenomen en verspreidde daarop een boodschap van een militaire junta die beweerde de macht over te nemen om "de democratie en de rechtsstaat te vrijwaren". Kort daarop verdween de zender uit de ether en werd de situatie chaotisch.

Na middernacht kon Erdogan via de zender CNN Türk zijn aanhangers dan oproepen om zich tegen de coup te verzetten en zij deden dat ook. De volgende uren werd er gevochten en vielen er iets meer dan 250 doden in beide kampen. Vanuit de luchtmachtbasis Akinci bij Ankara bombardeerden helikopters politiekantoren in de hoofdstad en tanks openden het vuur op het parlementsgebouw. Toen bleek dat een groot deel van het leger de coup niet steunde, stortte die vrij snel in elkaar.

Erdogan "zuivert" het staatsapparaat uit

Meteen na de staatsgreep werden niet enkel de coupplegers, maar ook duizenden mensen opgepakt, vaak op erg vage aanklachten. President Erdogan en zijn aanhangers legden de schuld bij de spirituele leider Fethullah Gülen. De beweging van Gülen die onder meer islamitische scholen en liefdadigheidsnetwerken omvat, werkte nochtans eerder samen met Erdogan's islamistische AKP-partij, maar de twee hadden ruzie gekregen en Gülen woont in ballingschap in de VS. (Lees verder onder de foto).

De spirituele leider Fethullah Gülen wordt door Erdogan beschuldigd van de couppoging.

Volgens Erdogan heeft de Gülen-beweging echter diepe vertakkingen in het leger, de justititie, het staatsapparaat en de media. Sinds 2016 zijn er meer dan 77.000 mensen opgepakt en werden 130.000 staatsambtenaren, academici, leraars, rechters en anderen ontslagen. Gülen ontkent elke betrokkenheid en het is ook niet duidelijk of zoveel mensen wel betrokken waren bij een mislukte staatsgreep. De VS hebben altijd geweigerd om Gülen uit te leveren, ondanks aandringen van Erdogan.

Critici stellen dan ook dat het regime van Erdogan alsmaar autoritairder wordt en de coup misbruikt om alle tegenspraak te muilkorven. De mislukte coup had ook internationale gevolgen. Erdogan beschuldigt Europa en de VS ervan dat die lang aarzelden om de coup te veroordelen, terwijl Rusland dat wel deed. Sindsdien zijn de relaties tussen Turkije en de andere NAVO-lidstaten verslechterd, maar is er toenadering tussen Erdogan en de Russische president Vladimir Poetin. 

Meest gelezen