Archiefbeeld (van voor de coronamaatregelen)
Stad Gent

Schoolstraat is volgens studie goed voor de luchtwegen van scholieren

Een schoolstraat kan bijdragen tot de goede gezondheid van schoolkinderen, vooral van hun luchtwegen. Dat blijkt uit een grootschalige studie van de Partnerorganisatie Milieugezondheidszorg. Een schoolstraat is een straat waar voor en na school geen doorgaand gemotoriseerd verkeer is toegelaten. De onderzoekers vergeleken de luchtkwaliteit rond de scholen en de fysieke gezondheid van de kinderen voor en na het invoeren van een schoolstraat. En daaruit bleken vooral positieve effecten.

Concreet hebben de onderzoekers zes Vlaamse basisscholen, in 5 schoolstraten, onder de loep genomen. De situatie net voor de invoering van de schoolstraat werd telkens vergeleken met die drie weken na de invoering. De onderzoekers keken naar de luchtkwaliteit, het lawaai en de verkeersveiligheid. Ook de scholieren zelf en hun ouders werden grondig ondervraagd.

Een deel van de kinderen onderging zelfs enkele fysieke onderzoeken om hun gezondheid voor en na de invoering goed te kunnen vergelijken. Zo werden twee ademtesten afgenomen: een die de ontstekingen van de longen controleerde en een test die de elasticiteit van de longen bekeek. Hoe elastischer de longen, hoe gemakkelijker je kunt ademen.

Na de invoering daalden de ontstekingsparameters met 14 procent. De elasticiteit van de longen verbeterde met 10 procent. "Dit zijn gemiddelde waarden, het effect was niet overal even uitgesproken", onderlijnt onderzoekster Karen Van De Vel van het VITO aan VRT NWS. Ook het hart en de bloedvaten werden onderzocht, maar daar is geen positief of negatief effect gevonden.

Lees verder onder de foto:

Archiefbeeld (van voor de coronamaatregelen)

De verbeterde luchtwegen van de kinderen liggen in lijn met de verbeterde luchtkwaliteit. "Voor het invoeren van de schoolstraat vertonen de concentraties van sommige luchtverontreinigende stoffen een piek rond het begin van de scholen. Die concentraties namen af en de piek was minder hoog na de invoering van de schoolstraat", zegt Van De Vel.

Lees verder onder de grafiek:

Bij scholen met druk lokaal verkeer is de verbetering groter. Bij scholen in een stedelijke omgeving is het effect kleiner, omdat achtergrondvervuiling een grote rol blijft spelen. De verbetering is er voor alle duidelijkheid ook enkel op het moment dat de straat effectief is afgesloten voor het doorgaand verkeer. Niet onbelangrijk, want door de coronamaatregelen staan in veel scholen nu de ramen open om verse lucht binnen te laten.

Groot draagvlak, maar geen grote verschuiving van auto naar fietsen

Ook de verkeersveiligheid leek toe te nemen door de invoering van de schoolstraat. "95 procent vond dat het veiligheidsgevoel was toegenomen", zegt de onderzoekster. De meeste ouders waren trouwens tegen de invoering van een schoolstraat, maar al na enkele weken is dat helemaal gedraaid. "Driekwart van de ouders was nadien te vinden om de schoolstraat definitief te maken. Er is dus wel degelijk een groot draagvlak voor."

Een schoolstraat maakt het laatste deel van het traject veiliger, maar het zou beter zijn die zone groter te maken

Toch worden na de invoering van de schoolstraat nog bijna evenveel kinderen met de auto naar school gebracht als voordien. "Een schoolstraat maakt het laatste deel van het traject veiliger, maar het zou beter zijn om die zone groter te maken", zegt Van De Vel. "Als de schoolstraat een deel is van een groter mobiliteitsbeleid, wordt het nog veiliger waardoor nog meer ouders hun kind met de fiets naar school sturen."

De studie heeft vooral positieve gevolgen van de invoering van een schoolstraat gevonden, maar dat wil niet zeggen dat de onderzoekers aanbevelen om ze overal in te voeren. "Onze bevindingen kunnen niet zomaar veralgemeend worden", zegt Van De Vel. "Het is belangrijk specifiek te kijken naar de situatie van elke afzonderlijke school."

Over het onderzoek

Het onderzoek werd uitgevoerd door de Partnerorganisatie Milieugezondheidszorg, een onderzoeksconsortium van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH), de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) en het Vlaams Instituut Gezond Leven, dat gefinancierd en opgevolgd wordt door het Agentschap Zorg en Gezondheid.

De studie werd uitgevoerd tussen februari 2019 en april 2020. In totaal namen 6 scholen uit 5 schoolstraten deel aan de studie. De resultaten uit de twee scholen in dezelfde schoolstraat werden samengeteld. Door de coronamaatregelen konden de nametingen in twee schoolstraten niet volledig worden afgerond.

De mobiliteit werd gemeten door verkeerstellingen en bevragingen in drie scholen. De luchtkwaliteit werd gemeten met meettoestellen in drie scholen. Het geluid werd gemeten met decibelmeters bij twee scholen en door bevragingen in drie scholen. De gezondheid werd gemeten bij 235 leerlingen uit drie scholen met ademtesten en bloeddrukmetingen. 

Peeters: "30 miljoen euro extra om schoolroutes aan te pakken"

Vlaams minister van Mobiliteit Lydia Peeters (Open VLD) reageert positief op de resultaten uit het onderzoek. “Naast de veiligheid geeft het onderzoek aan dat schoolstraten ook goed zijn voor de gezondheid zijn van kinderen. Vanuit Vlaanderen wil ik onze lokale besturen nog meer faciliteren en stimuleren om schoolomgevingen en routes veiliger te maken."

Ze maakt daarom volgend jaar 30 miljoen extra vrij om de schoolroutes aan te pakken. "Een veilige schoolroute beperkt zich niet tot de onmiddellijke omgeving van de schoolpoorten én is voor ouders één van de voorwaarden om kinderen zelfstandig naar school te laten gaan, zeker met de fiets."

Meest gelezen