Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Meer zelfdodingen in Japan in oktober dan coronadoden in heel 2020: hoe komt dat?

In oktober van dit jaar zijn er in Japan 2.153 zelfdodingen opgetekend en dat op een maand tijd. Dat is meer dan de 2.087 mensen die in Japan sinds het begin van het jaar zijn overleden aan het coronavirus. De epidemie heeft te maken met het aantal zelfdodingen, maar lijkt slechts een bestaande slechte situatie nog erger gemaakt te hebben.

Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be

Nood aan een gesprek? Dan kan u 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. U kan ook chatten via www.tele-onthaal.be.

Japan heeft historisch gezien een trieste reputatie van een hoog aantal zelfdodingen. Enkel in Zuid-Korea ligt dat aantal nog hoger. Zo zijn er vorig jaar in Japan meer dan 20.000 mensen uit het leven gestapt. Dit jaar zullen er dat zeker meer zijn. In 2003 werd in de nasleep van de financiële crisis zelfs een recordaantal van 34.000 opgetekend. 

Zowel mannen als vrouwen zijn het slachtoffer, maar opvallend is dat het aantal zelfdodingen in oktober van dit jaar 83 procent hoger lag bij vrouwen dan in dezelfde maand van vorig jaar. Bij mannen was dat 22 procent. Die stijging doet zich vooral voor sinds het coronavirus in de lente heeft toegeslagen in Japan. De Japanse regering en die van het hoofdstedelijk gewest Tokio hebben extra mensen ingezet voor zelfmoordpreventie en psychologische bijstand. Daaruit blijkt dat niet minder dan 70 procent van mensen die hulp zoeken, vrouwen zijn. 

De corona-epidemie is een factor, maar niet de hoofdoorzaak volgens onderzoekers. De epidemie zet vooral extra druk op Japanners en dan vooral vrouwen die het in de erg door mannen gedomineerde maatschappij al erg moeilijk hebben.

Werkloosheid, partnergeweld en hogere prestatiedruk

Japan is een succesvol land, maar dat heeft zijn prijs. Traditioneel is de rol van de vrouw ondergeschikt, als een zichzelf wegcijferende echtgenote en moeder aan de haard. De modernisering heeft ertoe geleid dat vrouwen buitenshuis kunnen gaan werken, maar dan wel zonder dat de traditionele rol en verplichtingen verwaarloosd mogen worden. Tegelijk is Japan -net als vele andere landen als Korea en China- erg prestatiegericht. Dat gaat van loodzware studieverwachtingen voor kinderen tot arbeiders en bedienden die zich letterlijk dood werken door vermoeidheid. 

De Olympische Spelen in Japan mogen dan wel uitgesteld zijn, het blijft een feit dat corona relatief weinig toegeslagen heeft in Japan. Sinds het begin van de epidemie zijn er in Japan 2.087 mensen overleden aan het virus en dat in een land met 126 miljoen inwoners, waarvan er veel bejaard zijn en die vaak erg dicht bij elkaar in grote steden wonen. Op enkele gebieden na zijn de beperkende maatregelen en gedeeltelijke lockdowns veel zachter dan in Europa.

Corona maakt echter vooral indirect slachtoffers door de economische en sociale gevolgen die vooral sectoren treffen waar vrouwen werken zoals de horeca en winkels. Veel vrouwen hebben hun baan en hun inkomen verloren en zien hun maatschappelijk aanzien, dat toch al beperkt was, verder dalen. Ze zitten vaak opnieuw gedwongen de hele dag thuis en het aantal meldingen over partnergeweld, seksueel geweld  of mannen die hun vrouw vermoorden, neemt ook gestaag toe. Daarbij komt nog de zorg voor kinderen nu veel scholen door corona een tijdlang sluiten. 

Zwakte wordt niet getolereerd

Het mag dan al druk zijn in de preventiecentra voor zelfdoding, toch zoeken veel Japanners nooit hulp of laten ze merken dat ze problemen hebben. Ook dat is traditioneel: er rust een maatschappelijk taboe op het tonen van zwakte. Wanhoop blijft dus meestal verborgen, ook voor andere gezinsleden.  Het verlies van een baan, carrière en inkomen wordt dan ook als een schande ervaren. Dat was in de jaren na de financiële crisis van 2008 niet anders, toen waren het vooral veel ontslagen "salary men" die daar niet mee konden leven. 

Hulpverleners vrezen dat met de donkere winter in het vooruitzicht de situatie niet snel zal verbeteren. Zij vragen dan ook een mentaliteitswijzing in Japan waardoor mensen niet langer bang zouden zijn om hulp te vragen als het nog kan. 

Meest gelezen