Europees president Michel over brexit: "Wij hebben onze waarden, Britten moeten nu kiezen welke toekomst zij willen"

De Europese Unie is klaar voor elk scenario dat uit de brexitonderhandelingen kan komen. Dat heeft Charles Michel nog eens herhaald tijdens een toespraak naar aanleiding van zijn eerste jaar als Europees Raadsvoorzitter. Dé vraag tijdens de onderhandelingen is volgens Michel welke toekomst de Britten zélf willen. "Ze moeten nu kiezen welk politiek, economisch en sociaal project ze willen voor hun eigen toekomst."

Een dezer dagen valt het doek over de onderhandelingen over een vriijhandelsakkoord tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie - in positieve of negatieve zin. Althans dat is wat in kringen van de onderhandelaars gezegd wordt. Als op 1 januari 2021 dat akkoord in werking moet treden, dan is het nu het moment om het te sluiten, want voor de jaarwisseling ligt er - vooral aan Europese kant - nog heel veel werk op de plank. Het akkoord moet onder meer nog goedgekeurd worden door de Europese lidstaten en het Europees Parlement.

Bekijk de analyse van Rob Heirbaut uit "Het Journaal" hier en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

De tijd dringt dus. Europees Raadsvoorzitter ("president") Charles Michel liet tijdens een toespraak vandaag niet al te veel in zijn kaarten kijken, maar herhaalde de alom bekende Europese standpunten: Europa is klaar voor elk scenario dat uit de onderhandelingen komt. Maar ook: "Het is kristalhelder: wij willen een akkoord."

Michel benadrukte ook dat hij de Britse soevereiniteit respecteert, maar ook dat het nu aan de Britten is om te bepalen welke toekomst ze willen. "Wij hebben onze Europese waarden, de Britten moeten kiezen welke standaarden zij willen volgen. De echte vraag is welk politiek, economisch en sociaal project zij willen voor hun toekomst." Michel verwijst daarmee naar de discussie over het "gelijke speelveld", een van de drie pijnpunten tijdens de onderhandelingen (zie verder).

Over de vraag of er beter geen akkoord komt dan een slecht akkoord, wilde Michel niet al te diep ingaan. Maar wat als een van de Europese lidstaten zijn veto stelt, zoals Frankrijk dreigt te doen als er geen goed akkoord uit de bus komt? "Al van bij het brexitreferendum (in 2016, red.) was een grote meerderheid ervan overtuigd dat het referendum een dramatische verdeeldheid zou zaaien. Maar we hebben positief verrast en zijn erin geslaagd de eenheid te bewaren, met een sleutelrol voor Michel Barnier (de Europese hoofdonderhandelaar, red.). Transparantie tussen de lidstaten was de sleutel tot vertrouwen en vertrouwen was de sleutel tot eenheid. En die inspanning moeten we blijven doen."

"Laatste 5 procent kan alles doen mislukken"

De onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord begonnen in maart. Intussen is al heel veel werk verricht, maar de pijnpunten zijn al die maanden hetzelfde gebleven en daarover is weinig vooruitgang geboekt: de visserij, het "gelijke speelveld" aan normen en regels (om oneerlijke concurrentie te vermijden) en regels omtrent goed bestuur (wat moet er gebeuren als een van de partijen de afspraken in het akkoord niet nakomt en wie moet daarover oordelen?). (Lees meer over de pijnpunten in dit artikel.)

Volgens Europees Parlementslid Phillipe Lamberts (Ecolo), die in de brexitstuurgroep van het Europees Parlement zit, is zowat 95 procent van het akkoord al rond. Maar de laatste 5 procent kan alles nog doen mislukken, waarschuwt hij.

En ook hij zegt dat de keuze nu bij de Britse premier Boris Johnson ligt. "Hij moet een politieke keuze maken. Als hij een akkoord met Europa sluit, zal hij de harde brexiteers boos maken (de fervente voorstanders van een brexit zonder akkoord in zijn partij, red.). Maar hij kan zich dat veroorloven, denk ik."

Videospeler inladen...

Meest gelezen