Boris Johnson tijdens zijn telefoongesprek met Ursula von der Leyen.
© No10 Crown Copyright / eyevine

"Voorwaarden voor brexitakkoord nog niet vervuld" zeggen Von der Leyen en Johnson, Britse premier komt naar Brussel

Een tweede en lang telefoongesprek tussen de Britse premier Boris Johnson en EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen over een handelsakkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk heeft vanavond niet tot een doorbraak geleid. Wel zou de Britse premier nog deze week naar Brussel komen voor ultieme gesprekken met de Europese Commissie en EU-onderhandelaars. Zonder een akkoord deze week dreigt er in januari een harde brexit.

Het initiatief is dus verschoven van de brexitonderhandelaars naar de hoogste instanties. Dit weekend hadden Johnson en Von der Leyen al een eerste gesprek gehad, vanavond was er een tweede, maar ook nu was er opnieuw geen witte rook. Het gesprek ging om 17 uur van start en heeft 90 minuten geduurd, zonder resultaat. 

Bekijk het verslag uit "Het Journaal" hier en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Na afloop kwam er de volgende gemeenschappelijke mededeling van Von der Leyen en Johnson. Daarin geven ze toe dat de voorwaarden voor een akkoord nog niet vervuld zijn en dat er nog drie belangrijke kwesties overblijven: visserij, eerlijke concurrentie en een arbitrage bij geschillen. 

Wel zijn de onderhandelingen over een nieuw handelsakkoord nog niet mislukt. Zo zou premier Johnson nog deze week naar Brussel komen om de onderhandelingen op het hoogste niveau persoonlijk voort te zetten. Dat zou dan moeten gebeuren voor de Europese top van donderdag en vrijdag. 

Eerder had de Britse regering "een gebaar van goede wil gesteld". Zo is Londen bereid om een aantal bepalingen van de Internal Market Bill te laten vallen. Dat is een erg omstreden wetsvoorstel waarmee de Britse regering een eerdere afspraak met de Europese Unie over de grens van Noord-Ierland met de Ierse Republiek zou tenietdoen. De EU was daar erg verbolgen over en het idee had ook tot veel kritiek geleid in Conservatieve regeringskringen. 

De gesprekken gaan over de mogelijkheid van een handelsakkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. De tijd dringt want als er geen akkoord is, riskeren we begin januari een "harde brexit" met invoertarieven en douaneformaliteiten die het economisch weefsel over het Kanaal zullen bemoeilijken. Europees hoofdonderhandelaar Michel Barnier zei eerder vandaag dat woensdag de deadline is voor een akkoord. Dat moet dan nog wel worden goedgekeurd door het Britse parlement en dat van de EU.

"Kans op doorbraak niet zo groot"

Collega Rob Heirbaut heeft de hele dag overigens vooral negatieve geluiden gehoord bij de Europese Commissie in Brussel. Dat soort poker is dan wel niet ongebruikelijk in de laatste fase van onderhandelingen, merkt hij op. Een aantal EU-lidstaten hebben ook liever een goed akkoord dan een snel akkoord, ook al tikt de klok. Het gaat tenslotte over de voorwaarden van een handelsakkoord dat 20 jaar lang de relaties tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk zullen bepalen. 

Bekijk de analyse van Rob Heirbaut bij het Europees Parlement hier en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Ook Ivan Ollevier die in Londen is gaan poolshoogte nemen, was vanavond niet erg hoopvol gestemd. Een harde brexit zonder akkoord zou de Britten dan wel fors in het vlees snijden, toch spelen er ook emoties mee, merkt Ollevier op. 

Emoties zoals soevereiniteit, over eigen lot beslissen en nationale trots spelen hier een grote rol

Ivan Ollevier in Londen

Het gaat dan om voor de Britten erg belangrijke termen als "soevereiniteit", "lot in eigen handen nemen" en nationale trots. Premier Boris Johnson weet dat hij zal worden afgerekend op een potentiële economische terugval, maar hij moet ook rekening houden met het wantrouwen van "hardline brexiteers" in zijn eigen Conservatieve partij die dreigen met een motie van wantrouwen als hij te veel zou toegeven en dan zijn we terug bij af, aldus Ollevier.

Bekijk de analyse van Ivan Ollevier vanuit Londen hier en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Karel De Gucht: "Europa heeft al erg veel toegegeven"

Voormalig Europees commissaris Karel De Gucht (Open VLD) merkte vanavond in "De Afspraak" op Canvas op dat de EU de Britten al ver tegemoet gekomen is, onder meer inzake het beruchte "level playing field" of gelijke speelveld. Dat zijn regels die ertoe moeten leiden dat er eerlijke concurrentie is. Wou men aanvankelijk EU-regels blijven opleggen aan het VK, dan is dat nu afgezwakt. Zo moeten EU-bedrijven die vinden dat Britse concurrenten afspraken inzake gezondheid, milieu of sociale zaken aan hun laars lappen zich in een eerste instantie tot Britse rechtbanken wenden. Als dat geen resultaat oplevert, zou er nog wel een internationale arbitrage komen, maar die procedure is ook nog niet rond.

De EU heeft Londen dus al wel wat toegegeven en volgens een aantal lidstaten zelfs te veel. De Gucht verwacht niet dat Europa daarom nog veel zal bewegen en denkt dat de Britse premier Johnson "dus wel zal slikken". Hij is een gokker en vergelijkt zichzelf met Winston Churchill, maar die beheerste dat "métier" beter, aldus De Gucht. 

Qua procedure is er nog een beetje tijd. Als er een akkoord is, moet dan nog wel worden goedgekeurd door de Raad van Ministers, door het Europese Parlement en door het Britse parlement, maar niet door de parlementen van de EU-lidstaten en dat kan dus vrij snel gaan, merkt De Gucht op. Als dat niet zo is, dan dreigt er begin volgend jaar chaos aan de grenzen, waarschuwt hij.

Bekijk het gesprek met Karel De Gucht uit "De afspraak" hier:

Videospeler inladen...

In deze video leggen we je helder uit wat een brexit zonder handelsakkoord precies zou betekenen:

Videospeler inladen...

Meest gelezen