Chuck Yeager (24) poseert in 1947 bij "Glamorous Glennis", het toestel waarmee hij voor het eerst de geluidsmuur doorbrak.

Chuck Yeager (97), de piloot die als eerste de geluidsmuur doorbrak, is overleden

In de Verenigde Staten is gevechtspiloot en luchtvaartpionier Chuck Yeager overleden. Yeager doorbrak in 1947 als eerste mens ooit de zogenoemde geluidsmuur, hij vloog met zijn toestel sneller dan de snelheid van het geluid (met de typische knal die erbijhoort). Hij is 97 jaar geworden. Yeager heeft vooral in de Verenigde Staten een bijna iconische status. Zijn verhaal leest dan ook spectaculair.

Chuck Yeager diende als gevechtspiloot voor het Amerikaanse leger tijdens de Tweede Wereldoorlog en was volgens de legende toen al bekend voor zijn onverschrokkenheid en moed. Maar het zijn zijn prestaties als testpiloot in de jaren na de oorlog die hem in de Verenigde Staten bijna mythische roem opleverden.

Yeager had niet de juiste diploma's voor het astronautenprogramma van de NASA, dat toen volop in ontwikkeling was, maar hij trad toe tot een select clubje van luchtmachtpiloten, de zogenoemde test pilots. De VS wilde als eerste natie ooit de ruimte in en startte allerlei experimentele projecten op. De piloten testten onder meer straaljagers uit waarmee ze zo ver mogelijk van de aarde weg konden. Zij legden de basis voor de latere ruimtemissies van de VS.

Zo maakte Yeager deel uit van het geheime X-1-project, dat als doel had een toestel te ontwerpen dat sneller kon vliegen dan de snelheid van het geluid. In standaardomstandigheden is dat Mach 1 (ongeveer 1.125 kilometer per uur). Dan vlieg je sonisch. Ga je sneller, dan vlieg je supersonisch.

Door de geluidsmuur: "Een perfect geplaveide snelweg"

Op 14 oktober 1947 nam de toen 24-jarige Yeager plaats in een Bell X-1-toestel. Een B-29-bommenwerper bracht het toestel tot op ruim 7.900 meter hoogte boven de Mojavewoestijn in Californië en liet het daar vrij voor zijn baanbrekende missie.

Het was een hachelijke onderneming, want niemand wist of het vliegtuig én de piloot in staat waren het experiment te overleven. Maar Yeager stuurde zijn X-1 haast probleemloos naar een hoogte van ruim 13.000 meter. En een snelheid van Mach 1,06 (bijna 1.300 kilometer per uur). Even later zette hij zijn toestel veilig aan de grond.

"Ik was als door de bliksem getroffen", schreef Yeager in zijn autobiografie in 1985. "Na alle opwinding bleek het doorbreken van de geluidsmuur een perfect geplaveide snelweg."

Bekijk hier Amerikaanse archiefbeelden over de vlucht van Chuck Yeager (artikel gaat voort onder de beelden):

Chuck Yeager poseert in 1985 voor zijn "Glamourous Glennis".
AP1985

Meest gedecoreerde gevechtspiloot

Yeager wordt beschouwd als een van de grootste gevechtspiloten uit de Amerikaanse geschiedenis. Hij is de meest gedecoreerde Amerikaanse gevechtspiloot en werd gelauwerd door meerdere presidenten.

Na zijn historische prestatie vestigde hij als testpiloot nog meer snelheids- en hoogterecords en diende hij bovendien nog in de Vietnam-oorlog. In 1975 zwaaide hij officieel af bij het leger. Ook nadien nam hij nog geregeld plaats achter het stuur van een vliegtuig. In 1997 vierde hij de 50e verjaardag van zijn vlucht met de X-1 door als piloot van een F-15-gevechtsvliegtuig opnieuw door de geluidsmuur te gaan. Het werd zijn laatste militaire vlucht.

In 2012, 65 jaar na zijn historische prestatie, ging Yeager voor het laatst nog eens door de geluidsmuur, dit keer niet meer als piloot, wel als passagier van een F-15. Hij was toen 89.

(artikel gaat voort onder de foto's)

Chuck Yeager, toen 89, bij zijn vlucht in 2012.
Chuck Yeager, toen 89, bij zijn laatste vlucht in 2012

"The right stuff"

Yeagers overlijden werd door zijn vrouw bekendgemaakt op Twitter. "Een ongelofelijk leven, Amerika's grootste piloot, een nalatenschap van kracht avontuur en vaderlandsliefde zal voor altijd herinnerd worden", schrijft ze. Hij is 97 jaar geworden.

De Bell X-1 waarmee Yeager doorheen de geluidsmuur brak, kreeg de bijnaam "Glamorous Glennis", naar de eerste vrouw van Yeager. Het toestel wordt momenteel bewaard in het Smithsonian National Air and Space Museum in Washington D.C.

Het verhaal van Chuck Yeager neemt een prominente plaats in in "The right stuff" (1979) van schrijver en journalist Tom Wolfe, over de geschiedenis van het Amerikaanse ruimteprogramma. Het boek werd in 1983 verfilmd door Philip Kaufman. De rol van Yeager werd daarin vertolkt door Sam Shepard. Bekijk hier de scène uit "The right stuff" waarin Chuck Yeager door de geluidsmuur breekt:

Meest gelezen