Frans Timmermans stelde vandaag de transportplannen voor.
AFP or licensors

EU stelt groen transportplan voor, en we zullen ons gedrag moeten aanpassen: "Vliegen als het nodig is, niet vliegen als het niet nodig is"

De Europese Commissie heeft haar grote transportplan voorgesteld dat deel uitmaakt van de Green Deal, om de overgang te maken naar een klimaatneutrale samenleving tegen 2050. Het actieplan bevat maar liefst 82 initiatieven, met ook al heel concrete streefdoelen tegen 2030: zo wil de EU gaan voor 30 miljoen uitstootvrije auto's op de Europese wegen. Citytrips met de trein zullen aangemoedigd worden, en we denken best beter na over vliegen. Het actieplan wordt de komende maanden besproken met de verschillende sectoren. "Tegen volgende zomer willen we concrete voorstellen klaar hebben." 

Europa keurt later deze week wellicht nog ambitieuzere klimaatdoelstellingen goed. Met de Green Deal wil de EU tegen 2050 klimaatneutraal worden, maar ook tegen 2030 moet het flink vooruitgaan. De uitstoot van fossiele brandstoffen zou tegen dan met 55 procent omlaag moeten tegenover 1990, in plaats van de eerder voorgestelde 40 procent. En omdat de transportsector voor een groot deel mee verantwoordelijk is voor de uitstoot van broeikasgassen - ongeveer een kwart - moet die sowieso mee in het bad. 

30 miljoen groene auto's, maar ook groene schepen en vliegtuigen

Europees Commissaris Frans Timmermans, die zich bezighoudt met de vergroening van de Europese Unie, heeft het over "ambitieuze doelstellingen voor het hele transportsysteem om een slimme heropleving na de coronacrisis te verzekeren." 

Het gaat niet enkel om de vergroening van ons autopark: we zullen ook met ons allen ons gedrag moeten aanpassen, vertelt Timmermans in een gesprek met onze redactie: "Dit gaat over veel meer dan enkel de cijfers van de doelstellingen. We willen iedereen in deze plannen meenemen, ook zij die voor deze plannen belangrijk zijn. Zo is er de automobielindustrie, maar moeten we ook de infrastructuur voor elektrische laadpalen mee  verbeteren."

Waarvan zijn de streefdoelen afhankelijk? Bekijk hier wat Frans Timmermans vertelt: "Dit enkel voorschrijven vanuit Europa gaat niet lukken"

Videospeler inladen...

We kunnen dit enkel samen voor elkaar krijgen

"De private sector zal mee moeten investeren. Ik wil het dus niet enkel over de cijfers hebben: het moet ook gaan over een systeem dat ertoe moet leiden dat iedereen hier onderdeel van is. We kunnen dit enkel samen voor elkaar krijgen. Dat voorschrijven vanuit Europa gaat niet lukken."

We moeten de hele manier van transport eens goed tegen het licht houden, zei Timmermans: "We moeten modulair werken en zo goed mogelijk alle vormen van transport gebruiken: het water, de weg, en met name ook het spoor. We moeten vliegen als dat nodig is, maar niet vliegen als dat niet nodig is. In steden moet het openbaar vervoer zonder uitstoot plaatsvinden, en er moeten meer mogelijkheden komen voor mensen die willen wandelen of fietsen, zodat niet iedereen maar in de wagen hoeft te stappen." 

Ook de trein nemen moet makkelijker worden, en niet enkel voor korte afstanden in eigen land. Zo zullen meer internationale, snelle treinverbindingen komen: "Het is fijn om te zien dat de verschillende ministers snel werk willen maken van die nachttreinen. Voor een aantal trajecten kunnen we sneller handelen. We moeten daarvoor internationale barrières wegnemen, zoals machinisten die moeten wisselen, stroomspanning die verschilt. Zulke dingen willen we in korte tijd samen oplossen." 

Dit zijn enkele heel concrete doelstellingen voor 2030:

  • minstens 30 miljoen uitstootvrije auto's en 80.000 uitstootvrije vrachtwagens op Europese wegen: de zero-emission voertuigen mogen geen broeikasgassen meer uitstoten, en zullen bijvoorbeeld rijden op batterijen - op voorwaarde dat het om groene stroom uit bijvoorbeeld windmolens of zonnepanelen gaat - of op groene waterstof
  • ook de infrastructuur moet mee: zo is er sprake van een streefdoel van drie miljoen laadpalen extra
  • 100 Europese steden moeten klimaatneutraal zijn; aan alle grote en middelgrote Europese steden wordt alvast gevraagd om hun eigen plannen voor duurzame lokale mobiliteit uit te werken
  • het treinaanbod op hogesnelheidslijnen moet verdubbelen, en tegelijk wordt er meer ingezet op transport over het water (binnenwateren en de zee): dat moet met een kwart toenemen 
  • geplande groepsverplaatsingen voor reizen onder de 500 km moet CO₂-neutraal verlopen. Met andere woorden: vliegen van Amsterdam naar Brussel is iets wat eigenlijk niet meer kan. Voor onze citytrips op korte afstand zullen we dan de trein kiezen, of elektrisch moeten reizen. 
  • er wordt op grote schaal ingezet op geautomatiseerde mobiliteit: de digitale revolutie moet hier mee haar rol spelen 
  • groene schepen - die niet meer op fossiele brandstoffen varen - moeten klaar zijn voor de markt. De EU zou de scheepvaart eventueel onder het ETS (Emissions Trade System) willen onderbrengen, waarbij een prijs gezet wordt op iedere ton CO₂-uitstoot, eventueel boven een bepaalde marge. "We willen naar een emissievrije scheepvaart. Er zijn al interessante ontwikkelingen met waterstof, en die zouden wel eens een heel hoge vlucht kunnen nemen de komende jaren", zegt Timmermans. Ook de havens moeten groener, met bijvoorbeeld walstroom voor schepen, zodat die hun dieselmotoren niet draaiende moeten houden.
  • tegen 2035 moeten ook de eerste uitstootvrije vliegtuigen klaar zijn voor de commerciële vluchten 

Tegen 2050 heeft Europa volgende doelen op het oog:

  • bijna alle auto's, bestelwagens en bussen, net als nieuwe vrachtwagens, moeten voldoen aan een nuluitstoot
  • het goederenvervoer op het spoor moet verdubbelen
  • het multimodale Trans-Europa Transport Netwerk (TEN-T) moet helemaal operationeel zijn; dit netwerk zet in op groene en slimme verplaatsingen met snelle verbindingen. Reizigers moeten makkelijk kunnen wisselen tussen de verschillende transportmodi, bijvoorbeeld door een ticket te bestellen met de smartphone.

De streefdoelen zijn nu concreet uitgesproken, nu wordt alles dus besproken met de betrokken sectoren, zoals Timmermans uitlegde. Over de timing zei hij dit: "Ik heb beloofd aan de automobielsector dat we alle voorstellen die we gaan doen, eerst zullen bestuderen op de gevolgen. Als we die in kaart hebben, kunnen we in de zomer van volgend jaar concrete voorstellen op tafel leggen. De Raad van Ministers en het Europees Parlement kunnen er zich dan over buigen." 

Frans Timmermans gaf de persconferentie samen met de Europese Commissaris voor Transport, Adina Valean.
AFP or licensors

Meest gelezen