Iran executeert kritische journalist wegens het aanzetten tot volksprotest in 2017

In Iran is de journalist Ruhollah Zam terechtgesteld. Zam werd veroordeeld wegens zijn kritische commentaren op het internet tijdens het volksprotest tegen het islamitische regime in 2017. Hij vluchtte naar het buitenland, maar zou door Iraanse geheime agenten ontvoerd zijn. 

Volgens het Iraanse persagentschap IRNA is Ruhollah Zam vanochtend opgehangen. Meer commentaar werd er niet gegeven. De 47-jarige Zam was in juni ter dood veroordeeld. Een jaar geleden was hij ontvoerd en tegen zijn wil teruggebracht naar zijn land.

Ruhollah Zam werd ervan beschuldigd dat hij via kritische boodschappen op het internet en sociale media het volksprotest van 2017 zou hebben aangewakkerd. Zam publiceerde via de app Telegram informatie over de protesten en bezwarende gegevens over toplui van het Iraanse regime.

Zam is nadien uit Iran weggevlucht en kreeg onderdak in Frankrijk. Hij ontkende altijd dat hij voor buitenlandse inlichtingendiensten zou hebben gewerkt. In oktober vorig jaar meldde Iran dan plots dat geheime agenten Zam hadden kunnen oppakken en terugbrengen. Daarna is hij in Iran voor de rechter gebracht. Hoe die ontvoering precies gebeurde, is niet duidelijk, maar volgens sommige bronnen zou Zam op valse aanwijzingen naar Irak zijn gegaan, waar hij dan door Iraanse agenten ontvoerd zou zijn.

De Europese Unie heeft "in de sterkste bewoordingen" de executie van Zam afgekeurd. In een verklaring herhaalt EU-topdiplomaat Josep Borrell zijn principieel verzet tegen de doodstraf, "ongeacht de omstandigheden". Hij eist ook dat Iran de mensenrechten respecteert en ophoudt met gedwongen bekentenissen uit te zenden op de televisie. 

De "broodrellen" van 2017

Het volksprotest waar Zam over berichtte, brak eind 2017 uit in de voor sjiieten heilige stad Mashhad in het noordoosten van het land, maar breidde zich erg snel uit naar andere steden in Iran. 

De directe aanleiding was een verhoging van de voedselprijzen, maar waarnemers zagen er ook een politieke richting in. Zo zou het protest zijn aangewakkerd door radicale geestelijken die de positie van de (relatief gematigde) president Hassan Rouhani zouden willen ondermijnen. 

Het volksprotest ging al snel over meer dan de prijs van het brood en ook over het gebrek aan vooruitzichten voor de jongere generatie die het isolement van hun land beu zijn. De protesten keerden zich dan ook erg snel tegen het hele islamitische regime in Iran en werd een van de grootste protestbetogingen van de afgelopen decennia in Iran. Uiteindelijk werd het protest door het regime neergeslagen. In totaal werden toen 5.000 mensen opgepakt. Het Iraanse gerecht dreigde toen al met de doodstraf voor opgepakte demonstranten.

Meest gelezen