Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Russische geheime agent bekent per vergissing moordpoging op oppositieleider Aleksej Navalny

Het internationale onderzoekscollectief Bellingcat heeft een lid van de Russische geheime dienst FSB zo ver gekregen dat die de details over de moordpoging op Navalny uit de doeken heeft gedaan. De man dacht dat hij werd opgebeld door een hiërarchische meerdere, maar had niet door dat het ging om Bellingcat en zowaar Navalny zelf. Het gesprek duurde bijna 50 minuten en de man ging ver in de details. Volgens de FSB is het gesprek "vervalst".

Vorige week pakte Bellingcat uit met een onderzoek waaruit bleek dat de Russische geheime dienst FSB -de opvolger van de beruchte KGB uit de Sovjettijd- wel degelijk betrokken zou zijn geweest bij de poging tot vergiftiging van Aleksej Navalny. 

Bellingcat is nu een stap verder gegaan en heeft zowaar een lid van het "hit team" zover gekregen dat die toegegeven heeft dat de FSB gepoogd heeft om Navalny te vermoorden. De agent, Konstantin Koedrijavtsev, werd opgebeld door Bellingcat en dacht dat een van zijn oversten aan de lijn was. In werkelijkheid was het het slachtoffer Navalny zelf, maar dat had de FSB-agent klaarblijkelijk niet door en Bellingcat publiceert op zijn site het toch wel opmerkelijke verhaal van de geheime agent.

Bekijk hier een bijhorend verslag uit "Het Journaal" (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Als het vliegtuig tussen Tomsk en Moskou langer was blijven vliegen, hadden we wellicht een ander resultaat gehad

Konstantin Koedrijavtsev, geheim agent en specialist in biochemische oorlogvoering

Koedrijavtsev nam zelf niet deel aan de moord, maar behoorde bij het team dat achteraf de sporen moest uitwissen. Hij verklapte wel hoe de moordpoging verlopen is. Bellingcat heeft een opname van het gesprek dat net geen 50 minuten geduurd heeft op zijn site gepubliceerd. 

Het is dermate explosief voor de geheime diensten en voor het regime in Moskou dat Bellingcat de inhoud eerst wou verifiëren alvorens het op de site te gooien.  

Het telefoongesprek vond plaats op 14 december. Navalny belde vanuit Duitsland een aantal agenten die betrokken waren bij de moordpoging op, maar die wilden niet reageren. Daarna stelde hij zich voor als een verzonnen topman van de geheime diensten die de FSB-agent Koedrijavtsev wou evalueren. Koedrijavtsev trapte in de val en gaf details over de actie vrij. Hij is agent van de FSB en werkte voordien als expert in biologische en chemische wapens voor het leger.

Onderbroek van Navalny was grootste risicofactor

Even kort samenvatten: op 20 augustus werd dissident Aleksej Navalny ziek tijdens een binnenlandse vlucht van Tomsk in Siberië naar Moskou. Het toestel maakte een noodlanding in Omsk en daar werd Navalny opgenomen in een ziekenhuis. Enkele dagen later werd hij overgebracht naar de Duitse hoofdstad Berlijn, waar hij genezen is. Daar ontdekten Duitse militaire artsen wel sporen van het Russische zenuwgif novitsjok. 

De FSB-agent die zijn mond heeft voorbijgepraat, zegt dat hij twee keer in Omsk geweest is om sporen van het gif uit te wissen. Navalny zelf was in het ziekenhuis gewassen, maar de agent moest alle sporen van het gif verwijderen uit de kleren. Vooral de onderbroek van Navalny was een risicofactor omdat daar de meeste sporen in zouden achtergebleven zijn. Die kleren zijn echter in Omsk gebleven en het is pas in bloedonderzoek in Duitsland dat novitsjok aan het licht is gekomen. Navalny heeft de teruggave van zijn kleren gevraagd, maar Rusland weigert dat. 

Beluister hier extra duiding door Ruslandkenner Jan Balliauw in "De wereld vandaag" op Radio 1 (lees verder onder de audio):

De agent geeft in het gesprek een evaluatie van het optreden van de collega's die de moordpoging uitvoerden en noemt hen en hun oversten ook bij naam. Het is mislukt omdat het moeilijk is om het gif in precieze doses toe te dienen, maar vooral ook omdat Navalny zo snel ziek werd dat het vliegtuig in Omsk moest landen. Als het langer had kunnen vliegen, was het wellicht wel gelukt, aldus Koedrijavtsev. 

Hoe dan ook toont het telefoongesprek niet enkel de details aan van hoe de FSB te werk gaat bij dergelijke moordpogingen, het is ook een erg explosieve blunder dat niet enkel de moordpoging mislukt, maar dat de details ervan zo gemakkelijk worden prijsgegeven. Overigens is het niet de eerste keer dat er zo geblunderd wordt. Enkele jaren geleden mislukte ook al een poging om de overgelopen Russische spion Sergej Skripal in Engeland te vermoorden. Daarbij is wel een Britse politieagent gedood. Ook toen werd novitsjok gebruikt.

Bekijk hier een fragment uit "Het Journaal" van 17 december waarin president Vladimir Poetin elke betrokkenheid bij de vergiftiging van Navalny ontkent (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

FSB: "Geplande provocatie"

In een reactie zegt de FSB vanavond dat het telefoontje tussen zijn agent en Navalny "vervalst" is. "De video met het telefoongesprek is een vervalsing", klinkt het in een persbericht, dat werd verspreid via de Russische persagentschappen. De FSB voegt eraan toe dat het "veronderstelde "onderzoek" van Navalny" een "geplande provocatie" is, die niet mogelijk was geweest "zonder de technische en organisatorische steun van speciale buitenlandse diensten".

Meest gelezen