Nicolas Maeterlinck

Waarom spreekt de redactie over "joodse" of "Afrikaanse" feesten?

In Vilvoorde is een huwelijk met een zestigtal aanwezigen stilgelegd.  VRT, maar ook de meeste kranten, hebben daarbij gemeld dat het om een "Afrikaans" huwelijksfeest ging. "Is dat relevant?", wilden sommige lezers weten.

Nog niet zo lang geleden is er ook bericht over "joodse" feesten die werden stilgelegd. Dat waren er toen drie in korte tijd. Er was al eerder gezegd dat het niet eenvoudig was om alle culturele gemeenschappen te bereiken met sensibilisering rond het coronavirus.  Al geldt dat natuurlijk zeker niet voor de joodse gemeenschap als geheel. Regina Slusny, lid van het forum van joodse organisaties, veroordeelde het gedrag van sommigen ook in een interview op Radio1.

Wanneer is het relevant?

Als je over "joodse feesten" spreekt, waarom dan niet ook over "Afrikaanse"? Of van mijn part over vrijzinnige lentefeesten of over Hagelandse wijnproeverijen? Zijn de vermeldingen van zulke details relevant?

Niet elk detail hoeft relevant te zijn

Media geven wel vaker details die een gebeurtenis een beetje plaatsen. Leeftijden zijn een klassiek voorbeeld. In veel gevallen is het niet echt wezenlijk voor een verhaal of iemand 34 of 44 is, maar het wordt vaak toch gezegd omdat het een beeld geeft. Net zoals het niet altijd wezenlijk is of er nu wijn of bier werd geproefd, maar het helpt om je bij de gebeurtenis iets  voor te stellen. 

Een etnische of culturele achtergrond is van dezelfde orde. Meer ook niet. Het is een element dat iemand, een familie of gebeurtenis ongeveer plaatst. Het hoeft niet verzwegen te worden, het moet ook niet benadrukt worden. Het is één van de elementen die je een beeld kunnen geven van wat er gebeurd is.  Maar precies daarom ben je beter zo concreet mogelijk.

Hoe concreter, hoe beter

"Afrikaans” is een bijzonder vaag begrip. Om dezelfde reden vind ik termen als “allochtoon” of “met migratie-achtergrond” journalistiek heel onbevredigend. Waar praten we precies over? Allochtonië en Migratie-achtergrondië bestaan niet.  En Afrika is wel heel groot. Mijn stelregel is: hoe concreter, hoe beter. Maar nieuws gaat snel en soms zijn er -aanvankelijk- niet meer details bekend. Redacties hebben ook soms wat schroom om op dat punt door te vragen. Nochtans geldt vaak: hoe meer details, hoe genuanceerder het verhaal wordt. Liever “een 36-jarige Gentse kunstenaar van Tunesische afkomst” dan “een Tunesiër". Niemand wordt gedefinieerd door één enkel kenmerk.

En hoe zat het nu in Vilvoorde?

Voor het huwelijksfeest in Vilvoorde kan het relevant zijn te vermelden dat het om een Afrikaanse familie gaat omdat het denkbaar is dat het om een gemeenschap gaat die je moeilijker bereikt met informatie over het coronavirus. Maar minstens even relevant is dat 17 gasten op het feest uit het buitenland kwamen. Volgens mijn bron kwamen ze uit Zweden, Frankrijk, Italië en Duitsland. Het huwelijkspaar heeft volgens mijn informatie de Zweedse nationaliteit maar woont in Frankrijk. De andere aanwezigen kwamen volgens mijn informatie uit Halle, Sint-Pieters-Leeuw, Nijvel en Brussel, niet uit Vilvoorde.

Met andere woorden, geen enkele aanwezige had door de stad Vilvoorde bereikt kunnen worden met sensibilisering. Maar vele aanwezigen zouden wel degelijk moeten gehoord hebben van de Belgische coronamaatregelen en daar zit blijkbaar toch een probleem.  En uiteraard is het ook voor buitenlandse gasten een kwestie van fatsoen om je te informeren over de regels in België. 

Durf details te vragen

Een redactie moet geen schroom hebben om details te vragen. Al lukt dat niet altijd. Ik heb zelf nog steeds geen bevestiging van het Afrikaanse land van herkomst. Ook ik moet het dus noodgedwongen houden bij "een Afrikaanse familie" als ik wil uitleggen waarom zo veel mensen uit verschillende landen samen waren.  Ook al heb ik het graag concreter.

Het huwelijksfeest was dus een internationaal gebeuren, zoals wel vaker voorkomt in families uit een diaspora. In dit geval lijkt het erop dat Vilvoorde gewoon een plaats van afspraak was voor mensen die soms van ver kwamen. Precies omdat het een internationaal gebeuren was, was er misschien een hogere drempel om het af te gelasten. Dat het afgehuurde restaurant eigenlijk al jaren leeg staat, maakte controle en sensibilisering ook niet makkelijker.  Maar het is duidelijk dat alle betrokkenen beter hadden moeten weten. En overigens, ook tegen de verhuurder van het leegstaande restaurant is een proces-verbaal opgesteld. 

Meest gelezen