© IndiaPicture - creative.belgaimage.be

Hoe is het zo fout kunnen lopen met de communicatie over knuffelcontacten jonger dan 12? Een (poging tot) reconstructie

Zelfs overheidsinstanties vielen uit de lucht toen het Crisiscentrum gisteren verduidelijkte dat ook kinderen jonger dan 12 meetellen als knuffelcontacten. Waar komt het misverstand vandaan? Een (poging tot) reconstructie.

Het is een boodschap die je natuurlijk liever niet wil brengen zo kort voor kerstavond: kinderen onder de twaalf tellen ook mee als knuffelcontact. Omdat je er daarvan maar één tegelijk mag ontvangen bij je thuis, trekt dat een dikke streep door de plannen van veel families vanavond. Getuige daarvan de vele vragen en blijken van verontwaardiging die op de nieuwsdienst van de VRT binnen liepen.

Na de heisa is de conclusie onvermijdelijk: er zat iets fundamenteel verkeerd met de communicatie van de federale regering. Zelfs overheidsdiensten verspreidden foute info op hun websites - van de stad Antwerpen tot de stad Oostende, tot en met de corona-infolijn. 

Extra pijnlijk, te meer omdat het duo van premier Alexander De Croo (Open VLD) en vicepremier en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A) tot nog toe vooral lof kregen voor hun communicatie, in schril contrast met de commentaren over de vorige regering-Wilmès.

Bekijk hier de toelichting van Frank Vandenbroucke over het ene knuffelcontact dat iedereen mag hebben op de persconferentie na het Overlegcomité van 30 oktober 2020 (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Van geen kwaad bewust

Alles begint wanneer burgemeester Bart Tommelein (Open VLD) van Oostende een filmpje van een sinterklaasfeestje met zijn kleinkinderen op sociale media post. Dat veroorzaakt ophef, want was Tommelein niet de man die net had aangekondigd dat hij wil optreden tegen al te uitgebreide familiefeesten? Zelf is hij zich van geen kwaad bewust: "Ik heb het overal nagevraagd, ook bij mijn politiekorps, en was in de overtuiging dat het mocht."

Triest. Kinderen onder de twaalf tellen een hele tijd niet mee, en dan plots wel. Ze hadden toch kunnen beseffen dat dat problemen zou veroorzaken.
Bart Tommelein, Oostends burgemeester voor Open VLD

Maar het mag dus niet, zo liet het Crisiscentrum weten. Met alle verbazing en zelfs verbijstering die dat bij velen opwekt. Ook bij Tommelein. "Triest", zo omschrijft hij de communicatie. "Kinderen onder de twaalf tellen een hele tijd niet mee, en dan plots wel. Ze hadden toch kunnen beseffen dat dat problemen zou veroorzaken."

Babylonische spraakverwarring

Dat er zoveel misverstand over bestaat, heeft te maken met de verwoording in een ministrieel besluit van 28 november, dat de regel rond knuffelcontacten invoert. Daar staat letterlijk te lezen:

"Ieder huishouden mag per lid maximum één zelfde duurzaam onderhouden nauw contact per 6 weken per keer in huis of in een toeristisch logies ontvangen." 

Dus lees: het is niet één knuffelcontact per gezin, maar één per gezinslid. Je mag er wel maar één daarvan tegelijkertijd uitnodigen.

En dat leidt dus tot een Babylonische spraakverwarring. Want die tekst is wel duidelijk, ook nu zeggen zowat alle betrokken politici en experten dat ze verbaasd zijn over de ontstane verwarring. "Voor ons was het altijd duidelijk dat kinderen ook meetelden."

Wie heeft dan gelijk? Beide partijen eigenlijk.

Wie heeft dan gelijk? Beide partijen eigenlijk. Strikt genomen klopt het wat regering en experten vertellen: als er gesproken wordt van "duurzaam onderhouden contact" gaat dat over iedereen, inclusief kinderen. 

Maar in de aanloop naar dat ministriële besluit waren er verschillende andere besluiten, en daarin werd keer op keer een uitzondering gemaakt voor kinderen onder de twaalf. Op 28 oktober bijvoorbeeld. Toen stond te lezen:

"Behoudens andersluidende bepaling voorzien door dit besluit, zijn samenscholingen van meer dan vier personen, kinderen tot en met 12 jaar niet meegeteld, enkel toegelaten onder de voorwaarden voorzien en voor de activiteiten toegelaten door dit artikel." En nog: "Ieder huishouden mag maximum vier dezelfde personen per 14 dagen, kinderen tot en met 12 jaar niet meegeteld, in huis ontvangen.

Op één plek staat het glashelder te lezen

Maar eind november verandert dat dus, zoals gezegd. Alleen, het wordt nooit erg expliciet meegedeeld. Op één plek wordt de nieuwe koers wel duidelijk aangegeven. In de zogenoemde notificaties bij het ministrieel besluit. Glashelder zelfs, maar het grote probleem: die notificaties zijn geen publiek document.

De verduidelijking bij het ministrieel besluit is heel duidelijk, maar het probleem is dat die niet openbaar is

In die notificaties staat te lezen:

"Kinderen tot en met twaalf jaar worden ook meegerekend in het bepalen van het ene knuffelcontact dat een persoon vanaf 13 jaar mag hebben.

Veel politici zijn niet bepaald happig om on the record de kwestie te becommentariëren. Wat enigszins begrijpelijk is: zo kort voor kerst is dit geen leuke boodschap om te brengen. Off the record viel veel verontwaardiging op te tekenen over de gebrekkige communicatie, en dat op verschillende beleidsniveaus en binnen verschillende partijen, ook van de (federale) meerderheid.

Verontschuldigingen

Vandenbroucke geeft wel commentaar, ook al is dit strikt genomen niet zijn bevoegdheid, maar die van minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V). In "Het Journaal" verontschuldigde hij zich deze middag voor het misverstand. Maar zei hij ook dat de regels altijd duidelijk waren en ook zo gecommuniceerd werden. "En die regel heeft ook een reden: kinderen worden misschien niet zo snel zieken, ze besmetten wel anderen."

Bekijk hier het gesprek met Frank Vandenbroucke in "Het Journaal" (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

De regel heeft ook een reden: kinderen worden misschien niet zo snel zieken, ze besmetten wel anderen.

Vicepremier en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A)

De vraag is dan: wat nu? Sommigen dringen aan op extra verduidelijking, bijvoorbeeld door nog wat extra uitleg aan het ministrieel besluit toe te voegen. Maar voor velen is het kalf natuurlijk al verdronken: zij zien hun kerstfeestje in het water vallen. Al is het verre van zeker of de politie ook effectief gaat optreden als er extra kinderen bij zijn. "Dat is gewoon niet te handhaven", zo klinkt het hier en daar. "Dus gaan we dat ook niet doen."

Meest gelezen