Hartverscheurende nieuwjaarsbrief van leerkracht aan jongeren: "Ik gun jullie een Erika Vlieghe voor mishandeling"

Op nieuwjaarsdag is het de traditie dat kinderen hun nieuwjaarsbrief voorlezen aan volwassenen. Leerkracht Peter van Limpt koos er dit jaar voor om de traditie om te draaien en schreef zelf een nieuwjaarsbrief gericht aan de kinderen en jongeren. De voldoening die hij vroeger kreeg van het helpen van leerlingen met problemen, voelt voor hem steeds meer als een persoonlijk en collectief falen, omdat we er niet in slagen hen zoveel ernstige littekens te besparen.

opinie
Peter van Limpt
Peter van Limpt geeft wetenschappen in de derde graad van het Agnetencollege in Peer. Intussen staat hij al bijna 25 jaar in het onderwijs

Awel, de hulplijn voor kinderen en jongeren met een vraag of een probleem, kan je gratis en anoniem bellen op het nummer 102, elke dag tussen 16 en 22 uur (behalve op zon- en feestdagen), op woensdag en zaterdag al vanaf 14 uur. Mailen en chatten kan via awel.be.

Omdat we te lang gezwegen hebben...

Lieve kinderen, lieve jongeren,

Normaal schrijven jullie een nieuwjaarsbrief aan volwassenen, maar dit jaar is alles anders. Dit jaar schrijven wij, volwassenen, een nieuwjaarsbrief aan jullie. Dat is niet gemakkelijk, want wat we moeten bekennen, staat in schril contrast met de beste wensen die jullie ons altijd zo gul toewerpen.

Weinigen zullen ontkennen dat jullie het kostbaarste zijn wat er is op deze planeet. En toch. Toch zijn er kinderen en jongeren die thuis in elkaar geslagen worden, die seksueel misbruikt worden of die ineengekrompen moeten toekijken hoe papa mama tot bloedens toe vernedert. Anderen hebben al weken geen warme maaltijd meer gehad, worden aan hun lot overgelaten of leven in een constante sfeer van angst of geweld omdat een ouder verslaafd is aan alcohol of gokken. 

We weten ook dat veel kinderen zichzelf ’s avonds in slaap huilen met de handen op de oren, omdat ze gebukt gaan onder pestgedrag, psychische problemen of donkere gedachten. Jullie beseffen natuurlijk al langer dat dit geen manier is om met je kostbaarste bezit om te gaan, maar bij ons, volwassenen, ligt dat wat moeilijker.

Stadions vol ernstig beschadigde kinderen zonder perspectief

Velen van ons denken namelijk dat het maar om enkelingen gaat (alsof enkelingen niet belangrijk zijn), maar hou jullie vast, in ons land zijn er jaarlijks meer dan 14.000 meldingen van kindermishandeling. Kinderen die als straf in de vrieskou in een hondenhok moeten slapen, jongeren die zich gaan krassen omdat ze geen blijf weten met weerzinwekkende seksuele krenkingen, jonge mensen die door psychische spelletjes tot radeloosheid gedreven worden, ze zijn meer nabij dan we beseffen.

We weten ook dat die meldingen maar het topje van de ijsberg zijn, want de meeste gevallen blijven verborgen achter onze nette gevels. Anders gezegd: wij kunnen in ons land een paar keer het stadion van Anderlecht vullen met kinderen die lichamelijk, psychisch of seksueel mishandeld worden. Vaak gedurende een lange tijd en zonder uitzicht op beterschap. Ja, stadions vol met ernstig beschadigde kinderen zonder perspectief. Ons kostbaarste goed.

Awel, de hulplijn voor kinderen en jongeren met een vraag of een probleem, kreeg in september 2020 meer oproepen dan in de eerste maand van de eerste coronagolf.  Bekijk het verslag daarover in "Het Journaal": 

Videospeler inladen...

Enkel het gebrek aan massale publieke verontwaardiging is nog pijnlijker

En daar stopt het niet helaas. Er zijn jaarlijks ook nog 40.000 meldingen van partner- of ander intra-familiaal geweld, 40.000 verkrachtingen, 500.000 mensen met een alcoholproblematiek, 80.000 gokverslaafden, 420.000 kinderen die in armoede opgroeien en 15.000 suïcidepogingen. Hoeveel tientallen stadions zouden we kunnen vullen met kinderen die in deze gezinnen moeten overleven? Hoe gaat het ondertussen trouwens met jullie leerprestaties, beste kinderen? 

Vergeet ook niet dat 10 procent van jullie kampt met psychische problemen, 48 procent ooit gepest wordt en dat er steeds meer jongeren lijden onder het groeiende racisme is ons land. Vindt iemand het leuk om zich te moeten verdedigen voor de fouten van een ander? Wel, Safar en Meyra ook niet. En wat te denken van het toekomstperspectief van de meisjes onder jullie? In ons land is 36 procent van de vrouwen het slachtoffer van geweld (meer dan een miljoen vrouwen). Enkel het gebrek aan massale publieke verontwaardiging hierover is nóg pijnlijker.

Het lijkt wel alsof we eerst zelf verkracht, geschopt of bedreigd moeten worden vooraleer we beseffen hoe ingrijpend dit allemaal is voor kinderen en jongeren. En over corona durven jullie nog niet eens te beginnen natuurlijk, want wijze mensen zeggen dat jullie niet moeten klagen, omdat jullie geen oorlog hebben meegemaakt.

Pleisters op bebloede voetjes

Jullie verwachten natuurlijk dat deze massale schending van jullie kwetsbare zieltjes heel de samenleving in rep en roer zet. Wel, euh, nee hoor, want wij denken dat we goed bezig zijn. Jawel, echt waar. We hebben een sociaal netwerk om u tegen te zeggen. Psychologen, leerkrachten, opvoeders en huisartsen werken zich uit de naad om jullie op te vangen en te begeleiden naar de juiste hulp. De politie en andere instanties doen hun best om op te treden als het weer eens uit de hand loopt thuis. Allemaal bijzonder waardevol werk, maar corona heeft ons getoond wat er fout aan is.

Al deze initiatieven draaien namelijk rond het opvangen van slachtoffers. Als we tijdens deze coronacrisis enkel de slachtoffers hadden opgevangen in de ziekenhuizen, was de chaos niet te overzien geweest. In de ziekenhuizen wordt wonderbaarlijk werk verricht, maar de zorg dringt de piek niet terug. Dat doet volgend heilig drietal: experts met goed wetenschappelijk advies, politici met daadkrachtig beleid en aanhoudende media-aandacht. Jullie drietal is nog niet bepaald op dreef helaas. We laten jullie als het ware in een zaal vol glasscherven spelen en zijn dan trots dat we pleisters kleven op jullie bebloede voetjes. Hierdoor blijven jullie stadions van ellende jaar na jaar even vol natuurlijk.

In april had jeugdjournaal "Karrewiet" een gesprek met Sibille Declercq (AWEL), onder meer over oproepen rond familiaal geweld. Bekijk het hier: 

Videospeler inladen...

Sorry

Daarom, lieve kinderen en jongeren: een welgemeende sorry. Wij weten hoe erg jullie lijden en we kennen de cijfers, maar we zijn er niet in geslaagd genoeg lawaai te maken zodat er ernstig werk wordt gemaakt van "crush the curve". We dweilen met een groot hart jullie zorgen op, maar vragen niet luid genoeg om de kraan te sluiten. Ook namens de media onze oprechte excuses. Het gebrek aan aandacht voor deze gigantische schending van kinderrechten toont aan hoezeer we dwalen met onze prioriteiten. Waarom komen we niet verder dan af en toe een spectaculair verhaal met bijhorende twee dagen verontwaardiging?

We dweilen met een groot hart jullie zorgen op, maar vragen niet luid genoeg om de kraan te sluiten

Geen wonder dus dat jullie problemen ook in verkiezingstijd zelden centraal stonden. De "sense of urgency" spat er niet bepaald vanaf bij onze politici. Sorry dat likes, strategie en perceptie te vaak voorrang krijgen op jullie zorgen. Sorry dat er geen bindend plan voorligt om al die curves te doen dalen. Als troost krijgen jullie een canon om in te studeren, want jullie beseffen als geen ander dat het dít is, wat ontbrak aan jullie identiteit.

Het grootste probleem is misschien nog wel dat de meeste mensen denken dat ze niks voor jullie kunnen doen. De daders zijn de boosdoeners en dat is hun verantwoordelijkheid niet. Naast het feit dat de zogeheten daders vaak zelf in jullie situatie geweest zijn en dus niet te snel veroordeeld moeten worden, is niks minder waar. De belangrijkste factor in het beheersen van de coronapandemie was de constante druk van het volk. Politiek beleid en de media zijn machines die draaien op onze stem. Wat wij delen op sociale media, waar wij over praten, waar wij voor betogen, wat wij als verkiezingsthema naar voor schuiven en voor wie wij stemmen, bepaalt jullie toekomst. Als alle volwassenen zich als één grote lobbygroep voor jullie problemen zouden opwerpen, zou jullie wereld er nogal anders uitzien. Als ...

Goede voornemens

We delen dan ook graag onze goede voornemens voor het nieuwe jaar. We gaan vanaf nu met jullie ogen naar de wereld kijken. Dan gaan we beseffen dat elk van deze honderdduizenden kinderen een verhaal heeft dat ons naar adem doet happen.

Dan gaan we niet meer begrijpen waarom ons land voor de ene vorm van terreur alles uit de kast haalt – tot een OCAD, militairen en lockdown toe – terwijl de terreur bij jullie, met een veelvoud aan slachtoffers, nauwelijks een rimpeling veroorzaakt. Dan gaan we de angst van de duizenden kinderen van alcoholici voelen bij elke promotie van een "glaasje gezelligheid". Dan gaan we beseffen dat jullie meekijken als wij schofferen normaliseren. Dan gaan we inzien hoe ingrijpend racistische veralgemeningen inwerken op kinderen. Dan gaan we ons bij elke politieke discussie de vraag stellen waarom dit probleem voorrang kreeg op jullie penibele situatie. Dan gaan we ons afvragen waarom we niet gewoon wat liever zijn voor elkaar, als er toch niemand gelukkig wordt van al die haat en verdeeldheid. Dan gaan we inzien dat jullie ons bekijken als mensen die bij een brand de meubels redden, maar vele kinderen boven in bed vergeten zijn.

We gaan vanaf nu met jullie ogen naar de wereld kijken

Tot slot wensen we jullie in het nieuwe jaar vijf bijzondere cadeautjes toe. Als eerste gunnen we jullie een Erika Vlieghe voor kindermishandeling, een Marc Van Ranst voor partnergeweld en een Steven Van Gucht voor verslavingen allerhande, kortom experts die ondanks bedreigingen en tegenwind voorop durven lopen en met luide stem duidelijke maatregelen afdwingen om al jullie ongelukspieken terug te dringen. Ten tweede schenken we jullie graag politici die op basis van deze adviezen concrete doelen formuleren (bv. zoveel procent minder partnergeweld in deze legislatuur) en die de oprechtheid hebben om hierop afgerekend te wíllen worden. Ten derde wensen we jullie media toe die de curves minstens maandelijks opvolgen, omdat we de afgelopen decennia wel gezien hebben dat zelfs de meest ingrijpende reportages te weinig ‘stadions’ doen leeglopen. In het vierde pakje vinden jullie een legioen volwassenen die beseffen hoezeer jullie op hen rekenen. En als laatste wensen we jullie veel mensen zoals jullie zelf toe, mensen die door hun kostbaarheid het leven de moeite waard maken. 

Een zalig 2021 gewenst. Jullie kapoenen

Awel, de hulplijn voor kinderen en jongeren met een vraag of een probleem, kan je gratis en anoniem bellen op het nummer 102, elke dag tussen 16 en 22 uur (behalve op zon- en feestdagen), op woensdag en zaterdag al vanaf 14 uur. Mailen en chatten kan via awel.be.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen