Welke coronavarianten komen er in ons land voor? Om dat te weten te komen gaat België meer investeren in onderzoek 

Ons land gaat de genetische evolutie van het coronavirus structureel in kaart brengen. Dat schrijven De Tijd en Het Nieuwsblad. Om het virus onder controle te houden, is het belangrijk om te weten welke varianten in ons land voorkomen en om na te gaan of het vaccin werkt voor die varianten. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A) heeft groen licht gegeven voor het project. "De financiering wordt nog uitgewerkt", zegt zijn woordvoerder Jan Eyckmans. 

Tot nog toe werd van zo'n 0,5 procent van de stalen die positief testen op het coronavirus de volledige genetische code ontcijferd. Het is de bedoeling om dit tegen midden januari op te trekken tot 2 procent. Dat zijn zo'n 1.000 stalen per week. 

De afgelopen weken was er veel te doen om mutaties van het virus die opdoken in Groot-Brittannië en Zuid-Afrika. Die zouden veel besmettelijker kunnen zijn dan andere varianten van het virus. "De minister heeft advies ingewonnen bij experten en beslist om de genetische evolutie van het coronavirus in ons land structureel in kaart te brengen", zegt Eyckmans. 

De genetische code van positieve stalen laten uitlezen, kost 100 euro per staal. "De financiering daarvoor wordt nog uitgewerkt, maar het project kan alvast van start gaan", zegt Eyckmans.

Op dit moment worden vooral in Leuven, Luik, Gent en soms Antwerpen stalen met het coronavirus dieper onderzocht. Het is de bedoeling om dit netwerk uit te breiden tot een 20-tal labo's. Professor Emmanuel André van de KU Leuven heeft de opdracht gekregen om het project in de praktijk om te zetten. 

Strategie sneller aanpassen

Ook professor virologie Piet Maes van de KU Leuven is een van de pleitbezorgers van het project. "Het is belangrijk om na te gaan welke stammen van het virus in België circuleren in vergelijking met andere landen. Zo kunnen we beter inschatten of er bij ons ook problemen zouden kunnen ontstaan, zoals nu in Groot-Brittannië of Zuid-Afrika", zegt hij. 

"Niet alle varianten van het virus zijn problematisch, maar als er een variant opduikt die problemen kan geven, kunnen we onze strategie om het coronavirus in te dijken sneller aanpassen."

Dat is ook belangrijk met het oog op onze vaccinatiestrategie. "Er zouden varianten kunnen opduiken waar het vaccin geen vat op heeft", zegt Maes. "Dan moeten we de vaccins aanpassen." Dat is gelijkaardig als bij het griepvaccin, dat elk seizoen een update krijgt.

Als je 10 procent van de positieve stalen onderzoekt, kun je er bijna zeker van zijn dat je ook de minder verspreide varianten opmerkt.

Professor virologie Piet Maes (KU Leuven)

Volgens Maes zou 5 à 10 procent van de positieve stalen moeten geanalyseerd worden om een relevante steekproef te krijgen. "2 procent is wat weinig", zegt hij. "Als er in het buitenland een nieuwe variant opduikt, zullen we niet met zekerheid kunnen zeggen of die hier ook aanwezig is. Als je 10 procent van de positieve stalen onderzoekt, kun je er bijna zeker van zijn dat je ook de minder verspreide varianten opmerkt."

Toch vindt hij deze opschaling zinvol. "Je moet dat altijd zien in combinatie met het epidemiologische onderzoek. In Groot-Brittannië is de nieuwe variant niet ontdekt door het systematisch onderzoeken van de genetische code van stalen. Die is aan het licht gekomen bij een grote uitbraak in een woonzorgcentrum. Het blijft belangrijk om in zo'n gevallen verder te gaan onderzoeken en dan van die specifieke stalen de genetische code te gaan uitlezen."

Meest gelezen