Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Amerikaanse staat Georgia kiest zijn twee senatoren: waarom is dat zo belangrijk voor Joe Biden?

In Georgia worden morgen de twee senaatszetels in het federale parlement toegekend. Bij de verkiezingen in november behaalden de kandidaten onvoldoende stemmen en er was dus een tweede stemronde nodig. Die zijn belangrijk, want de dominantie van de Senaat staat op het spel en die kan erg wegen op het beleid dat toekomstig president Joe Biden wil gaan voeren.

1. Opnieuw kiezen, waarom moet dat nu?

In de schaduw van de verkiezingen begin november kon in de zuidelijke staat Georgia de knoop niet worden doorgehakt, tenminste niet wat de keuze voor de twee senatoren betrof. Volgens de wet van die staat moet een kandidaat daar 50 procent van de stemmen achter zijn of haar naam krijgen en dat is in geen van beide gevallen gelukt. Er moest dus een tweede stemronde komen op 5 januari om de twee senaatszetels toe te wijzen. 

Even samenvatten: elke staat in de VS heeft ongeacht het aantal inwoners recht op twee zetels in de Senaat in Washington. Een ambtstermijn duurt zes jaar en om de twee jaar wordt gestemd voor een derde van de senatoren. 

2. Bitsige strijd boven en onder de gordel

Het gaat er stevig aan toe voor de twee zetels tussen telkens erg verschillende Republikeinse en Democratische kandidaten voor de Senaat. De twee zittende Republikeinse senatoren David Perdue en Kelly Loeffler worden respectievelijk uitgedaagd door Democraten. Perdue neemt het op tegen de gewezen journalist Jon Ossof en Loeffler tegen de zwarte predikant Raphael Warnock. 

Jij bent niet enkel een oplichter, je brengt ook de gezondheid van je kiezers in gevaar

De Democraat Jon Ossoff in debat met de Republikein David Perdue

Beide Republikeinse senatoren komen uit de zakenwereld. Perdue was eerder topman van het sportmerk Reebok. Kelly Loeffler werkte voor Intercontinental Exchange (ICE) dat onder meer eigenaar is van de beurs van New York en waarvan haar echtgenoot Jeffrey Sprecher stichter en CEO is. 

Bekijk hier de reportage van onze correspondent Björn Soenens:

Videospeler inladen...

Zowel Perdue als Loeffler steunden met verve het beleid van huidig president Donald Trump. Ze scholden hun Democratische uitdagers uit voor "socialisten" en "pionnen van communistisch China". Omgekeerd verwijten Ossoff en Warnock de Republikeinen dat ze "financiële sjoemelaars" zijn die leven op de kap van de gewone man. (Lees verder onder de foto).

Predikant Raphael Warnock en ex-journalist Jon Ossoff als hoop van de Democraten in Georgia.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

De twee Democratische kandidaten zijn overigens ook kleurrijke figuren. Jon Ossoff is een gewezen journalist die de media goed bespeelt en Raphael Warnock is predikant in een kerk in Atlanta waar in de jaren 60 de beroemde en later vermoorde zwarte burgerrechtenactivist Martin Luther King predikte. 

3. Misbruik van vertrouwen en voorkennis?

De twee Republikeinse senatoren Loeffler en Perdue zijn onder vuur gekomen wegens mogelijke handel in aandelen met voorkennis. Begin dit jaar verkochten beiden opvallend veel van hun aandelenpakketten nadat ze als senatoren gebriefd werden over de omvang van de coronacrisis. Perdue kocht daarop ook massaal aandelen van een bedrijf dat beschermingsmateriaal voor de gezondheidszorg maakt.

Dergelijke handel met voorkennis die je als politicus krijgt, is strafbaar en in de zaak zijn ook al een aantal andere parlementsleden in opspraak gekomen. (Lees verder onder de foto).

Maakten Loeffler en Perdue misbruik van hun voorkennis als senator om zichzelf te verrijken?
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

4. Cruciaal voor president Biden?

Wie er wint in Georgia, kan het machtsevenwicht in de federale Senaat bepalen. De Republikeinen hebben daar nu 50 van de 100 zetels, de Democraten 48. Als de twee Democraten in Georgia verkozen zouden worden, dan is er dus een patstelling, maar in dat geval kan de toekomstige vicepresidente Kamala Harris, een Democrate, de doorslag geven. Zowel Joe Biden als zijn toekomstige vicepresidente Kamala Harris zijn in Georgia campagne komen voeren voor Ossoff en Warnock.

Bekijk hier de reportage van "Terzake":

Videospeler inladen...

De Senaat is een erg belangrijke instelling. Net als het Huis van Afgevaardigden -waar de Democraten hun meerderheid behielden- stemt de Senaat over wetsvoorstellen. Bovendien moet de Senaat ook benoemingen voor topfuncties door de president goedkeuren. Dat gaat dan om ministers in de federale regering, maar ook toplui van bijvoorbeeld de geheime diensten zoals de CIA of de politiedienst FBI, maar vooral ook eventueel nieuwe leden voor het federale Hooggerechtshof.

Ten slotte nog dit: de zuidelijke staat Georgia is een Republikeins bolwerk dat al meer dan 20 jaar steevast voor Republikeinse senatoren en presidents­kandidaten stemt. Toch is er bij de recente verkiezingen een doorbraak geforceerd, toen Georgia verrassend toch voor Biden stemde en niet voor president Trump. Als die trend zich nu ook in het parlement doorzet, kan dat een barst in het conservatieve Zuiden betekenen. (Zie hieronder op de kaart: Georgia naast Virginia als enige zuidelijke staat die voor de Democraat Joe Biden stemde.)

Wat staat er in Georgia op het spel? Meer uitleg van onze Amerikakenner Thomas De Graeve in "Terzake":

Videospeler inladen...

Herbekijk hier de VRT NWS Live over de senaatsverkiezingen in Georgia met onze Amerikakenner Bert De Vroey:

Videospeler inladen...

Meest gelezen