Videospeler inladen...

Reconstructie - Hoe het na een speech van Trump helemaal ontspoorde: de bestorming van het Capitool van uur tot uur

Het had een formaliteit moeten worden, de bekrachtiging van Joe Biden als de volgende president van de Verenigde Staten. Maar het draaide helemaal anders uit. Boze Trump-aanhangers bestormden het Capitool. Ongeziene beelden van een ongeziene dag. We maken een reconstructie van uur tot uur. 

Wat voorafging...

Gisteren moest het Amerikaanse Congres het resultaat van de Amerikaanse presidentsverkiezingen - lees: de overwinning van Joe Biden - bekrachtigen. Een formaliteit, waar normaal gezien niet al te veel inkt aan verspild wordt. Maar deze keer was dat anders, omdat verschillende Republikeinen dwars lagen over de uitslag. President Donald Trump had zijn aanhangers opgeroepen om massaal af te zakken naar Washington, om te protesteren tegen de verkiezingsuitslag, die volgens hem "vals" is. En dat doen ze, er wordt gesproken over duizenden manifestanten. 

Bekijk hier het verslag uit "Het Journaal"
(en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Ter info: de tijdsaanduidingen zijn geschreven in de Belgische tijd, in Washington DC is het zes uur vroeger dan hier. De bestorming van het Capitool begon dus in de namiddag.

18:05 uur: President Trump spreekt de menigte toe

Om iets na zes uur 's avonds onze tijd - later dan verwacht - spreekt de Amerikaanse president Donald Trump zijn aanhang in Washington toe. "Wij allemaal willen niet dat ons verkiezingsresultaat gestolen wordt door radicale Democraten. We zullen niet toegeven. Het zal nooit gebeuren. Jullie geven niet toe, zelfs als er sprake is van diefstal. Ons land heeft er genoeg van, we pikken dit niet meer", klinkt hij strijdvaardig. Iets later zegt hij letterlijk: "Ik weet dat iedereen hier naar het Capitool zal gaan, om jullie stemmen vredig en patriottistisch te laten horen."

Bekijk hier enkele fragmenten uit zijn speech: 

Videospeler inladen...

19:10 uur: Vicepresident Mike Pence: "Ik kan de resultaten van de verkiezing niet omdraaien"

Om 19 uur verspreidt vicepresident en voorzitter van de Senaat Mike Pence een schriftelijke mededeling, waarin hij benadrukt dat hij de uitslag van de verkiezingen niet kan veranderen. "Het is mijn weloverwogen oordeel dat mijn eed om de Grondwet te respecteren en te verdedigen mij ervan weerhoudt om het eenzijdige gezag op te eisen om te bepalen welke stemmen geteld moeten worden en welke niet."

Lees hier zijn hele mededeling: 

20.20 uur: Onrust rond het Capitool neemt toe

Terwijl er binnen in het Capitool gedebatteerd wordt over de bekrachtiging van de overwinning van Joe Biden, neemt buiten de onrust toe. Trumps aanhangers hebben zijn boodschap duidelijk letterlijk genomen, want betogers omsingelen het Capitool en het komt tot gewelddadige clashes tussen de politie en de manifestanten.

Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

20.30 uur: Betogers dringen het Capitool binnen

En dan breken de onlusten echt los. Betogers slagen erin om het Capitool binnen te dringen. Ze staan op het bordes en de trappen van het gebouw en breken dan echt naar binnen. Met vlaggen worden ramen aan diggelen geslagen, er wordt traangas afgevuurd, de betogers slagen erin om in de gangen van het Capitool rond te lopen. De politie staat machteloos. Eén vrouw wordt neergeschoten. In kritieke toestand wordt ze later uit het Capitool gebracht. Ze wordt nog naar het ziekenhuis gebracht, maar overlijdt uiteindelijk aan haar verwondingen. 

De beelden laten weinig aan de verbeelding over. Opgelet: de beelden kunnen schokkend zijn. 

Videospeler inladen...

De zittingen in de Kamer en de Senaat worden opgeschort en het Capitool wordt in lockdown geplaatst en enkele afgevaardigden worden geëvacueerd.

Bekijk hier het moment dat de zitting in de Senaat onderbroken wordt: 

Videospeler inladen...

Een van de senatoren laat later weten dat de stemmen van de kiesmannen en -vrouwen, die geteld zouden worden in het Capitool, in veiligheid gebracht zijn. "Medewerkers hebben ze gered, anders had de meute ze verbrand." Volgens de Democratische Senator gebeurde dat vóór de relschoppers zich toegang konden verschaffen tot de Senaat. 

20.40 uur: President Trump: "Steun de politie"

Nadat de situatie helemaal geëscaleerd is, reageert president Trump op Twitter. "Steun de politie en de handhaving. Ze staan aan onze kant. Blijf vredig."

Even later herhaalt hij zijn oproep en vraagt hij expliciet om het geweld te stoppen. "Ik vraag iedereen bij het Capitool om vredig te blijven. Geen geweld!"

Opvallend: de president rept geen woord tegen de betogers over naar huis gaan. 

21.35 uur: Vicepresident Mike Pence duidelijk: "Iedereen moet het gebouw onmiddellijk verlaten"

Dat doet vicepresident Mike Pence - die intussen uit de Senaat geëvacueerd is - wel. "Het geweld en de vernielingen in het Capitool moeten stoppen. En het moet nu stoppen. Iedereen die betrokken is moet de agenten respecteren en onmiddellijk het gebouw verlaten", klinkt het duidelijk. 

Intussen sijpelen ook de eerste reacties binnen. Verschillende Republikeinen veroordelen de bestorming met klem. Zo schrijft de Republikeinse volksvertegenwoordiger Mike Gallagher op Twitter: "We zijn getuige van een absolute bananenrepubliek in het Capitool van de Verenigde Staten. Donald Trump, je moet dit beëindigen".

21.50 uur: De Nationale Garde wordt opgetrommeld

Om iets voor tien uur 's avonds wordt de Nationale Garde dan toch opgeroepen ter versterking. Wie die Nationale Garde nu precies opgeroepen heeft, is nog niet helemaal duidelijk. Er gaan geruchten dat president Trump zich verzet heeft tegen een optreden van de Nationale Garde en dat Mike Pence uiteindelijk de knoop doorgehakt heeft. Al klinkt het ook dat de burgemeester als eerste de vraag gesteld heeft. 

22.15 uur: Joe Biden spreekt het land toe

De verkozen president Joe Biden spreekt om iets na 10 uur 's avonds de natie toe. "Ik ben geschokt en verdrietig dat onze natie, zo lang een baken van licht en hoop voor democratie, tot zo'n donker moment gekomen is." Ook hij dringt bij de betogers aan om naar huis te gaan. "Dit is geen protest, dit is een opstand." Biden maant Trump aan "om deze belegering te stoppen". 

Videospeler inladen...

De reacties blijven binnenkomen. Uit het Republikeinse kamp klinkt meer en meer gemor. Senator Mitt Romney is heel stellig: "Dit is wat de president vandaag veroorzaakt heeft." Romney staat overigens bekend als een criticus van het beleid. Hij werd samen met verschillende andere senatoren geëvacueerd. "Dit is waar jullie voor gezorgd hebben", riep hij toen. 

Ook internationaal sijpelen de reacties binnen. 

22.30 uur: De bestorming blijft duren

Voorlopig halen de oproepen weinig uit, de betogers blijven vernieling zaaien in de gangen en kantoren van het Capitool. Op foto's is te zien hoe honderden mensen samentroepen. Ook in het bureau van Nancy Pelosi, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, wordt binnengebroken. 

AFP or licensors
AFP or licensors

22.35 uur: Daar is president Trump: "Jullie moeten naar huis"

Kort na de speech van Joe Biden komt president Trump dan toch met een videoboodschap op de proppen. "Ik ken jullie pijn. We hadden een verkiezing en die is ons ontstolen. Maar jullie moeten nu naar huis, we moeten vrede hebben, we moeten orde hebben."

Bekijk hier zijn volledige boodschap: 

Videospeler inladen...

23.40 uur: Bestorming van het Capitool is afgelopen

Om iets voor middernacht komt dan het bericht dat de bezetting van het Capitool afgelopen is. De politie kon samen met de Nationale Garde de betogers verdrijven uit het gebouw. Om middernacht begint trouwens ook een avondklok, dat had de burgemeester aangekondigd. De machtsontplooiing is enorm, zo'n 2.700 manschappen zijn gemobiliseerd.

AFP or licensors

De tol is bijzonder hoog. In totaal overleden vier mensen na de bestorming. Intussen zijn ook 52 manifestanten opgepakt. De reacties van afschuw en ongenoegen blijven ook toestromen. 

En nu?

Vanmorgen heeft het Congres met een dag uitstel dan toch de overwinning van Joe Biden bekrachtigd. Op 20 januari legt hij de eed af als president van de Verenigde Staten. Donald Trump heeft laten weten dat de machtsoverdracht ordentelijk zal verlopen, al blijft hij herhalen dat hij het oneens is met de uitkomst van de verkiezingen.   

Toch is dit allerminst afgelopen. Niet alleen heeft het Capitool aanzienlijke schade opgelopen, ook blijven er veel vragen over. Hoe is dit kunnen gebeuren? Waarom was het Capitool niet beter beveiligd? Wat met het imago van de Verenigde Staten? En zullen er gevolgen zijn voor Donald Trump? Allemaal vragen waar we de komende uren en dagen een antwoord op zullen kennen. 

Bekijk hier een chronologie in beelden van de bestorming ("Terzake"):

Videospeler inladen...

Meest gelezen