Videospeler inladen...

Geen verrassing dat de besmettingen opnieuw stijgen, maar wat nu? "Impact op ziekenhuisopnames volgende week afwachten"

Het aantal nieuwe besmettingen is voor het eerst sinds 18 december lichtjes gestegen. Dagelijks testen nu gemiddeld 1.721 Belgen positief op COVID-19. Dat zijn er 4 procent meer dan de week voordien. Moeten we ons zorgen beginnen maken na drie weken van (licht) dalende cijfers? 

Het gemiddeld aantal bevestigde besmettingen begon te dalen op 18 december, een welgekomen verpozing na twee weken van stijgende cijfers begin december. Die dalende trend hield aan tot gisteren. Vandaag kruipt het zevendaagse gemiddelde opnieuw lichtjes naar omhoog, met 4 procent. Wat betekent die stijging nu juist? Komt de fameuze derde coronagolf eraan, beter bekend als de "kerstpiek"?

Zover zijn we absoluut nog niet. De stijging in de besmettingen komt ook niet onverwacht. Experten hadden al een impact van de voorbije kerstvakantie voorspeld. Viroloog Steven Van Gucht haalde het gisteren nog aan op de persconferentie van het Crisiscentrum: "Een stijgende lijn heeft ook te maken met het testbeleid - er is minder getest in de kerstvakantie - en met de vele geteste reizigers."

Controle van terugkerende reizigers.
PRE
Een stijging heeft te maken met het testbeleid en de geteste reizigers
viroloog Steven Van Gucht

Op 31 december - midden in de kerstvakantie - werden de coronamaatregelen ook verscherpt. Wie terugkeert uit het buitenland na een verblijf van meer dan 48 uur in een rode zone moet verplicht minstens een week in quarantaine én moet zich laten testen op dag 1 en dag 7 na terugkomst.

Van Gucht had er gisteren cijfers over. "5 procent van alle vastgestelde besmettingen is momenteel te wijten aan terugkerende reizigers. Tijdens de kerstvakantie was dat 1 tot 2 procent, vóór de kerstvakantie minder dan 1 procent. 3,7 procent van de terugkerende reizigers test positief. Maar dat percentage schommelt sterk, afhankelijk van het land waaruit de reizigers terugkeren", verduidelijkte hij. 

Maar de stijging in de cijfers had evengoed steiler kunnen starten. Zowat 60 procent van de vakantiegangers die weerkeren uit een rode zone ondergaat een verplichte test. Dat blijkt uit cijfers van het departement Welzijn en Gezondheid. Dat betekent dat 40 procent zich niét laat testen, in absolute cijfers ongeveer 26.000 mensen.

Vooral de ziekenhuisopnames in het oog houden

Viroloog Marc Van Ranst treedt vandaag zijn collega Van Gucht bij. "We hebben een kerst- en nieuwjaarsperiode gehad. Zullen er meer contacten geweest zijn? Ja, natuurlijk. Er keren ook reizigers terug uit het buitenland. Een significant percentage onder hen test - spijtig genoeg - positief", aldus Van Ranst aan onze redactie. Kunnen de cijfers - alweer - dramatisch worden?

Dat is te voorbarig te noemen. "We gaan nu kijken of de stijging in besmettingen een invloed zal hebben op de ziekenhuisopnames. Dat zullen we wellicht pas volgende week zien, dat is nu nog te vroeg", zegt Van Ranst.

Dirk Devroey, VUB-decaan geneeskunde en huisarts, stelt op Twitter dat de ziekenhuisopnames momenteel inderdaad een betrouwbare barometer zijn voor de opvolging van het virus. "De stijging van het weekgemiddelde voor positieve tests is voor een deel te wijten aan de compensatie voor minder testen tijdens de kerstvakantie", klinkt het. 

Voorlopig blijven de hospitalisaties dalen (gemiddeld 130 per dag), net als het aantal overlijdens (gemiddeld 62 per dag). Lichtpuntje voor vandaag: het totale aantal coronapatiënten in onze ziekenhuizen zakt tot 1.994. Het is van 15 oktober geleden dat dat getal onder de symbolische grens van 2.000 patiënten is gebleven.

Gisteren voerde het Overlegcomité met de opening van rijscholen en examencentra een beperkte versoepeling door. Voor de rest blijven de huidige maatregelen gelden. Zo horen kappers hun deuren gesloten te houden. De striktere regels voor reizigers zijn dan weer verlengd tot na de krokusvakantie (13-21 februari). De regering acht meer versoepelingen té vroeg omdat de volledige impact van de kerstvakantie én de heropening van de scholen nog niet (volledig) te zien is in de cijfers. Op 22 januari volgen een nieuw Overlegcomité en een nieuwe evaluatie. 

Vrolijk wordt Marc van Ranst alvast niet van de stijging in de besmettingen. "Elke stijging verontrust ons. Dan hoop je dat dat onder controle blijft en alles weer naar beneden gaat."

De Britse en Zuid-Afrikaanse variant uit ons land houden, wordt heel moeilijk
viroloog Marc Van Ranst

Van Ranst houdt ook de Britse en Zuid-Afrikaanse coronavariant in het achterhoofd. Twee nieuwe besmettingen met de Britse variant zijn in ons land vastgesteld. In november doken al minstens drie gelijkaardige besmettingen op. "We houden de Britse en Zuid-Afrikaanse variant liever het land uit, maar dat wordt heel moeilijk", zegt de viroloog. "Het is quasi een zekerheid dat we nog besmettingen met die variant zullen vaststellen." En vooral: alles wijst erop dat de Britse variant 50 tot 70 procent besmettelijker is.

In het Verenigd Koninkrijk is de toestand dan ook ronduit dramatisch te noemen. De nationale gezondheidsdienst NHS balanceert op de rand van de afgrond. Om een voorbeeld te geven: de Londense ambulancedienst krijgt tegenwoordig 8.000 oproepen per dag. Dat zijn er 2.500 meer dan op een "normale werkdag". Eerder deze week ging Engeland opnieuw in lockdown. De Britten zetten hun hoop op de beschikbare vaccins als uitweg in de crisis. 

BEKIJK hier de beklijvende getuigenissen van het Britse ziekenhuispersoneel dat handen tekort komt en zelf ziek wordt:

Videospeler inladen...

Wat mogen we hopen van de vaccinaties?

Hoewel de vaccinatiecampagne in woonzorgcentra volop loopt en de rest van de bevolking sneller dan verwacht aan de beurt zal komen, verwacht viroloog Steven Van Gucht niet dat de druk op de ziekenhuizen meteen zal verlichten. Dat zei hij gisteren in "De wereld vandaag" op Radio 1. Hij verwacht wel dat de sterftecijfers sneller zullen dalen.

De vaccinaties verlichten in eerste instantie niet de druk op de ziekenhuizen. Voor een daling moeten miljoenen mensen een prik krijgen

viroloog Steven Van Gucht

"Als we er deze maand in slagen om alle bewoners van woonzorgcentra een eerste keer te vaccineren, dan denk ik dat we in februari al een effect op de overlijdens kunnen zien", zegt hij. "Zestig procent van alle doden zijn bewoners van woonzorgcentra, dus het sterftecijfer kan wel eens het eerste zijn dat daalt."

"Dat lost het probleem van de ziekenhuizen niet op, want veel zieke bewoners van woonzorgcentra sterven in het woonzorgcentrum zelf en niet in het ziekenhuis. Slechts 10 procent van de ziekenhuisopnames zijn bewoners van woonzorgcentra, 90 procent zijn mensen uit de algemene bevolking. Voor we een daling in opnames zien, zullen miljoenen mensen gevaccineerd moeten zijn."

Tot de vaccinaties effect beginnen te hebben en de weersomstandigheden beter worden, moeten we proberen om nieuwe coronagolven zo klein mogelijk te houden, besluit Van Ranst. "Dat is wellicht het maximale dat we nu kunnen doen."

Bekijk hieronder het gesprek met viroloog Marc Van Ranst in "Het Journaal":

Videospeler inladen...

Meest gelezen