Een misviering in een katholieke kerk in de Iraanse hoofdstad Teheran.
Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

De Belgische franciscaan Dominique Mathieu uit Aarlen wordt aarts­bisschop van Teheran-Isfahan in Iran

Paus Franciscus heeft de Belg Dominique Mathieu benoemd tot aartsbisschop van Teheran-Isfahan. Dat aartsbisdom omvat enkele duizenden katholieken in de Islamitische Republiek Iran. Mathieu komt uit Aarlen, in de provincie Luxemburg, en heeft al wat ervaring opgedaan in het Midden-Oosten. 

Dominique Mathieu is 57, is geboren in Aarlen in de provincie Luxemburg, maar is opgegroeid in Damme bij Brugge. Hij behoort tot de orde van de minderbroeders-conventuelen, die zich beroepen op de heilige Franciscus van Assisi uit de 13e eeuw. Volgens onze collega's van Kerknet werkt Mathieu al sinds 2013 in Libanon en heeft hij dus een pak ervaring met het christendom in een overwegend islamitische omgeving.

Is er in Libanon, Syrië, Israël en Palestina dan een relatief grote christelijke gemeenschap, dan is dat wel anders in het toekomstige werkgebied van Mathieu. De christelijke gemeenschap telt er enkele duizenden volgelingen en is een van de kleinste religieuze groepen in het land. Toch vertegenwoordigt Mathieu zo wel indirect de paus en het Vaticaan in Iran. 

Een katholiek bisdom in Iran?

Sinds januari heet het aartsbisdom officieel Teheran-Isfahan, maar voordien voerde het enkel de naam van Isfahan, een stad met erg indrukwekkende monumenten in het centrum van Iran. Isfahan was in de 16e en 17e eeuw de hoofdstad van de sjahs van de Safavieden, de dynastie die tussen 1501 en 1722 het ismaïlitisch sjiisme of twaalver-sjiisme propageerde tot de belangrijkste godsdienst van Perzië (Iran) en dat is het tot vandaag gebleven. (Lees verder onder de foto).

Het plein van Imam Khomeini met op de achtergrond de moskee van de imam (vroeger shah)  in Isfahan.

Die Safavieden knoopten in de 17e eeuw diplomatieke contacten aan met Europese mogendheden. Engelsen, Hollanders, Fransen, Italianen en andere nationaliteiten liepen Isfahan plat, bewonderden de prachtige tuinen en parken en blauwgetegelde moskeeën, paleizen en madrassa's (religieuze scholen) en dreven er handel. Perzië zag de Europeanen als een politiek-militair tegengewicht voor de erfvijand, de Turkse Ottomanen. 

Sjah Abbas I de Grote en zijn kleinzoon en opvolger Safi zagen er dan ook geen graten in om in Isfahan een katholiek bisdom te laten oprichten in 1629. Dat kende hoogtes en laagtes en is sinds 1910 verheven tot aartsbisdom. 

De erg relatieve religieuze tolerantie in Iran

Dat aartsbisdom verenigt dus enkele duizenden oosterse christenen die hun aparte ritus - anders dan die in Europa - behouden hebben, maar wel het gezag van de paus in Rome erkennen. Het gaat om een verzameling van Armeens-katholieke en Chaldeeuws-katholieke gemeenschappen. 

De grondwet van de Islamitische Republiek Iran erkent joden, christenen en volgelingen van de profeet Zarathoestra als religieuze minderheden

Met veel zijn die niet, maar net zoals de vroegere sjahs willen de leiders van de huidige Islamitische Republiek toch diplomatieke banden behouden met het Vaticaan. De grondwet van Iran omschrijft het land als een islamitische republiek met het twaalver-sjiisme als officiële godsdienst. Wel garandeert de grondwet de tolerantie voor andere islamitische strekkingen (zoals de soennieten) en erkent ze joden, christenen en zoroastristen (volgelingen van de voor-islamitische profeet Zarathoestra) als religieuze minderheden. Die hebben zelfs enkele voorbehouden zetels in de Majlis, het Iraanse parlement.

In de praktijk wordt de uitoefening van die religieuze vrijheid nog al eens aan banden gelegd. Die tolerantie is er overigens niet voor vervolgde religieuze minderheden zoals de bahais, omdat die beschouwd worden als voortgekomen uit de islam en dus als "afvalligen". Er zijn enkele honderdduizenden bahais in Iran en dat zijn er dus veel meer dan de christenen of de joden.

Meest gelezen