Een verdroogde maisplant op een Poperingse wei (archiefbeeld uit 2017).

Het nieuwe "klimaatnormaal": België is 1,2 graden warmer in dertig jaar tijd en telt nu 13 vriesdagen minder

Gemiddeld 1,2 graden Celsius warmer, meer dan dubbel zoveel tropische dagen en maar liefst dertien vriesdagen minder. Zo sterk is het klimaat in ons land veranderd sinds de periode 1961-1990. Dat blijkt uit de nieuwe klimaatnormalen die het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) heeft gepubliceerd. 

Het klimaat onderzoeken, dat doen wetenschappers door het weer gedurende lange periodes in de gaten te houden. Het gaat dan, naast de temperaturen, bijvoorbeeld ook over de luchtdruk, neerslag en zonneschijn. Op basis van die gegevens berekent het KMI klimaatnormalen, de gemiddelde waarden over een periode van dertig jaar in ons land. 

In ons land hangen heel wat klimaatgevoelige sectoren af van die informatie. Het gaat dan in de eerste plaats om de landbouw, maar ook om de instanties die onze waterhuishouding regelen, tot zelfs de toeristische sector, en de overheden die beleid moeten uitstippelen voor die sectoren.

Het KMI herberekent die klimaatnormalen elke tien jaar. Vandaag heeft het de nieuwe gemiddelden gepubliceerd voor de periode van 1991 tot 2020. En die maken nog maar eens duidelijk dat de klimaatverandering geen zaak van de verre toekomst meer is. Ze is er vandaag al.

Meer extremen

Ook weerman Frank Deboosere werkt dagelijks met de klimaatnormalen van het KMI. Die waarden zijn bijvoorbeeld zijn maatstaf wanneer hij een periode te droog noemt voor de tijd van het jaar.

“Je ziet duidelijk dat de dingen aan het veranderen zijn”, reageert Deboosere aan de telefoon, op de fiets op weg naar huis. Ook hij heeft de nieuwe klimaatnormalen bestudeerd. “Met 1,2°C is de gemiddelde temperatuur in ons land flink gestegen tegenover de periode van 1961 tot 1990. En er zijn ook meer extremen. Het aantal tropische dagen, zomerdagen en lentedagen is toegenomen. En het aantal ijs- en vorstdagen, waarop het ofwel de hele dag vriest of enkel ‘s nachts, zijn afgenomen.” 

Ook het aantal zonneschijndagen is toegenomen, maar dat is eigenlijk goed nieuws. Die extra zon hebben we deels te danken aan minder mistdagen, wat er op zijn beurt op wijst dat de luchtverontreiniging in ons land afneemt. Mist bindt zich immers aan luchtverontreiniging, bijvoorbeeld aan kleine roetpartikeltjes in de lucht. Daar varen het milieu en onze longen wel bij (maar het heeft geen effect op de klimaatopwarming).

Wat is het verschil tussen het klimaat en het milieu? Stijn Vercruysse legt het uit in deze korte video. Het artikel gaat hieronder verder.

Videospeler inladen...

Klimaatopwarming is een feit

Maar echt van zijn fietszadel geblazen door de nieuwe klimaatnormalen? Dat is Deboosere niet. “Helaas zijn die veranderingen niets nieuws onder de zon, letterlijk en figuurlijk. En ze zullen zich blijven doorzetten. Jammer genoeg heb je nog altijd mensen die niet willen geloven dat de klimaatverandering een feit is, maar sorry, zij dwalen. Als je het patroon over dertig jaar nog niet wil zien, dan zal je het over honderd jaar allicht ook niet zien.”

Zijn deze nieuwe klimaatnormalen dan, euh, het nieuwe normaal? Nee. “Als je me binnen tien jaar terugbelt, zal de gemiddelde temperatuur nog gestegen zijn. Op dat vlak maak ik me weinig illusies”, zegt Deboosere. “De voorbije 800.000 jaar heeft er nooit meer CO2 in de atmosfeer gezeten dan vandaag, en we pompen ze nog steeds vol. Men vergelijkt het soms met de corona-epidemie: als we nu een paar weken ons best doen, dan zijn we ervanaf. Maar voor het klimaat is de tijdschaal veel en veel groter. We zullen de inspanningen decennialang moeten volhouden, wereldwijd, om de stijging van de CO2-concentraties af te remmen. En dat maakt het zo verrekt moeilijk.”

“Maar dat zal me niet tegenhouden om de mensen met de neus op de feiten te blijven duwen”, besluit Deboosere. “Of dat nu met gegevens van de afgelopen dertig jaar is, vijftig, of honderd. De klimaatopwarming is een feit.”

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Videospeler inladen...

Meest gelezen