AFP PHOTO / JACK GUEZ

Geen land vaccineert zo snel als Israël, en tóch derde coronagolf: hoe komt dat, en wat kunnen wij daaruit leren?

Geen land ter wereld vaccineert zo snel als Israël. En toch wordt het land op dit moment overspoeld door een derde coronagolf, de zwaarste tot nu toe. Wat is daar aan de hand? En welke lessen kan ons land trekken uit de situatie in Israël?

In heel de wereld wordt met veel aandacht (en ook wel afgunst) gekeken naar de vaart waarmee Israël vaccineert. Per dag worden daar meer dan 200.000 mensen ingeënt. Meer dan 30 procent van de bevolking heeft intussen al minstens één prik gekregen.

En toch beleeft Israël op dit moment de derde golf van de epidemie, die zelfs zwaarder is dan de vorige twee. "Het zag er inderdaad heel veelbelovend uit, maar de besmettingscijfers gaan maar niet omlaag, integendeel", zegt Ankie Rechess in "Nieuwe Feiten" op Radio 1. "En dat ook ondanks een heel strenge lockdown, de derde, al meer dan vier weken lang. Alles is dicht: scholen, winkels. Maar desondanks rijzen de besmettingscijfers de pan uit.

De ziekenhuizen zitten overvol en moeten voortdurend nieuwe corona-eenheden openen. Ze kunnen het gewoon niet aan. In Israël (met 9 miljoen inwoners) zijn al 4.500 mensen gestorven aan COVID-19. Een vierde daarvan de voorbije maand, terwijl we in de lockdown zaten."

Bekijk hier de reportage van "Het Journaal" en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Virusvarianten en minderheden die regels niet nauw volgen

Dat is een mysterie, zegt ook Ankie Rechess. "De experten wijzen twee redenen aan voor de sterke stijging van het aantal besmettingen. Dat zijn voornamelijk de mutanten van het coronavirus -de Britse, Zuid-Afrikaanse, Braziliaanse variant- die gewoon de meest pessimistische voorspellingen doorbreken.  

Beluister hier het gesprek met correspondente Ankie Rechess in Israël in "Nieuwe feiten". (In het gesprek heeft zij het over 60 procent van de bevolking die al een eerste prik zou hebben gekregen, maar internationale persagentschappen zeggen 30 procent). De tekst gaat hieronder door.

AFP or licensors

De tweede reden zijn twee bevolkingsgroepen die alle regels totaal naast zich neerleggen. In de eerste plaats zijn dat de ultra-orthodoxe joden, die doen waar ze zin in hebben en hun scholen wél openhouden. De andere groep is de Arabische bevolking, die ook een erg grote besmettingsgraad heeft". 

Er gaan dan ook meer stemmen op, zegt Rechess, om de zogenoemde "rode steden", de ultra-orthodoxe en de Arabische, volledig van de buitenwereld af te sluiten. "Want bijvoorbeeld in de grote stad Tel Aviv is niet meer dan 3 procent besmet. Daar willen ze dat de lockdown opgeheven wordt."   

In Jeruzalem protesteerden ultra-orthodoxe joden enkele dagen tegen de coronamaatregelen: bekijk hieronder de video en lees hieronder door:

Videospeler inladen...

Of de regering dergelijke harde maatregelen zal nemen, valt te betwijfelen. Op 23 maart zijn er verkiezingen in Israël. "En premier Benjamin Netanyahu heeft de orthodoxe partij hard nodig als hij premier wil blijven. Veel van de maatregelen hier zijn dus totaal politiek geïnspireerd."

Welke lessen kunnen wij trekken uit Israël?

In Israël heeft een aanzienlijk deel van de bevolking dan wel al zeker één prik gekregen, volledige bescherming is er pas na de tweede dosis, die ten vroegste drie weken na de eerste volgt. Dat kan mee verklaren waarom het land op dit moment nog kampt met een piek in de ziekenhuizen.

"Ik denk dat het van belang is om te onderstrepen dat ondanks een  vaccinatiecampagne het volhouden van de maatregelen toch moet blijven tot voldoende mensen gevaccineerd zijn", zegt infectioloog Steven Callens van de UGent.

Beluister hier het gesprek met Steven Callens in "Nieuwe Feiten" (de tekst gaat hieronder door):

Zelfs een vaccinatiegraad van 70 procent, het streefcijfer bij ons, volstaat mogelijk niet. Het zou kunnen dat we iets hoger moeten mikken, zegt Callens. "Daar zijn twee redenen voor. Een van die redenen zijn de virusvarianten. We weten dat het vaccin daar goed op antwoordt, maar iets minder efficiënt dan op het "gewone" type. Als dat het geval is, dan moet je binnen de bevolking een iets grotere vaccinatiegraad hebben.

Maar er is nog een andere reden, namelijk welke immuunrespons het vaccin uitlokt bij mensen. De vaccins zijn vooral getest op een jongere populatie, mensen van jonger dan 65 jaar. Er zaten ook oudere mensen bij, maar daar zijn de gegevens wat minder robuust."

Callens schat dat er mogelijk meer op een vaccinatiegraad van 80, zelfs liever van 90 procent zal moeten worden gemikt om volledige bescherming te verkrijgen tegen het coronavirus. 

Geeft Britse virusvariant toch ernstiger ziektebeeld?

Opvallend ook in Israël, zo bleek althans uit het gesprek met Ankie Rechess, is dat er op dit moment veel jongere mensen op de afdeling intensieve zorg liggen. 

Dat is ook bij ons een klein beetje het geval, zegt Callens. "Als we kijken naar de cijfers van Sciensano, dan zien we dat er minder 80-plussers op intensieve zorg worden opgenomen, en er meer opnames zijn in de jongere leeftijdsgroepen, tot de 20-jarigen." 

Volgens Callens speelt hier mogelijk een vaccinatie-effect, maar het fenomeen doet ook wel vragen rijzen over de Britse virusvariant, waarvan eerst was gezegd dat die weliswaar besmettelijker was, maar geen aanleiding gaf tot een ernstiger ziektebeeld. 

"Misschien moeten we dat toch een klein beetje herzien", meent Callens. "Er zijn toch al een aantal Britse rapporten die nu suggereren dat de mutant een iets ernstiger ziektebeeld kan geven. Als die zich voordoen bij de niet-gevaccineerde groepen, dan denk ik dat we ziekenhuizen zullen hebben, en vooral afdelingen intensieve zorg, die het lastig zouden kunnen krijgen in een derde golf."

Meest gelezen