"Ontmasker lepra": veel minder opsporingen door coronapandemie, Damiaanactie trekt aan alarmbel

Door de coronapandemie zijn vorig jaar 30 procent tot 50 procent minder diagnoses vastgesteld van lepra of melaatsheid. Dat is problematisch want als je zo’n besmetting onmiddellijk behandelt, is de patiënt na zes maanden meestal genezen. Maar als geen behandeling opgestart wordt, dreigen misvormingen van handen, voeten en gezicht, met levenslange handicaps tot gevolg. Damiaanactie trekt aan de alarmbel.

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Lepra is de wereld nog niet uit. Vooral in landen als India, Congo, Bangladesh en Brazilië raken nog altijd mensen besmet. “60 procent van de lepragevallen wereldwijd vind je in India”, vertelt dokter M. Shivakumar in Chennai (India) ons via videolink. “Maar 95 procent van die mensen vinden we tijdig en kunnen we perfect genezen. Bij 5 procent van de mensen komen we te laat. Zij houden er een permanente handicap aan over.”

Lepra wordt veroorzaakt door een bacterie. “Het begint met wat vlekken”, vertelt Tine Demeulenaere van Damiaanactie. “Als je dan 6 maanden behandeling geeft, dan genezen mensen compleet. Maar als je daar lang mee rondloopt, dan raken je zenuwen aangetast en voel je niks meer in je handen en je voeten. Je kan ze niet meer goed bewegen en dus word je gehandicapt. Dat is voor het leven.”

Roestvrij staal of porselein

Dokter Shivakumar legt uit hoe mensen in India keukengerei – borden, kommetjes, bekers – gebruiken van roestvrij staal. “Jullie gebruiken porselein in België, maar wij gebruiken roestvrij staal. Dat valt niet kapot, het gaat lang mee. Maar als je er iets warms in doet, wordt de kom warm. Leprapatiënten nemen zo’n hete kom vast maar ze voelen de hitte niet meer. En zo verbranden ze hun handen.”

Als je blijft rondlopen met de bacterie wordt ook je motoriek aangetast. Met vervormingen en blijvende handicaps tot gevolg.

Bekijk de reportage in "Het Journaal" (en lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

Geen opsporing door de lockdown

“Een snelle opsporing is cruciaal”, zegt Dr. Shivakumar, “en daar zorgt Damiaanactie voor”. Tijdens de coronacrisis kon het niet. India ging 56 dagen in volledige lockdown. Buiten komen mocht enkel voor dringende medische gevallen. 

“Lepra is in het beginstadium niet ernstig. Er zijn wat vlekjes, een beetje verlies van gevoel. Maar dat voelt niet ernstig en dus gaan mensen niet naar een gezondheidscentrum.” En net zoals overal ter wereld blijven mensen ook weg uit ziekenhuizen en gezondheidscentra, uit angst voor een coronabesmetting of om het ziekenhuis niet nog meer te belasten.

“Ontmasker Lepra”

Met de slogan ‘Ontmasker lepra’ wil Damiaanactie inzetten op een intensieve opsporingsactie om de zieken die het voorbije jaar niet gevonden zijn, alsnog zo snel mogelijk te vinden en te behandelen.

“We hebben zoveel tijd verloren door COVID-19, we willen dat inhalen”, zegt Tine Demeulenaere van Damiaanactie. “We willen nu meer inzetten op actieve opsporing, in de verre dorpen waar nog veel lepra is, om de mensen die we vorig jaar niet gevonden hebben, toch nog op tijd te vinden. Voor sommigen zullen we te laat komen. Maar door nu volop in te zetten op die opsporing, hopen we dat heel erg te beperken”.

Damiaanactie voert al sinds 1964 strijd tegen lepra. Maar de coronacrisis dreigt het werk van de voorbije jaren een stuk teniet te doen. “We kunnen ervan uitgaan dat de pandemie ons 5 tot 8 jaar achteruit gezet heeft in de bestrijding van lepra, 5 tot 8 jaar zijn we verloren. We moeten nu heel erg inzetten op die actieve opsporing. Maar ja, dat kost veel geld hé.”

Lees voort onder de foto.

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved.

"In de naam van pater Damiaan"

Dokter Shivakumar denkt dat de opsporing nu heel snel weer opgestart kan worden. Maar op lange termijn is er nog veel werk. “Als we lepra echt willen uitroeien, moeten we ervoor kunnen zorgen dat de socio-economische status van de mensen verbetert. Daar is nog werk, ook in India. Bij sommige mensen is de socio-economische situatie echt heel slecht.”

Om af te ronden, wil de dokter graag zijn dankbaarheid uiten aan België. “De mensen die hier in India bij de Damiaanstichting werken, zijn geïnspireerd door het werk van de Belgische pater op Molokaï. Er is geen lepra meer in België, maar het is fijn dat de mensen nog altijd de leprozen steunen, in de naam van pater Damiaan.”

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Meest gelezen