Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Rwandese president Kagame: "Tot ontwikkelingslanden vaccins krijgen, zal de hele wereld blijven lijden"

De coronapandemie stond hoog op de agenda van de 34e Top van de Afrikaanse Unie. Uittredend voorzitter, de Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa, zei dat de Afrikaanse Unie eensgezind de pandemie aanpakt en ook zijn opvolger president Tshisekedi beloofde solidariteit onder de lidstaten. Maar het gevaar schuilt in het protectionisme van rijke landen in het noorden, waarschuwde de Rwandese president Kagame. 

Dat rijke landen elkaar voor de voeten liepen om vaccins te kopen, vaak een veelvoud van wat ze nodig hebben, is geen nieuws. Ook de Afrikaanse Unie heeft intussen niet stilgezeten. Ze richtte een platform op om geneesmiddelen, testkits en medisch materiaal gezamenlijk aan te kopen en te verdelen onder de lidstaten. Dat gebeurde in samenwerking met privébedrijven en werkte als een soort van internetmarkt. Afrikaanse bedrijven kregen voorrang, maar er werd ook materiaal aangevlogen vanuit China en Europa.  Het platform bestelde ook 270 miljoen dosissen van coronavaccins. Maar dat is samen maar 60 procent van wat Afrika nodig heeft om enige mate van groepsimmuniteit te krijgen. 

Afrika heeft met 3,7 miljoen besmettingen en 95.000 doden  op een totale populatie van 1,4 miljard mensen relatief weinig last van de coronapandemie op zich. Maar de meeste  gezondheidssystemen zijn zo fragiel dat een plotse opstoot tot catastrofes kan leiden.   

Wat met de rest?

De Afrikaanse landen kregen vorig jaar wat financiële ademruimte omdat de rijkste landen, de G20, de schuldenlast van ontwikkelingslanden voor zich uit schoven. Daardoor konden de armste landen investeren in coronamaatregelen en ook de sociale weerbots van de pandemie beter opvangen. En dan is er ook nog het COVAX-initiatief van de Wereldgezondheidsorganisatie, in samenwerking met GAVI, een samenwerking van overheden, farmabedrijven en hulporganisaties, dat beloofde om minstens 20 procent van de bevolking van de armste landen tegen eind 2021 aan vaccins te helpen. Maar dat programma loopt grote vertragingen op en dreigt te mislukken.  (lees verder onder foto Paul Kagame)

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Meer transparantie nodig

De uittredende en nieuwe voorzitter van de Afrikaanse Unie spraken tijdens de Top zalvende woorden en klopten zich op de borst voor hun initiatieven van solidariteit en hun panafrikanisme. Maar hun boodschap werd getemperd door een felle uithaal van de Rwandese president Kagame, een van de vorige voorzitters van de Afrikaanse Unie. Die wijst er in een opiniestuk in de Britse krant The Guardian op dat Afrika op dezelfde voet moet worden behandeld als de rijkere landen in het Noorden. Hij roept de rijke landen op om ontwikkelingslanden te helpen om dezelfde eerlijke prijzen te krijgen die ze ook al zelf hebben kunnen afdwingen. "Onlangs meldde een Afrikaans land dat het meer dan het dubbele moest betalen voor een product dan wat de Europese Unie had onderhandeld voor zichzelf. " Dat kan niet, vindt Kagame. Hij wil ook dat de Wereldgezondheidsorganisatie via noodprocedures sneller toegang geeft tot vaccins in Afrika, zoals ook al een aantal nationale overheden dat hebben gedaan in Europa en Noord-Amerika.  

Kagame benadrukt dat hij niet staat te popelen voor een nieuwe golf van hulpverlening. "Afrika zit niet te wachten op liefdadigheid. We hebben de lessen uit het verleden wel geleerd. We willen alleen transparantie en een eerlijke toegang tot de vaccins, niet het protectionisme dat nu aan de gang is. "

Afrika zit niet te wachten op liefdadigheid. We willen alleen transparantie en een eerlijke toegang tot vaccins
Paul Kagame, president van Rwanda

Nog volgens Kagame zal dat protectionisme als een boemerang terugvliegen naar de landen die zich beschermen. Hij noemt het niet alleen een morele kwestie, maar ook een economische. Hoe langer de pandemie duurt, des te groter worden de risico's op nieuwe varianten én op een ontwrichting van de hele wereldeconomie.  

Meest gelezen