Lucas* - Flickr / Creative Commons by-nc-nd

BASF trekt streep door plan om nieuwe gascentrale te bouwen in Antwerpen

Het chemiebedrijf BASF bergt zijn plan voor een nieuwe, grote gascentrale in Antwerpen op. Dat melden de kranten De Tijd en L'Echo, en wordt door BASF en energiebedrijf Engie Electrabel bevestigd aan VRT NWS.  Volgens BASF hakt de coronacrisis er ook bij de chemiesector stevig in en is daarom beslist om zich terug te plooien op de kernactiviteiten. Elektriciteit produceren hoort daar niet bij.

Het was de bedoeling dat de Duitse chemiereus samen met het energiebedrijf Engie Electrabel op de BASF-terreinen in Antwerpen een nieuwe gasgestookte elektriciteitscentrale zou bouwen van 850 megawatt (MW), ongeveer evenveel als de kerncentrales Doel 1 en Doel 2 samen. 

Aan het project hing een investering van zowat 400 miljoen euro. BASF en Engie wilden voor de centrale subsidies binnenhalen via het zogenoemde CRM-steunmechanisme, dat moet bijdragen tot voldoende vervang­capaciteit als in 2025 de kerncentrales sluiten.

Onduidelijkheid

"In overleg met de hoofdzetel in Ludwigshafen is beslist het project geen prioriteit meer te geven", zegt BASF-woordvoerder Fanny Heyndrickx. "Het heeft voornamelijk te maken met het onzekere economische kader."

"De chemiesector heeft - deels door corona - zware klappen gekregen. Daarom heeft BASF op groepsniveau beslist om zijn investeringen vooral te gaan focussen op zijn kernactiviteiten en de bouw van een gascentrale behoort daar niet toe. 

Wat volgens Heyndrickx ook meespeelt is de doelstelling om tegen 2030 CO2-neutraal te worden. Elke CO2-uitstoot die bovenop de productie komt, wil BASF daarom tot een minimum herleiden.

Met een jaarverbruik van 1,5 miljoen megawattuur elektriciteit en 5,7 miljoen ton stoom behoort BASF tot de grootste energieverbruikers van het land. Het heeft al een elektriciteitscentrale in de Antwerpse haven, met een capaciteit van 400 MW, maar daarvan loopt de vergunning in 2023 af. Er wordt bekeken of die gerenoveerd of uitgebreid kan worden.

Veiling

Wat bij BASF ook heeft meegespeeld om de bouw van de nieuwe centrale te schrappen, is de onzekerheid over subsidies.  “Bij het steunmechanisme is nog niet duidelijk welke compen­saties er vanuit de overheid komen", zegt BASF-woordvoerder Fanny Heyndrickx.

De federale regering wil in oktober op een veiling overheidssteun toewijzen voor de bouw van nieuwe stroomproductiecapaciteit. Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) zegt in De Tijd dat ze er gerust op is dat voldoende investeerders zullen meedoen. 

Engie Electrabel heeft bijvoorbeeld nog drie projecten lopen, op plekken waar het bedrijf vroeger al elektriciteitscentrales uitbaatte: in Vilvoorde, Les Awirs en Amercoeur.

"Aan de veiling zou drie tot vier keer zoveel capaciteit meedoen als nodig”, aldus minister Van der Straeten. “Het is logisch dat projecten en cours de route afhaken, er nieuwe projecten bijkomen of bestaande projecten bijgesteld worden."

Bevoorradingszekerheid

Vlaams Minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) is er minder gerust op. In “De ochtend” op Radio 1 vroeg ze haar federale collega om zo snel mogelijk duidelijkheid te geven over de bevoorradingszekerheid, vooraleer kernreactoren Doel 1 en 2 worden stilgelegd. 

Ook voor het investeringsklimaat is die zekerheid belangrijk zegt Demir: “Als buitenlandse bedrijven hier willen investeren, is naast de arbeidskost ook zekerheid over de energiekost belangrijk. Daarom moeten we zo snel mogelijk duidelijkheid hebben.” 

Beluister hier het gesprek met minister Demir in "De ochtend" op Radio 1 en lees verder onder de audio:

"Geen tekort"

Volgens Johannes Laveyne, onderzoeker aan het Elektrische Energielaboratorium van de UGent, vormt het afhaken van BASF niet meteen een probleem voor onze toekomstige stroomproductie. 

“Het was een groot project, maar er liggen nog redelijk wat andere projecten op de tafel, al in een heel vergevorderd stadium” verzekert de onderzoeker in “De ochtend” op Radio 1. “Er is zeker geen tekort aan mogelijke nieuwe projecten.”

Hoeveel gascentrales er nodig zijn om de sluiting van de kerncentrales op te vangen, ligt nog niet helemaal vast. “Maar het is belangrijk om te duiden dat die gascentrales niet één op één een kerncentrale zullen vervangen”, merkt Laveyne op. 

“De bedoeling is vooral flexibiliteit in het elektriciteitsnet brengen. In België en Europa is er namelijk een groot tekort aan flexibele energiebronnen.” Dat laatste is volgens Laveyne het grote probleem met kerncentrales: die kan je niet zomaar in- of uitschakelen. En dat is nodig op die momenten waarop er geen stroom komt uit hernieuwbare bronnen, zoals zonnepanelen en windturbines.

Beluister hier de duiding door Johannes Laveyne, in "De ochtend" op Radio 1:

Meest gelezen