Wie betaalt de Europese plasticbijdrage van 150 miljoen euro? Raad van State wijst naar de deelstaten

Om de Europese begroting te spijzen moet elk land vanaf dit jaar een bijdrage storten die gebaseerd is op de hoeveelheid niet-gerecycleerd plastic verpakkingsafval. De Raad van State suggereert dat de deelstaten die som moeten betalen. 

Over welke plasticbijdrage gaat het?

De Europese Unie  heeft een gloednieuw Herstelfonds van 750 miljard euro in de steigers staan. Het is de bedoeling dat de Europese Commissie dit geld gaat lenen op de financiële markten. Die lening moet natuurlijk ook worden terugbetaald, en daarom is de EU op zoek naar nieuwe inkomsten. Er wordt gedacht aan een koolstoftaks op import, of een taks op financiële transacties. 

Over één "nieuwe inkomst" is al een akkoord: alle EU-lidstaten zullen vanaf dit jaar een bijdrage moeten storten voor de hoeveelheid plastic verpakkingsafval die niet gerecycleerd wordt. De bijdrage is 800 euro per ton plastic. Die bijdrage zou de EU jaarlijks 6 tot 8 miljard euro moeten opbrengen.  Daarvan moet ongeveer 150 miljoen euro van België komen. De lidstaten mogen zelf kiezen hoe ze aan dat geld geraken: via een taks op plastic, of via een bijdrage van plasticproducten bijvoorbeeld. Maar als ze geen nieuwe taks willen invoeren, moet het geld gewoon uit de schatkist komen. 

Wie moet dat betalen?

Tot nu toe leek het een uitgemaakte zaak dat het geld uit de federale schatkist zou komen. De "gewone" jaarlijkse bijdrage aan de EU (4 miljard euro in 2021) komt uit de federale begroting. Er was afgesproken dat ook de nieuwe plasticbijdrage door het federale niveau zou worden opgehoest, al dan niet gefinancierd via een nieuwe federale heffing. 

Na een advies van de Raad van State moet die werkwijze opnieuw worden bekeken. De Raad van State zegt in haar advies dat de gewesten bevoegd zijn voor het afvalstoffenbeleid, en ook voor de belastingen op afvalstoffen. De deelstaten moeten het volgens de Raad van State onderling eens geraken over concrete maatregelen, zodat België zijn Europese verplichting kan nakomen.  

De tijd dringt

Het advies dateert van 2 februari, en was gevraagd door minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V). De plasticbijdrage is een onderdeel van het zogenaamde "eigenmiddelenbesluit", dat via een nationale wet door de nationale parlementen van de 27 EU-lidstaten moet worden goedgekeurd. Zonder die goedkeuring valt de EU zonder geld, en is er geen Europees Herstelfonds. 

In haar advies zegt de Raad van State dat ook de gewesten hun goedkeuring moeten geven. Niet alleen de Kamer, maar ook het Vlaams, Waals en Brussels parlement zullen er dus over moeten stemmen.  

Naar verluidt wordt er achter de schermen gewerkt aan een pragmatische oplossing die niet voor vertraging zorgt.  Voor een snelle economische relance wil Europa snel het geld van het Europese Herstelfonds kunnen inzetten, en rekent men op een snelle goedkeuring door de parlementen van de lidstaten. 

Meest gelezen