Een brandweerman belandde in het water bij een ijsmeting vanmorgen
copyright Stad Gent

Eerste hulp bij door het ijs zakken: "Blijf kalm en voorkom dat je onder het ijs belandt"

Hoewel het ijs lang niet overal dik genoeg is en schaatsen op veel plaatsen verboden is, wagen veel mensen zich toch al op het ijs. Wat moet je doen als het fout loopt en je door het ijs zakt? Of wat kun je doen als je het ziet gebeuren bij iemand anders? Wij vroegen het aan luitenant Nico De Vrieze van Brandweerzone Centrum.

De Vrieze is de verantwoordelijke van de tientallen duikers van de brandweer in Gent en wijde omgeving. Die hebben gisteren nog een tiener gered die in Ledeberg door het ijs van een vijver was gezakt. Vanmorgen is een Gentse brandweerman trouwens zelf door het ijs gezakt bij een ijsmeting.

De komende dagen gaan mogelijk nog mensen zich op het ijs wagen dat dus lang niet overal dik genoeg is. Wat kun je dan doen als je door het ijs zakt of iemand door het ijs ziet zakken?

Je zakt zelf door het ijs

Wat moet je eerst doen?

Wie zelf door het ijs zakt krijgt eerst een koudeshock. Het is vooral belangrijk om rustig te blijven en normaal te blijven ademen. "Door de koudeshock kan dat moeilijk zijn", legt De Vrieze uit. "Je moet mentaal gefocust blijven om eruit te geraken."

Het is ook zeer belangrijk om je hoofd droog te houden. "Het onderkoelingsproces gaat snel bij deze temperaturen en de meeste warmte gaat verloren via je hoofd." Maar het allerbelangrijkste is: voorkom dat je onder het ijs terechtkomt, "want onder water het gat terugvinden is zeer moeilijk".

Hoe geraak je uit het water?

Het is belangrijk zo snel mogelijk uit het water te geraken. "Hou met je armen de rand van het ijs vast", legt De Vrieze uit. "Als het ijs sterk genoeg is, moet je met je armen afzetten en je met je benen op de andere kant van het ijs afduwen, zodat je met je rug op het ijs terechtkomt. Sta dan niet recht, maar kruip op je rug verder om je gewicht te verdelen." Als het ijs niet sterk genoeg blijkt, moet je het ijs breken totdat je aan de rand uitkomt.

Wat als je toch onder het ijs belandt?

Je moet proberen te voorkomen dat je onder het ijs terechtkomt. "Eens je eronder zit, kun je er niet doorkloppen", legt De Vrieze uit. "Je moet zo snel mogelijk het gat proberen terug te vinden. Zwem op je rug om zo het gat proberen te vinden. Hier is het heel belangrijk om rustig te blijven. Als er omstanders zijn kunnen die proberen het gat aan te wijzen."

In Den Haag in Nederland zijn verschillende mensen in het water beland toen ze door het ijs van de Hofvijver zakten, lees verder onder de foto:

Je ziet iemand door het ijs zakken

Wat moet je eerst doen?

Als je iemand door het ijs ziet zakken, contacteer dan meteen de hulpdiensten. "Die zijn in de meeste gevallen binnen de tien minuten aanwezig", zegt De Vrieze. "Vaak nog sneller." Zelf helpen is volgens de brandweerduiker een moeilijke afweging.

Help van op afstand

Nadat de hulpdiensten verwittigd zijn, is het meest veilige om van op afstand te helpen. "Probeer degene die door het ijs gevallen is instructies te geven om kalm te blijven en terug op het droge te komen", legt De Vrieze uit. "In afwachting tot wij er zijn."

Ga alleen op het ijs helpen als het veilig kan

Als de persoon die door het ijs is gevallen, zichzelf niet uit z'n benarde positie kan bevrijden, kun je overwegen om te helpen. En ook enkel nadat je de hulpdiensten verwittigd hebt. "Als je vermoedt dat het te gevaarlijk is, is het beter om te wachten op de hulpdiensten", benadrukt De Vrieze. "Het is een moeilijke afweging: hulp bieden kan gevaarlijk zijn, maar geen hulp bieden kan faliekant aflopen voor degene die door het ijs is gezakt."

"Als er maar één zwakke plek is op het ijs, kun je je op de buik voorzichtig naar daar begeven en proberen de persoon uit het water te helpen", legt de brandweerduiker uit. "Bij veel vijvers staan reddingsboeien met touwen, je kunt je eventueel daarmee beveiligen of terug aan de kant laten trekken door nog andere omstanders."

Zeker als de persoon die door het ijs is gezakt onder het ijs belandt, dan moet je volgens De Vrieze overwegen te helpen. "Tegen dat wij ter plaatse zijn, zijn er al cruciale minuten voorbij", zegt hij. Het is voor alle duidelijkheid niet de bedoeling om zelf in het water te gaan. "De persoon die -op de buik- op het ijs gaat om te helpen, moet het gat aanwijzen."

Hoe een (professionele) redding eruit kan zien, ziet u in het filmpje op onderstaande tweet:

Meest gelezen