Stond bekende steencirkel Stonehenge eerst in Wales?

In Wales hebben de resten van een prehistorische steencirkel nieuwe inzichten opgeleverd. Vermoedelijk zijn de blokken blauwsteen naar Salisbury versleept, 250 kilometer verder, om te worden hergebruikt in de Stonehenge-cirkel. Niet enkel de steen, maar ook de cultuur en de mensen migreerden en versmolten, zegt UGent-professor Philippe De Smedt.

Is de wereldberoemde prehistorische steencirkel van Stonehenge in Zuidwest-Engeland gebouwd met stenen die eerst elders zijn gebruikt? Britse onderzoekers denken van wel. In de Preseliheuvels in Pembrokeshire in Wales hebben wetenschappers onderzoek verricht in een ander monument, Waun Mawn, een gedeeltelijke steencirkel. Ondergronds vonden archeologen putten en stukken sokkel, waarop eerder stenen hadden gestaan. De omvang en de oriëntatie van het Welshe monument lijken sterk op Stonehenge.

Dankzij licht- en koolstofdateringstechnieken denken de wetenschappers dat de Welshe blokken blauwsteen tussen 3.400 en 3.200 voor onze tijdrekening zijn opgericht en 3 tot 400 jaar later zijn verwijderd. Waarna ze naar Stonehenge zijn gebracht om daar een nieuwe cirkel te vormen.  

Philippe De Smedt van de Vakgroep Omgeving en Vakgroep Archeologie aan de UGent deed zelf ook onderzoek in Stonehenge. Hij is opgetogen over de nieuwe bevindingen. "Eerder was al ontdekt dat een deel van de steencirkel gemaakt is van materiaal dat niet uit de buurt komt en gerelateerd kan worden aan Wales. Dit onderzoek gaat verder dan de herkomst van de steen. Er zijn aanwijzingen dat een aantal stenen eerder ook in een cirkelconfiguratie hebben gestaan in Wales, als een soort proto-Stonehenge," zegt Philippe De Smedt in "De wereld vandaag" op Radio 1.

De essentie is dat Stonehenge het product is van migratie en vermenging

Professor De Smedt vindt het interessant dat dit een breder onderzoek is naar "de culturele configuratie van het rituele landschap rond Stonehenge, dat veel meer is dan een steencirkel. De neolithische cultuur van de eerste landbouwers, het steenhouwen, zou gemigreerd zijn vanuit Wales." Met andere woorden: niet enkel de stenen, maar ook de mensen en de cultuur reisden en vermengden zich.

"De essentie is dat Stonehenge het product is van migratie van een vroegere cultuur uit Wales en een samensmelten van wat meegebracht werd uit Wales en wat er aanwezig was in Zuidwest-Engeland. Met degelijk archeologisch onderzoek en wetenschappelijke technieken krijgen we inzichten in eeuwenoude mechanismen van migratie, cultuuruitwisseling en de impact daarvan de eeuwen daarna. Dat aspect van migratie en unificatie is vandaag de dag nog altijd brandend actueel."

Recent isotopenonderzoek van de VUB heeft de link met Wales ook aangetoond. Uit onderzoek op gecremeerde botfragmenten blijkt dat sommige mensen die begraven zijn in Stonehenge wellicht uit Wales afkomstig waren. Misschien zijn ze wel samen met de blauwsteen verhuisd en namen ze hun grafmonument mee. 

De nieuwe wetenschappelijke inzichten doen denken aan een 800 jaar oude legende, als zouden de stenen van Stonehenge door reuzen vanuit Ierland zijn aangesleept. Er blijven dan ook nog veel vragen hangen. Hoe werden die loodzware stenen van Wales naar Salisbury verplaatst, 250 kilometer ver; over heuvels en over water? Enkele jaren geleden probeerden vrijwilligers het alvast met dit blok steen:

Meest gelezen