Wetenschappers ontdekken per toeval "onmogelijke" nieuwe levensvormen in "heel extreme milieus" onder Antarctica

Een team van onderzoekers heeft een verrassende ontdekking gedaan onder de zuidpool. Onder een dikke ijsmassa stootten ze per toeval op een harde rots op de bodem van de zee, en daar troffen ze buiten alle verwachting nieuwe levensvormen aan. "Het toont aan hoe weinig we nog weten over die extreme milieus daar onder de grote ijsplaten van de zuidpool."

Het artikel is net verschenen in Frontiers in Marine Science"Alle bestaande regels gebroken: de eerste leefgemeenschap ooit gevonden zo diep onder het ijs", titelen de auteurs. 

De wetenschappers boorden door de 900 meter dikke Flichner-Ronne-ijsmassa  op zoek naar een laag met bezinksel op de zeebodem, om er stalen te nemen. Maar ze stootten op de zeebodem uiteindelijk op een harde rots en lieten prompt een camera neer. Tot hun grote verrassing bleek er leven te bestaan: kleine dieren die op sponzen lijken of gelijkenissen vertonen met zeepokken. Het gaat om sedentaire soorten die zich wisten aan te passen aan complete duisternis en temperaturen van -2 graden. De beelden hebben evenwel onvoldoende resolutie om meer in detail te kijken.

Er waren heel wat redenen om aan te nemen dat er geen leven kan zijn op die plek

Hun aanwezigheid vormt een uitdaging voor de wetenschap, want volgens de gangbare theorieën zou daar eigenlijk geen leven kunnen zijn, of toch niet dit type van sedentair leven. "Er waren heel wat redenen waarom er geen leven zou kunnen zijn op die plek", zegt Huw Griffiths van de British Antarctic Survey die de beelden analyseerde. 

De onderzoekers vermoeden dat de ontdekte soorten zich voeden door micro-organismen uit het water te filteren, maar tegelijk is de plek 260 kilometer verwijderd van het dichtstbijzijnde open water waar zonlicht is en waar de micro-organismen waarmee ze zich voeden aan fotosynthese kunnen doen. 

Meer nog, Griffiths vertelde de New Scientist dat hun voedsel, rekening houdend met de zeestromingen, wellicht nog van verder zou moeten komen, tot 600 kilometer ver. Het is dan ook nog een raadsel hoe het leven daar is kunnen ontstaan, en hoe de sponzen en zeepokken zich voeden. 

Meer nieuwe vragen dan antwoorden

Ann Vanreusel, marine-bioloog en professor aan UGent, noemt de plek in kwestie "een heel extreem milieu." Het kon nog wel verwacht worden dat er leven zou zijn, maar dan wel mobiele organismen en dus niet deze soorten die zich niet verplaatsen. "Het gaat om heel voedselarme milieus. Dit roept nieuwe vragen op: hoe zijn ze daar gekomen, hoe kunnen ze overleven en wat als de ijsplaat boven hen zou verdwijnen, want er gebeurt veel door de klimaatverandering", zegt Vanreusel in "De wereld vandaag" (zie audio onder). 

"In ieder geval: dit toont aan hoe weinig we weten over die extreme milieus. Je moet weten dat er 5 miljoen vierkante kilometer van dit soort gebied bestaat onder het ijs van de zuidpool. Hier zien we een heel klein stukje daarvan, gefilmd met een GoPro-camera. Je vraagt je af wat er allemaal in de rest van die 5 miljoen vierkante kilometer leeft. Het doet de fantastie op hol slaan."

Je vraagt je af wat er nog allemaal zou kunnen leven in die andere 5 miljoen vierkante kilometer aan de zuidpool

Bekijk hier beelden vrijgegeven op YouTube:

Meest gelezen