Videospeler inladen...

Nederlandse avondklok blijft toch van kracht: opheffing door rechter is voorlopig geschorst, nacht verloopt rustig

De Nederlandse avondklok blijft dan toch van kracht. Voorlopig dan. Een rechtbank in Den Haag oordeelde gisterochtend dat ze onwettig is en onmiddellijk moest opgeheven worden. Maar de Nederlandse regering ging meteen in beroep, mét de vraag om het vonnis van de Haagse rechter vandaag nog op te schorten in afwachting van een definitieve uitspraak. De rechtbank volgde de regering, waardoor de avondklok zeker tot vrijdag van kracht blijft. Dan wordt de zaak inhoudelijk behandeld. Tot die tijd zal de politie niet snel overgaan tot boetes bij overtredingen van de avondklok.

Amper 20 minuten voor de avondklok in Nederland inging, sprak de rechter in beroep zich gisteravond uit of ze die avond nu wel of niet van kracht zou blijven. 's Ochtends had een rechter in Den Haag geoordeeld dat de avondklok onwettig is en onmiddellijk opgeheven zou moeten worden. Maar de regering ging in beroep met de vraag dat vonnis op te schorten.

De rechter in beroep ging daar op in. Volgens de rechter ging het om een belangenafweging en woog het belang van de staat zwaarder door dan dat van de organisatie die de avondklok liever kwijt is, de Stichting Viruswaarheid. Dat betekent dus dat de avondklok voorlopig van kracht blijft, zeker nog tot vrijdag. Dan wordt de zaak in beroep ten gronde behandeld, inhoudelijk dus. Pas dan zal duidelijk worden of de avondklok op langere termijn standhoudt.

Bekijk hier de uitspraak van de rechter in beroep:

Videospeler inladen...

Extra agenten ingezet

Tot die tijd, zal de Nederlandse politie niet snel boetes uitdelen bij overtredingen van de avondklok. Dat zegt een politiewoordvoerder. "Totdat het gerechtshof in Den Haag een uitspraak heeft gedaan, zal de politie de overtreders aanspreken en waarschuwen", zo klinkt het. Alleen bij buitensporige overtredingen of na meerdere waarschuwingen wil de politie overgaan tot boetes. 

Toch zette de politie in verschillende Nederlandse steden gisteravond wel extra agenten in vanwege de oproepen op sociale media om op straat te komen om bijvoorbeeld feest te vieren. "We houden overal rekening mee. Van hopelijk een toch rustige avond tot spontane demonstraties", zegt Jan Struijs, voorzitter van de Nederlandse Politiebond (NPB).

Onder meer in Den Haag bij het Binnenhof en op het Museumplein in Amsterdam was de politie talrijk aanwezig. Aan het Rijksmuseum in Amsterdam leek het er omstreeks 20.30 uur op dat een groepje jongeren een feestje wilde bouwen. Ze speelden luide muziek, maar vertrokken toen de politie zich toonde.

Uiteindelijk waren er de hele avond en nacht geen noemenswaardige incidenten. Het lijkt erop dat de Nederlanders zich toch - al dan niet met tegenzin - aan de avondklok hebben gehouden.

Bekijk hier het verslag van "Het Journaal" en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Wat voorafging

De uitspraak van de rechter in Den Haag gisteren viel dus in een zaak die de Stichting Viruswaarheid had aangespannen. Volgens die rechter is de avondklok een vergaande inbreuk op het recht op bewegingsvrijheid en de persoonlijke levenssfeer en beperkt ze onder meer het recht op vrijheid van vergadering en betoging.

Volgens de rechter heeft de Nederlandse regering de wet op een verkeerde manier ingezet om de avondklok in te voeren. Om een avondklok te kunnen instellen, is een zeer zorgvuldige besluitvorming nodig, vond de rechter.

In Nederland is daarvoor gebruikgemaakt van de "wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag", die bedoeld is voor zeer spoedeisende en buitengewone omstandigheden en waarbij de twee kamers van het Nederlandse parlement niet betrokken hoeven te worden.

Maar volgens de rechter was dat wel nodig geweest, omdat er geen sprake was van "bijzondere spoedeisendheid". "Dat blijkt uit het feit dat vóór de invoering van de avondklok al vaker over de mogelijkheid van een avondklok was gesproken", argumenteerde de rechtbank.

Tegen de avondklok en de andere coronamaatregelen is eind januari fel betoogd. Relschoppers maakten toen van het protest gebruik om in verschillende steden winkels en straatmeubilair kort en klein te slaan.

En hoe moet het nu verder? Onze reporter Ivan Ollevier geeft uitleg in "Het Journaal" (lees voort onder de video):

Videospeler inladen...

De Stichting Viruswaarheid, die de rechtszaak had aangespannen, was blij met de uitspraak van de rechter vanmorgen. "Het is een mooie overwinning. Voor ons maar vooral ook voor het hele land. Er is genoeg weerstand in de samenleving. Het zijn democratische waarden om naar de rechter te stappen en het oneens te zijn." De beslissing van de rechter in beroep om dat vonnis voorlopig op te schorten, noemde Viruswaarheid dan weer een "schande".  

Die zitting in beroep eindigde met een kwinkslag van de voorzitter van het hof. "Nu allemaal gauw naar huis want de avondklok geldt nog", sloot ze af. Een kwartiertje voor de avondklok inging. Al gelden ook in Nederland uitzonderingen voor essentiële verplaatsingen...

Regering werkt aan spoedwet

De avondklok in Nederland is sinds 23 januari van kracht en werd onlangs verlengd tot 3 maart. In heel het land moet iedereen die geen geldige reden heeft om op straat te zijn, binnen blijven van 21 uur tot 4.30 uur.

"Het opschorten van de maatregel (de avondklok, red.) zou direct een ernstig  gevolg hebben voor het bestrijden van het coronavirus", argumenteerde de Nederlandse premier Mark Rutte eerder vandaag de beslissing van zijn regering om in beroep te gaan. Rutte riep de Nederlanders tijdens een persconferentie dan ook met klem op om zich aan de avondklok te houden.

Het is niet omdat de avondklok "op dit moment niet op de juiste juridische basis zou berusten", dat de maatregel niet nodig is, zei de premier. "De avondklok is geen doel maar een middel, om het virus zoveel mogelijk onder controle te houden", aldus de premier, met name om de Britse variant tegen te houden. "We hebben die avondklok echt nodig."

Naast het beroep dat de regering heeft aangetekend, kondigde minister van Justitie Ferdinand Grappenhaus ook aan dat de regering voor de zekerheid een spoedwet zal maken om de avondklok te kunnen handhaven.

Gisteravond werd de spoedwet al ondertekend door de koning en naar de Raad van State gestuurd. De wet kan dus vandaag al naar de Tweede Kamer. Het is nu dus aan het Nederlandse parlement om te bepalen wanneer de wet wordt behandeld. De Kamer zou daarvoor moeten terugkomen uit reces.

Ook in ons land is vorig jaar al eens een rechtszaak aangespannen tegen de avondklok. De Raad van State heeft de klacht toen verworpen.

Bekijk de eerste reactie van premier Mark Rutte op de uitspraak van vanmorgen tijdens een persconferentie:

Videospeler inladen...

Meest gelezen