Prinses Latifa kreeg in 2018 bezoek van Mary Robinson, VN-commissaris voor de Mensenrechten.

Waarom houdt de heerser van de Golfstaat Dubai zijn dochter Latifa gevangen en waarom vlucht zijn vrouw naar Londen?

De dramatische oproep van prinses Latifa Al Maktoum, een dochter van de heerser over het Arabische emiraat Dubai, gaat de wereld rond. Haar gevangenschap en de vlucht van de vrouw van sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum werpen een donkere schaduw op het imago dat het rijke Arabische emiraat aan de Golf internationaal wil uitstralen.

Gisteren kon de Britse omroep BBC een videogetuigenis van prinses Latifa publiek maken. De BBC had die via vrienden van de prinses in handen gekregen. In die boodschap vertelde Latifa dat haar vader haar gevangen houdt in wat ze een "villa-gevangenis" noemt.

Ik ben een gijzelaar, de villa is een gevangenis, alle ramen zijn dichtgemaakt

Prinses Latifa van Dubai
Videospeler inladen...

Latifa is 35 en een van de 25 kinderen van sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum, de emir van Dubai, premier en vicepresident van de Verenigde Arabische Emiraten. Dat is een federatie van zeven Arabische staatjes onder leiding van de bekende oliestaten Abu Dhabi en Dubai. 

Het is een typisch verhaal van jonge Arabische vrouwen, vaak dochters van heersers, die de wereld willen zien en ambitie hebben, maar aan banden worden gelegd door hun vaders, familie of conservatieve  omgeving. Latifa mocht Dubai niet verlaten, maar ondernam in februari 2018 een spectaculaire ontsnappingspoging in James Bond-stijl. Samen met vrienden reed ze via buurland Oman naar de kust, daarna ging het met een jetski naar een zeilschip dat de Indische Oceaan opvoer. 

Op enkele tientallen kilometers buiten de kust van de Indiase deelstaat Goa werd het jacht echter bestormd door commando's die Latifa terug naar haar land voerden. Sindsdien zit ze opgesloten. (Lees verder onder de kaart met de vluchtroute van Latifa in rode stippellijn).

Latifa is erg bekend, maar is geen uitzondering. Een van haar zussen zou in Dubai ook gevangen zitten. In januari 2019 ontsnapte de jonge Saudische vrouw Rahaf Al Qunun uit de klauwen van haar familie tot ze vast kwam te zitten op de luchthaven van de Thaise hoofdstad Bangkok. Na een dramatische oproep via sociale media kwam de Thaise overheid terug op de beslissing om haar terug te sturen naar Saudi-Arabië. De vrouw kreeg uiteindelijk asiel in Canada. (Lees verder onder de foto).

De Saudische Rahaf Al Qunun ontsnapte aan haar eigen familie via Thailand naar Canada.
AFP or licensors

Absolute heerser over "het moderne" Dubai

De vader van Latifa, sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum, is sinds 2006 de absolute heerser van Dubai, een van de zeven Verenigde Arabische Emiraten aan de Perzische Golf. 

Sjeik Mohammed werpt zich op als een moderne hervormer en is dat deels ook. Lang voor de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman een economische ommekeer lanceerde, weg van olie en richting andere activiteiten, deed de emir van Dubai het hem voor. Dubai kent u wellicht van de luchtvaartmaatschappij Emirates, van de groep DP World (een van de grootste havenuitbaters ter wereld) en van de Burj Khalifa, met 829 meter het hoogste gebouw ter wereld.

Ook de spectaculaire en kunstmatig aangelegde Palm Islands voor de kust met luxewoningen en -hotels kent u wellicht. Ze moeten de "jet-set" van rijken der aarde aantrekken en het nieuwe "Monaco aan de Golf" worden. Ook dat past in de diversifiëring van de economie van Dubai. (Lees verder onder de foto).

De skyline van het moderne Dubai met het "Museum van de Toekomst".
AFP or licensors

Sjeik Mohammed is echter een economische hervormer; op sociaal en politiek vlak is hij even conservatief en autoritair als zijn voorgangers en veel andere leiders in de regio. Dat heeft veel te maken met culturele factoren, maar ook met politiek. Een regime als dat in Dubai vreest dat het imago in eigen land aangetast wordt als dochters van de familie vrij en vrolijk hun vleugels uitslaan in de wereld. Cultureel voelt de sjeik dat wellicht aan als een aantasting van zijn eer en gezag, en vooral dat laatste is erg belangrijk.

Jordaanse prinses en vrouw Haya op de vlucht

De ijzeren arm van Dubai reikt overigens ver in de wereld. In 2000 vluchtte die andere dochter van de emir, prinses Shamsa, uit een familiedomein in Engeland weg. 

Ze werd nadien in Cambridge opgepakt door geheime agenten uit Dubai en gedwongen teruggevoerd naar haar land. De Britse politie kon daar toen weinig tegenover stellen. Wellicht was zelfs een dramatische ontvoering van een jonge vrouw niet belangrijk genoeg om de erg belangrijke diplomatieke en economische banden tussen het VK en de Emiraten op het spel te zetten.

Die twee landen hebben overigens erg nauwe banden. Zo was sjeik Mohammed een graag geziene gast van koningin Elizabeth II op paardenrennen zoals in Ascot. Britse bedrijven krijgen een erg groot deel van de koek aan infrastructuurwerken in de Emiraten die ook belangrijke afnemers zijn van de Britse defensie-industrie. Dat is van belang bij de militaire inmenging van de Emiraten in Jemen. Petrodollars uit Abu Dhabi en Dubai vonden al eerder bij voorkeur hun weg naar de Britse bankensector in Londen. Ook wonen er niet minder dan 100.000 Britten in de Emiraten en dat laatste kan een risico zijn bij een potentiële crisis tussen beide landen.

Toch zit het Verenigd Koninkrijk sinds 2019 verveeld met een andere kwestie: die van prinses Haya, de halfzus van de Jordaanse koning Abdallah II en een van de vrouwen van sjeik Mohammed van Dubai. Dat huwelijk dat een nauwe band moest scheppen tussen beide Arabische monarchieën, eindigde echter zuur. (Lees verder onder de foto).

Sjeik Mohammed van het emiraat Dubai met zijn vrouw Haya in betere tijden.

In april 2019 vluchtte prinses Haya met haar twee kinderen uit Dubai via Duitsland naar Groot-Brittannië, waar ze nu woont. Ook die prinses Haya voelt zich in Londen niet helemaal veilig en zegt met een pistool onder haar kussen te slapen.

Het kleine emiraat Dubai telt iets meer dan drie miljoen inwoners. De meesten daarvan zijn gastarbeiders uit India, Pakistan, Bangladesh en de Filipijnen. Dubai -en bij uitbreiding de Emiraten in hun geheel- zijn allang niet meer afhankelijk van olie en gas en willen het nieuwe financiële centrum van het Midden-Oosten worden.

Ze spelen daarmee hun strategische ligging tussen Europa en India uit en dat is een oude kaart. Duizenden jaren geleden was de regio rond de Golf een ontmoetingspunt tussen West-Aziatische culturen zoals Soemerië en Akkad, Assyrië en Babylonië enerzijds en India anderzijds. Oude handelsroutes zoals de Specerijenroute uit Zuidoost-Azië liepen via de Golf en Arabische "dhows" of zeilschepen speelden een grote rol in die maritieme handel. 

Onlangs scoorden de Emiraten een belangrijk succes. Hun satelliet Amal ("Hoop") kwam als eerste Arabische ruimtetuig in een baan rond de planeet Mars. 

Meest gelezen