Leerkrachten dubbel zo snel vastbenoemd, maar ook sneller ontslagen: dit verandert aan de benoemingen in het onderwijs

Beginnende leerkrachten zullen al na één schooljaar uitzicht krijgen op een vaste benoeming. Tegelijk zullen leerkrachten die slecht functioneren sneller geëvalueerd en eventueel ontslagen kunnen worden. Dat is Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) overeengekomen met de sociale partners in het onderwijs. Het is de bedoeling dat de nieuwe regeling van de vaste benoemingen van kracht wordt in september 2022. 

Wie onderwijs zegt, zegt vaste benoemingen. Startende leerkrachten willen zo snel mogelijk een vaste benoeming en dus een vaste job in een school te pakken krijgen, maar op dit moment gaat daar nog een jarenlange procedure aan vooraf. 

Die wordt nu sterk ingekort, zodat beginnende leerkrachten na maximaal drie jaar weten waar ze aan toe zijn. "Niet zelden zijn beginnende leerkrachten 7 à 8 jaar op de sukkel ", zei minister Weyts vanochtend tijdens de persconferentie waarop het akkoord werd gepresenteerd. 

Bovendien, zo merkt Weyts op, blijkt dat 37 procent van de beginnende leerkrachten afhaken in de eerste 5 jaar nadat ze begonnen zijn als leerkracht.  Dat is een groot probleem omdat het onderwijs sowieso al kampt met een lerarentekort. Om dat probleem op  te lossen en werken in het onderwijs aantrekkelijker te maken, wordt de procedure om een vaste benoeming te krijgen sterk ingekort.

Bekijk hieronder het gesprek met minister Ben Weyts uit "Het Journaal" en lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

Hoeveel sneller?

Wat zal er nu concreet veranderen? Waar je vroeger minstens 580 dagen anciënniteit moest hebben om uitzicht te krijgen op een vaste benoeming en minstens 690 dagen anciënniteit moest hebben om effectief vast benoemd te worden, zal je in de toekomst al na 290 dagen - in de praktijk een volledig schooljaar - uitzicht krijgen op een vaste benoeming en na 360 dagen kan je effectief vast benoemd worden. 

Daar staat wel tegenover dat de evaluatieprocedure van vastbenoemde leerkrachten gevoelig aangescherpt wordt. Leerkrachten die niet meer goed functioneren zullen op basis van die evaluatie een persoonlijk coachingstraject krijgen van 120 dagen. Als er na twee trajecten onvoldoende beterschap is, kan een leerkracht ontslagen worden.  

In de praktijk betekent dit dat de ontslagprocedure teruggebracht wordt van 3 à 4 jaar naar 1 jaar, weliswaar gespreid over 2 schooljaren. Door de ontslagprocedure te vergemakkelijken wil minister Weyts het slechte imago van het lerarenkorps oppoetsen, dat veroorzaakt wordt door een kleine minderheid van slecht functionerende leerkrachten.

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal" met reacties van leerkrachten, lees voort onder de video:

Videospeler inladen...

De vaste benoeming

Het systeem van vaste benoemingen voor ambtenaren gaat al terug tot het Pruisen van de 18e eeuw en is bedoeld om ambtenaren te beschermen tegen politieke willekeur en onafhankelijk hun werk kunnen doen. Eens je vastbenoemd bent, wordt het veel moeilijker om je te ontslaan.

In Vlaanderen kan je als leerkracht zo’n vaste benoeming krijgen als je drie stadia doorloopt:

  • Eerst werk je met tijdelijke opdrachten, vaak in verschillende scholen. Nieuwe leerkrachten zullen hierbij beter begeleid worden en elk schooljaar een beoordeling krijgen.

  • Vervolgens kan je het statuut “tijdelijke aanstelling van doorlopende duur", kortweg TADD, krijgen. Deze periode wordt ingekort van 580 naar 290 dagen anciënniteit. In de praktijk is dat een volledig schooljaar.

  • Ten slotte kan je een vaste benoeming krijgen in een school. Voorheen moest je hiervoor minstens 690 dagen anciënniteit hebben, dat worden er nu 360. Belangrijk: er moeten dan wel genoeg beschikbare uren zijn in je school.

Het Vlaams Parlement zal het akkoord van de onderwijspartners nu omzetten in decreetteksten. Het is de bedoeling dat de meeste veranderingen al ingaan bij het begin van volgend schooljaar en dat de nieuwe regeling rond de vaste benoeming van kracht wordt in september 2022. 

(Lees verder onder de tweet van Onderwijs Vlaanderen.)

Reacties

Dit akkoord komt er na lang onderhandelen met de verschillende onderwijspartners. Tijdens een online persconferentie waarop het akkoord vanochtend werd gepresenteerd, reageerden zowel de onderwijskoepels als de onderwijsvakbonden positief. 

Katholiek Onderwijs Vlaanderen is blij dat de schooldirecties meer ruimte krijgen om hun eigen personeelsbeleid te voeren. In het akkoord ziet topman Lieven Boeve een aantal ingrediënten om daarin de eerste stappen te zetten. Al hoopt hij dat er in de toekomst nog meer mogelijk wordt.

Ook Raymonda Verdyck van het gemeenschapsonderwijs GO! is tevreden over het akkoord. Net als Boeve is ze tevreden over de nieuwe evaluatiemogelijkheden die schooldirecties krijgen om het functioneren van hun korps op te volgen, al hoopt ze dat er in de toekomst een grondig debat zal gevoerd worden over de lerarenloopbaan.

En Patrick Delbaere van OVSG, de koepel van stedelijke en gemeentescholen, is blij dat er eindelijk een compromis is, met eenvoudigere procedures. Hij blijft kritisch over een aantal praktische punten, maar is net als Boeve en Verdyck blij dat de deur is geopend voor een HR-beleid binnen de scholen.

Bekijk hier de reacties die de verschillende onderwijskoepels gaven in een online persconferentie:

Videospeler inladen...

Bekijk hier ten slotte de reactie van de verschillende onderwijsvakbonden, achtereenvolgens Koen De Backer van VSOA Onderwijs, Marianne Coopman van COV, Koen Van Kerkhoven van COC en Nancy Libert van ACOD:

Videospeler inladen...

Meest gelezen