Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Wat is de "melkthee-alliantie" en waarom sluiten demonstranten in Myanmar zich er bij aan?

In Myanmar blijft de bevolking zich verzetten tegen de militaire staatsgreep van vorige maand. Tijdens de straatprotesten in Myanmar maar ook in de buurlanden worden spandoeken meegedragen met daarop de opmerkelijke slogan "steun de melkthee-alliantie". Maar wat is die alliantie en wat is het verband met de protesten in Myanmar? En met China?

Terwijl de straatprotesten vorige zondag in Myanmar hun bloedigste dag kenden sinds de militaire staatsgreep op 1 februari, kwamen elders in Zuidoost-Azië duizenden mensen op straat om hun steun te betuigen aan de protestbeweging. Naast de portretten van leider Aung San Suu Kyi droegen ze ook spandoeken en bordjes mee met daarop "Milk Tea Alliance". Ook online werden honderdduizenden berichten en afbeeldingen gepost onder #MilkTeaAlliance. 

De Milk Tea Alliance en de drie vingers in de lucht
AFP or licensors

Maar waarvoor staat die "melkthee-alliantie" nu eigenlijk? Niet toevallig ontstond de beweging op sociale media, tijdens de massaprotesten in Hongkong tegen de inmenging van Peking, enkele jaren geleden. Toen berichten van deelnemers en sympathisanten een stroom van haatreacties uitlokten vanuit China, kregen ze onverwacht steun van jongeren uit andere landen in de regio, zoals Taiwan en Thailand. Die verenigden zich onder de hashtag "Milk Tea Alliance".

We zijn heel dankbaar met de steun uit onze buurlanden. Steun van het volk, niet van de leiders.

Thiri Soe, Myanmarese in België

Bubbelthee, paraplu's en bouwvakkershelmen

Net zoals de Hongkongers voelen ook de Taiwanezen de hete adem van China in hun nek. De Thaise burgers worstelen dan weer met hun eigen militaire bestuur. Hongkong, Taiwan en Thailand vonden elkaar in hun liefde voor eenzelfde drankje: thee met melk, al dan niet met suiker of met tapiocakorrels, de zogenoemde "bubbelthee". Daarmee zetten ze zich ook af tegen het autoritaire China en zijn groeiende invloed in de regio: de Chinezen drinken hun thee het liefste gewoon groen.

Maar de leden van de "Milk Tea Alliance" hebben nog andere gemeenschappelijke kenmerken: zo gaat het in hoofdzaak om goed opgeleide jongeren uit de middenklasse die bijzonder actief zijn op sociale media. Het is de eerste generatie die de vruchten plukt van de enorme economische sprong voorwaarts in de zogenoemde "economische tijgers" in Azië. En ze hekelen de paternalistische en vaak autoritaire overheid in hun land, via vredevol massaprotest.

Bekijk hier beelden van protest in Yangon in Myanmar met duidelijke symbolen van de Milk Tea Alliance (lees voort onder de video):  

Videospeler inladen...

Het is niet alleen een gemeenschappelijke achtergrond en een voorliefde voor thee met melk die de leden van de alliantie bindt. Ze nemen ook elkaars symbolen over: zo duiken ook in Myanmar de gele bouwvakkershelmen op als bescherming tegen projectielen en kleurige paraplu's om het traangas tegen te houden. De drievinger-groet uit de populaire filmserie "The Hunger Games" staat symbool voor het verzet en de solidariteit met de andere democratische bewegingen in Azië.

Gele plastic bouwhelmen als bescherming tegen traangasprojectielen
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

"Be like water"

Net zoals in Hongkong blijven de leiders van het protest in Myanmar én in Thailand op de achtergrond, zodat de beweging niet zo makkelijk onthoofd kan worden. De demonstranten hanteren daarbij het motto "Be like water", naar een quote van Kungfu-legende Bruce Lee. De beweging moet net zoals water vloeibaar en ongrijpbaar zijn maar op het juiste moment kunnen toeslaan met de kracht van een tsunami.

"Elke dag komen er in Yangon vliegtuigen aan uit China, en dat terwijl de luchthaven officieel al een maand gesloten is."

Thiri Soe, Myanmarese in België

Maar ook over het protest in Myanmar hangt de schaduw van China, dat zijn invloed in de regio de afgelopen jaren enorm uitbreidde. Al meteen na de staatsgreep op 1 februari deed het bericht de ronde dat China militairen naar Myanmar had gestuurd.  Dat veel hoge militairen de afgelopen jaren goede zaken deden met China, deed de geruchten nog aanzwellen. Dat China - en ook Rusland - met hun veto de VN ervan weerhielden de coup te veroordelen, hielp ook niet. Overigens zouden ook de Russen de junta steunen met wapenleveringen.

"Elke dag komen er vliegtuigen aan in Yangon die vertrekken op de luchthaven van Kunming (in het zuiden van China), en dat terwijl de luchthaven al een maand dicht is", zegt Thiri Soe me, een vrouw uit Myanmar die al een tiental jaar in België woont. Een andere bron uit de stad Mandalay in Myanmar mailt me dat demonstranten die deelnamen aan een zitstaking in het station, een tiental dagen geleden, uiteen werden gedreven door soldaten die Chinees spraken. Of die verhalen kloppen, valt moeilijk te achterhalen.

Tiananmenplein in Myanmar

En hoewel het protest vredevol en bij momenten zelfs ludiek is, begint de dodentol in Myanmar op te lopen. "De meeste steden in Myanmar lijken op het Tiananmenplein", zei de aartsbischop van Yangon, kardinaal Charles Maung Bo op Twitter, in een verwijzing naar de bloedig neergeslagen studentenopstand in Peking in 1989. Ook vandaag vielen er tientallen doden, de meesten van hen twintigers of jonger.

De gezichten van de doden op sociale media zijn die van de leden van de melkthee-alliantie: jong, radicaal en misschien wel naïef. "Ik ben bang voor de toekomst", zegt Thiri Soe. "De mensen hebben geen wapens, de politie valt 's nachts hun huizen binnen. Ik zie hier geen goed einde aan komen." En ze voegt eraan toe: "We zijn heel blij met de steun en solidariteit uit de buurlanden. Maar die komt van het gewone volk, niet van hun leiders. Het zijn de leiders van de internationale gemeenschap die druk zullen moeten uitoefenen."

Meest gelezen