De Israëlische premier Netanyahu (links), de Oostenrijkse kanselier Kurz (midden) en de Deense premier Frederiksen (rechts).

Nieuw barstje in Europese vaccinstrategie: Oostenrijk, Denemarken en Israël gaan samen vaccins ontwikkelen en produceren

Oostenrijk en Denemarken gaan samen met Israël tweedegeneratievaccins produceren. Dat hebben de premiers van beide EU-lidstaten bevestigd tijdens een bezoek aan hun Israëlische collega Benjamin Netanyahu. "We kunnen niet langer alleen afhankelijk zijn van de Europese Unie."

Het nieuwe coronavirus muteert volop. De voorbije maanden zijn al verschillende varianten van het virus ontdekt, die soms veel besmettelijker en dodelijk zijn dan het oorspronkelijke virus. Om ook tegen die nieuwe varianten beschermd te zijn, willen Oostenrijk en Denemarken zo snel mogelijk over zogenoemde tweedegeneratievaccins beschikken - vaccins die ook effectief zijn tegen nieuwe varianten.

De twee EU-lidstaten kijken daarvoor echter niet alleen meer naar de Europese Unie en gaan deels hun eigen weg. Ze hebben besloten om samen met Israël tweedegeneratievaccins te ontwikkelen en produceren. Een opmerkelijke beslissing, aangezien de Europese Unie tot nog toe de nadruk legde op een gecoördineerde Europese vaccinatiestrategie, om de solidariteit binnen de Unie te garanderen.

Maar Oostenrijk en Denemarken zeggen dat ze niet langer alleen maar afhankelijk kunnen en willen zijn van de Europese Unie. Ze vinden onder meer dat het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMA) nieuwe vaccins te traag goedkeurt. Hoewel hij het onlangs door de Europese Commissie opgestarte programma voor onderzoek naar en productie van nieuwe vaccins prees, wees de Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz erop dat de pandemie alleen verslagen kan worden "door wereldwijd samen te werken".

Met de huidige vaccins zullen we wellicht weer een wat normalere zomer hebben, stelde Kurz, "maar we moeten ons nu al voorbereiden op de volgende fases van de pandemie na de zomer". "Experts hebben gezegd dat we in Oostenrijk alleen al 30 miljoen doses van die nieuwe vaccins nodig zullen hebben in de volgende jaren. We moeten daarom samenwerken binnen de Europese Unie, maar we moeten ook wereldwijd samenwerken."

Een samenwerking met Israël lag voor de hand, aldus Kurz, "de wereld kijkt met bewondering naar Israël, het eerste land dat vaccineerde en het eerste land dat toont dat het mogelijk is om dit virus te verslaan".

De drie landen richten samen een fonds op dat het onderzoek naar en de ontwikkeling en productie van nieuwe vaccins mogelijk moet maken. Ze zullen ook samen investeren in fabrieken in Europa en Israël om de toevoer van die vaccins te verzekeren. "We kunnen alle drie unieke kennis samenbrengen, een collectieve inspanning om betere en meer betrouwbare toegang tot vaccins te krijgen", zei de Deense premier Mette Frederiksen.

De Israëlische premier in lopende zaken Benjamin Netanyahu was duidelijk opgetogen met de samenwerking van, in zijn woorden, "drie kleine maar bekwame landen". "We weten niet hoelang de huidige vaccins nog zullen werken, maar samen kunnen we deze uitdaging beter aan." De drie premiers droegen voor de gelegenheid mondmaskertjes met de vlaggen van de drie landen erop. Netanyahu voegde er nog aan toe dat ook andere landen zich bij de drie kunnen aansluiten. De premier kreeg naar eigen zeggen al verschillende telefoontjes daarover.

Kritiek vanuit de EU

Het initiatief van Oostenrijk en Denemarken wordt niet overal op evenveel enthousiasme onthaald. Frankrijk reageerde voor de persconferentie al negatief. De Franse regering vindt dat het "Europese kader" het meest geschikt blijft om de "solidariteit en collectieve effectiviteit" binnen de EU te garanderen.

Bovendien, stelt Frankrijk, wordt binnen het EMA aan een noodprocedure gewerkt om de goedkeuring van tweedegeneratievaccins te versnellen. De EU zal de inspanningen voor de ontwikkeling van die vaccins ook verdubbelen. Ook Frankrijk erkent dat er soms "grote gebreken" zijn, maar betreurt de "pogingen tot afscheiding".

De samenwerking van Oostenrijk en Denemarken met Israël is niet het eerste barstje in de gezamenlijke Europese vaccinatiestrategie. Drie EU-lidstaten - Hongarije, Tsjechië en Slovakije - beslisten eerder al om los van de gemeenschappelijke Europese aankoop Russische en Chinese vaccins aan te kopen.

Meest gelezen