Videospeler inladen...

Corona kerft diepe littekens bij mensen in armoede: "Het is mijn wens om naar de winkel te kunnen zonder te moeten rekenen"

De Voedselbanken verdeelden het afgelopen jaar 24 procent meer maaltijden dan in 2019. Het pijnlijke "recordjaar" toont aan dat meer mensen in de armoede zijn beland of dieper onder de armoedegrens zijn gezakt tijdens de coronacrisis. VRT NWS sprak met vijf mensen van wie de financiële situatie omsloeg sinds de eerste lockdown, een jaar geleden.

Een recordaantal mensen ging aankloppen bij de Voedselbanken het afgelopen jaar. Er werd 20.967 ton voedsel ingezameld en verdeeld, bijna een kwart meer dan in 2019. "De cijfers weerspiegelen de economische impact van de gezondheidscrisis op een deel van de Belgische bevolking, dat nu in grote onzekerheid is gestort", zegt gedelegeerd bestuurder Jef Mottar. 

De coronacrisis hakt er zwaar in bij mensen die al onder de armoedegrens leefden, maar we zien ook een nieuwe groep mensen die tijdens de crisis in financiële moeilijkheden belandt. 

Eens naar de winkel kunnen zonder zorgen. Dat is mijn wens.

Veronica, dakloze vrouw uit Gent

Het financiële leed dat corona met zich meebrengt, ondervindt Veronica aan den lijve. Veronica is een schuilnaam, omdat ze liever anoniem wil blijven. Acht maanden geleden raakte ze haar woning kwijt en belandde ze op straat. "Mijn ex-partner heeft vier maanden lang zijn deel van de huur niet betaald. Daardoor ben ik samen met mijn zoontje in een opvangcentrum beland.” Maar ook een opvangcentrum kost geld, zegt Veronica. "Als alleenstaande kom je niet rond met een leefloon van het OCMW."

Lees voort onder de video.

Videospeler inladen...

Als er iets is wat Veronica wenst, dan is het eens naar de winkel kunnen gaan zonder zorgen. "Voor een wedstrijd van Albert Heijn mochten we een ster invullen. Ik schreef: "Naar de winkel kunnen gaan zonder zorgen en niet moeten rekenen op de gsm of op de rekenmachine." Dat is mijn wens." Volgens Veronica moet er meer hulp geboden worden aan dak – en thuislozen. "Aan sommige daklozen zie je niet dat ze dakloos zijn, maar zij moeten ook geholpen worden."

Dat het tekort aan goedkope huurwoningen nog nooit zo groot is geweest, stelden we vast in ons reportagemagazine "Pano". En ook Veronica bevestigt dat: "Het is niet gemakkelijk om een huurwoning te vinden als alleenstaande, maar daar hangt wel alles van af. Zodra ik een woning heb, kan ik weer op het werkveld functioneren."

Op straat beland

Ook Johnny Karnier is eind vorig jaar dakloos geworden en kon zijn tweelingdochters van zeven jaar niet meer zien. "Het is moeilijk om als alleenstaande een huurwoning te vinden. Eigenaars willen mij geen woning verhuren omdat ik in schuldbemiddeling zit. Maar dat ik op straat ben beland, dat zag ik niet aankomen. Het is beschamend, je voelt je met de grond gelijk gemaakt."

Ik ben dertien kilogram afgevallen in drie weken tijd.

Johnny Karnier, alleenstaande vader uit Halle

Voor een sociale woning komt hij niet in aanmerking, dus werd hem voorgesteld om in een crisisopvangcentrum in Brussel te verblijven. "Maar dat zag ik niet zitten. Gelukkig kon mijn neef mij opvangen en mocht ik daarna intrekken bij een vriendin. Mijn voedselpakketten kreeg ik van Brothers of Solidarity, maar door de stress hield ik het eten niet binnen. Ik ben op drie weken tijd dertien kilogram afgevallen."

Johnny Karnier

Armoede als virus

Corona heeft ook bij Tony Blockx een financiële put geslagen. "Ik ben al een jaar op zoek naar een job, maar werkgevers willen mij niet aannemen omdat ik een risicopatiënt ben." Tony Blockx, een alleenstaande vader uit Deurne, leefde al onder de armoedegrens vóór corona, maar zag zijn kosten stijgen afgelopen jaar. "Sinds de crisis betalen we meer voor onze elektriciteits– en gasfactuur omdat mijn kinderen voortdurend thuis zijn. Handgel vervang ik door azijn uit de winkel voor zestig cent, maskers gebruik ik tweedehands."

Tony Blockx

Tony lijdt aan reuma en artritis, maar heeft geen recht op steunmaatregelen. "Ik heb hierover zelfs een brief gestuurd naar het Koninklijk Paleis. Zij verwijzen mij door naar het OCMW, maar daar kunnen ze mij niet helpen omdat ik een niet-erkende invalide ben." De toekomst ziet Tony heel somber in. "Mensen in armoede zitten levenslang in een lockdown. Na de crisis verwacht ik een sociaal bloedbad. Armoede is ook een virus dat bestreden moet worden."

Beluister hier de getuigenis van Tony Blockx en lees voort onder de audio.

De horeca ziet af

De coronacrisis creëert ook een flinke schok in de horecasector. Dat ervaart ook Kellie Baillieu, die al zeventien jaar in de horeca werkt als chef-kok. Voor de coronacrisis werkte Kellie in een restaurant in Gent, maar toen zij halsoverkop de deuren moesten sluiten, viel Kellie in een financiële put. "Mijn tijdelijke werkloosheidsuitkering bedraagt 1.500 euro, maar ik betaal 1.000 euro huishuur per maand. Door bijkomende vaste kosten schiet er aan het einde van de maand niets over." 

Ik heb mij tijdens de tweede lockdown drie weken vrijwillig laten opnemen.

Kellie Baillieu, chef-kok uit Oostende

Vooral de tweede lockdown sloeg hard toe bij Kellie. "Ik zag door de bomen het bos niet meer, dus heb ik mij drie weken lang vrijwillig laten opnemen. Ik ben alleenstaand en heb geen groot sociaal netwerk. Ik zie bijna niemand meer, terwijl ik voor corona dagelijks vijftig tot zestig mensen in het restaurant zag binnenwandelen. Nu ga ik drie dagen per week naar een psycholoog om mijn depressie te overbruggen, maar ook dat zijn grote kosten."

Kellie Baillieu

Ook studenten getroffen

Sinds het begin van de coronacrisis zien Voedselbanken nieuwe profielen opduiken: studenten die afhankelijk waren van een studentenjob, maar die job door corona zagen verdwijnen. Milo Pycke is een laatstejaarsstudent sociaal-cultureel werk in Gent en werkte voor corona in een café. "Ik heb mijn studentenjob verloren en daarmee ook een groot deel van mijn inkomen."

Ik bereik als student mijn volle potentieel niet meer, omdat er voortdurend een financiële stressfactor aanwezig is.

Milo Pycke, hogeschoolstudent uit Gent

De financiële onzekerheid weegt zwaar op zijn studies. "Op school kan ik mijzelf niet meer ontplooien en bereik ik als student mijn volle potentieel niet meer, omdat er voortdurend een financiële stressfactor aanwezig is." Milo vindt dat er vanuit zijn school te weinig hulp is aangereikt. "Ik voel mij niet gehoord en ik voel mij niet opgevangen. Ik krijg een mailtje van onze opleiding met de zin 'we zijn er voor jullie', maar daar ben ik niets mee. Als ik bij STUVO (studentenvoorzieningen, red.) aanklop, dan krijg ik via een online meeting te horen dat zij mij niet kunnen helpen."

Volgens Milo hebben onze overheden hierin een rol te spelen. "Er wordt gezegd dat er van bovenaf naar ons geluisterd wordt, maar in de realiteit ervaar ik dat niet. Veel jongeren voelen zich over eenzelfde kam geschoren. Er moet een vangnet komen voor studenten die het financieel moeilijk hebben."

Milo Pycke

Meest gelezen