Videospeler inladen...

Vloedgolf aan regenboogvlaggen op sociale media na moord op homoman: haalt dat echt iets uit tegen homohaat?

Na de moord op een man in een park in Beveren die mogelijk door homohaat is ingegeven, is de regenboogvlag alomtegenwoordig op sociale media en aan masten en gevels van officiële instanties. Hoe groot is de impact van die solidariteit en haalt het écht iets uit tegen homohaat? Vijf vragen voor communicatiewetenschapper Cia Muylle van Arteveldehogeschool, in Gent.

1. De vloedgolf aan regenboogvlaggen is een mooi symbool, maar helpt het ook echt tegen homohaat?

"Ik wou dat ik kon zeggen dat het effect ongehoord groot is en dat we morgen van homohaat af zijn, maar we weten dat zulke processen diffuus en complex zijn", zegt Muylle in "De wereld vandaag" op Radio 1. 

"In de antropologie zien we dat symbolen een aantal functies hebben. Zo zijn ze de uitdrukking van waarden die we willen uitdragen, dat is in dit geval erg duidelijk. Ze brengen ook vaak immense emoties op gang. We weten nog niet of dit een ordinaire roofmoord is dan wel of die door homohaat is ingegeven, maar het leidt tot hevige emoties bij mensen die zich met de regenboogvlag identificeren. Ze willen hun woede uiten."

"Tot slot hebben symbolen ook een belangrijke sociale functie. We geven ermee te kennen tot welke groep we behoren. We hebben allemaal een enorme behoefte om tot een groep te behoren en samen te komen. Ik denk dat het voor veel mensen daarover gaat: ik behoor tot de groep die tegen homohaat wil strijden."

2. Kan je met de regenboogvlag mensen met homohaat overtuigen anders te denken?

"Impact of effect, dat is een proces dat je in drie grote bewegingen moet opsplitsen. De eerste beweging is kennis vergroten door een bepaalde actie. Kennen we nu meer? Weten we nu meer? Dat is meetbaar. De tweede beweging is een appreciatiewijziging. Vinden we het nu wel of niet oké? Staan we positief of negatief tegenover iets? Dat is moeilijk meetbaar. Homohaat zit in die categorie, maar vanuit de wetenschap hebben we hierop het minste vat."

"De derde grote beweging is een gedragswijziging. Dat kunnen we zien en meten: mensen die in een stille wake bijeenkomen of een regenboogbadge op sociale media plaatsen. Die drie niveaus samen zijn belangrijk om genuanceerd over het effect van de regenboogvlag te spreken."

3. Is de vloedgolf aan regenboog­vlaggen een spontaan fenomeen?

"Spontaan? Daar heb ik toch een bedenking bij. We mogen de rol van de media, die deze moord onder de aandacht hebben gebracht, niet onderschatten. Onze media hebben nog altijd een erg belangrijke agendazettende rol."

"Daarnaast zien we een versterking door intermediairen. Dat is een zwaar woord voor influencers of opinieleiders. Die hebben we allemaal, tot welke klasse we ook behoren. We hebben allemaal mensen of leiders die we belangrijk vinden en naar wie we opkijken. Wanneer zo iemand iets begint, gaan wij dat vaak kopiëren. Iemand met wie we dezelfde waarden en normen delen, met wie we ons kunnen identificeren. Met een sneeuwbaleffect tot gevolg."

4. Ligt hierin het grootste verschil met een traditionele campagne?

"Absoluut. Het belangrijkste kenmerk blijft dat je je met een bepaalde influencer kan identificeren. We zien hetzelfde gebeuren met de vaccinatiecampagne tegen het coronavirus. Gisteren zag ik een foto van de Tibetaanse leider, de dalai lama, die zich liet inenten. Een bepaald publiek zal zich daardoor aangesproken voelen. Of het nu Tourist LeMC is, Koen Wauters of de eerste de beste keeper: als we affiniteit met haar of hem hebben, dan gaan we sneller mee in zo'n proces." 

5. Hoe kan je mensen met homohaat dan echt op andere gedachten brengen?

"Communicatie zal in eerste instantie nodig zijn. Kijk naar de ontradingscampagnes over radicalisering binnen de islam. Ook daar was het belang van tussenpersonen die communiceerden groot. Het gaat niet alleen over communicatie van media, onderwijs, gemeentebesturen of andere geïnstitutionaliseerde communicatie." 

"Dat zal op cognitief, verstandelijk vlak iets teweegbrengen, maar als het gaat over het veranderen van appreciatie, dan zal identificatie nodig zijn met een tussenpersoon in wie men vertrouwen heeft. Wie dat is, daarop is geen algemeen antwoord mogelijk. Dat hangt af van mens tot mens."

Meest gelezen