De lijsttrekkers komen samen om de verkenners aan te stellen in het Rooksalon van de Tweede Kamer in Den Haag.

Twee verkenners van twee winnende liberale partijen aangewezen voor regeringsvorming in Nederland

In Nederland zijn twee verkenners aangewezen die moeten uitzoeken welke regeringscoalitie de meeste kans maakt. Het zijn Annemarie Jorritsma van de rechts-liberale VVD en Kajsa Ollongren van het links-liberale D66. Beide liberale partijen kwamen als winnaar uit de bus bij de parlementsverkiezingen. De VVD van premier Mark Rutte blijft veruit de grootste en wint er zelfs zetels bij. De links-liberale coalitiepartner D66 maakt een forse sprong en wordt de tweede partij in Nederland.

VVD en D66 zijn na de verkiezingen volgens de prognoses de twee grootste partijen in de Tweede Kamer, het Nederlandse parlement. Veel partijen hadden voor de bijeenkomst vanmiddag met voorzitter Khadija Arib van de Tweede Kamer  al aangegeven dat de twee regeringspartijen het voortouw moeten nemen bij de regeringsvorming.

Beluister hier het gesprek met Jeroen Reygaert over de twee verkenners in "De wereld vandaag" op Radio 1 (de tekst gaat hieronder door):

Beide verkenners werden door de lijsttrekkers van hun partijen aangewezen. Annemarie Jorritsma (70) is sinds 2015 voorzitter van de Senaatsfractie van de VVD. Ze heeft een lange staat van dienst binnen de partij en geldt als trouwe bondgenoot van partijleider Mark Rutte. Ze was eerder minister van Verkeer en Waterstaat in de regering Kok-I en daarna van Economische Zaken in Kok-II. In deze paarse kabinetten van de sociaaldemocratische PvdA, VVD en D66 deed Jorritsma veel ervaring op met de links-liberalen.

Ontslagnemend minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (53) is door D66 voorgedragen. Ook zij kent premier Mark Rutte goed: niet alleen zat Ollongren de afgelopen jaren in de regering, tussen 2011 en 2014 was ze ook de hoogste ambtenaar op zijn ministerie (Algemene Zaken). Ollongren was bovendien als topambtenaar secretaris van de formatie in 2010, die leidde tot het eerste kabinet-Rutte, van VVD en CDA, met de radicaal-rechtse PVV als gedoogpartner.

Rutte is "incontournable"

Volgens de prognoses blijkt dat de rechts-liberale VVD van huidig premier Mark Rutte met ruime voorsprong de grootste partij van Nederland blijft. Het zal dus moeilijk worden om een nieuwe regering te vormen zonder de VVD en zonder Rutte. In een nieuwe prognose van ANP op basis van onvolledige resultaten haalt de VVD nu toch het resultaat dat de exitpolls voorspelden. (Lees verder onder de video).

Videospeler inladen...

De VVD van Mark Rutte wint volgens de prognoses van ANP twee zetels en torent met 35 ver boven de rest uit. Rutte wint met zijn VVD voor de vierde keer op rij de verkiezingen en is dus zo goed als zeker dat hij premier blijft. In een video die de VVD op YouTube verspreidde, zei Rutte dat hij "superblij en supertrots" is op het resultaat en dat er nu veel werk op de plank ligt. (Lees verder onder de video)

Over mogelijke regeringsvorming of coalitiepartners zei Rutte in de video niets. Ruttes huidige coalitiepartner, de links-liberale D66, presteerde in elk geval sterk, met een fikse winst van 4 zetels waardoor de partij volgens een laatste prognose op 23 zetels komt en de tweede partij van het land wordt. Dat is wel minder dan de 27 of 28 zetels die de exitpolls direct na het sluiten van de stembus voorspelden, en die voor de topvrouw van D66, Sigrid Kaag, reden genoeg was om dolenthousiast op tafel te dansen. (Lees verder onder de tweet).

De radicaal-rechtse anti-immigratiepartij PVV van Geert Wilders -die tot nu toe de tweede partij in Nederland was- zou drie zetels verliezen en terugvallen op 17, maar die partij zit niet in de regering en is dus niet zo belangrijk voor Rutte.

Het christendemocratische CDA is de enige coalitiepartner die verliest. De partij gaat er vier zetels op achteruit en zakt terug tot de vierde partij met 15 zetels. Dat laatste kan -maar hoeft niet noodzakelijk- een probleem te worden om de huidige coalitie voort te zetten. (Lees verder onder de video).

Videospeler inladen...

Links van het centrum blijft de sociaaldemocratische Partij van de Arbeid (PvdA) onveranderd op 9 zetels, wat in feite geen goed resultaat is, maar ook niet slechter dan in 2017. Opvallend is het forse verlies van de andere linkse partijen. GroenLinks valt volgens de laatste prognose terug op 8, ook de radicaal-linkse SP verliest flink (-5). De trend lijkt dus te zijn dat links de grote verliezer van deze verkiezingen wordt. 

De grote verliezers vanavond dat zijn de linkse partijen

Collega Ivan Ollevier in Den Haag

Aan de andere kant van het politieke spectrum zou het radicaal-rechtse Forum voor Democratie van Thierry Baudet 6 zetels winnen en afsluiten op 8 zetels in de Tweede Kamer. Wellicht heeft Baudet een paar zetels afgesnoept van Geert Wilders. Baudet viel de afgelopen weken vooral op door allerlei wilde complottheorieën en door zijn afkeer van coronamaatregelen, die nogal wat Nederlanders tegen de borst stuiten.

Misschien minder belangrijk, maar toch opvallend is de intrede van de pro-Europese partij Volt die met drie zetels in de Tweede Kamer zou komen.

De ontslagnemende regering van Mark Rutte omvatte zijn eigen rechts-liberale VVD en daarnaast ook het christendemocratische CDA, de links-liberale D66 en de conservatieve ChristenUnie. De VVD van Rutte en D66 van Sigrid Kaag lijken de grote winnaars van de verkiezingen te worden en willen wellicht graag aan de macht blijven. 

Op basis van de exitpolls direct na het sluiten van de stembus hadden de twee partijen genoeg aan een samenwerking met het CDA om een meerderheid te kunnen vormen. Mocht het CDA daar zin in hebben, want de partij is de enige verliezende partner van de coalitie. Met de nieuwe prognose, waarbij D66 minder won dan de exitpolls voorspelden, komen de drie partijen nipt niet aan een meerderheid.

Rutte zei gisterenavond al dat hij hoopt op een "snelle formatie". Als Rutte een nieuwe termijn volmaakt, dan breekt hij het record van langst regerende premier van Nederland. Dat stond tot nu toe op naam van de christendemocraat Ruud Lubbers.

Videospeler inladen...

Meest gelezen