© Javier Larrea - creative.belgaimage.be

Zou jij je werk in 4 in plaats van 5 dagen kunnen klaarspelen? Spanje probeert het met een proefproject

In Spanje staat een proefproject op stapel waarbij werknemers van zowat 200 bedrijven hun taken in 4 in plaats van 5 dagen per week uitvoeren, dit tegen hetzelfde loon. Op die manier zouden ze gelukkiger én productiever worden. Professor arbeidseconomie Stijn Baert heeft zo zijn twijfels. "Dit kan enkel op grotere schaal werken."

Vier dagen in plaats van vijf dagen per week werken en toch evenveel verdienen: dat is wat de werknemers van zowat 200 bedrijven in Spanje de komende jaren zullen doen als onderdeel van een proefproject. Het opzet? Werknemers gelukkiger én productiever maken.

"Het idee komt van Más País, een kleine linkse partij in de regering", legt correspondent Sven Tuytens in Spanje uit in "Nieuwe feiten" op Radio 1. "De partij heeft de steun van de rest van de regering die het wil uitproberen. Alle bedrijven die meedoen, zullen de eerste jaren steun krijgen. Het is de bedoeling dat de werknemers het werk dat ze normaal in 5 dagen uitvoeren in 4 dagen klaarspelen en zo evenveel blijven verdienen."

Beluister hier het gesprek met Sven Tuytens (en lees voort onder de audio):

AP2009

Volgens Tuytens schort het momenteel wel degelijk aan de effectiviteit van werknemers in Spanje. "Telkens als ik naar Vlaanderen kom, schrik ik dat vergaderingen snel zijn afgelopen en dat iedereen noteert wat bij een volgende vergadering zal worden besproken. In Spanje zijn vergaderingen altijd erg gezellig, lopen ze lang uit en noteren mensen nauwelijks iets."

Siësta

"Hier heerst vaak ook nog een oude bedrijfssfeer waarbij de bedrijfsleider laat aankomt en niemand vertrekt vooraleer zij of hij weer naar huis gaat. Daarnaast is er de siëstaperiode die sommige bedrijven nog hebben. Alles stopt dan om 14 uur en begint pas opnieuw om 16 uur of 17 uur. Mensen blijven daardoor soms tot 20 uur op kantoor. Daarna moeten ze nog winkelen en eten. Zo blijft weinig tijd over voor hun familie."

"Veel mensen zitten zo veel langer dan 8 uur per dag op het werk, zeker sinds de crisis van 2008. Tegelijk verdienen ze minder. De bedoeling van de vierdagenweek is dat ze minder tijd op kantoor doorbrengen, maar wel beter presteren. Dat moet dan lukken omdat ze gelukkiger zijn en minder vaak ziek zijn."

Coronacrisis

"Werkgeversorganisaties vinden het proefproject compleet belachelijk. Ze waarschuwen dat Spanje er erg aan toe is door de coronacrisis en ze vrezen voor veel ontslagen. Daarom zeggen ze dat mensen net harder zullen moeten werken. Ze denken ook dat het lang zal duren om de mentaliteit van werknemers te veranderen en dat je dit proefproject daarom beter in economisch betere tijden lanceert."

"Dit proefproject zou drie jaar moeten lopen. Je moet natuurlijk voldoende bedrijven vinden die willen meedoen. Daarom wil Más País dat de regering 50 miljoen euro uittrekt om hen te steunen. Alles samen zouden 3.000 tot 6.000 werknemers moeten meedoen om echt te kunnen nagaan of de vierdagenweek werkt."

Parti Socialiste

Professor arbeidseconomie aan de Universiteit Gent Stijn Baert heeft twijfels bij het proefproject. "Wie droomt nu niet van slechts vier werkdagen?", zegt hij in "Spits" op Radio 2. "Helaas zijn dingen die te mooi zijn om waar te zijn niet waar. Het idee is overigens niet nieuw. Een paar jaar geleden heeft de PS bij ons hetzelfde idee op tafel gelegd. In het parlement zeiden experts toen allemaal hetzelfde: het is heel moeilijk, zo niet onhaalbaar."

"Het probleem is dat een werkgever die je 500 euro per week betaalt om 38 uur te werken plots hetzelfde bedrag moet betalen voor maar 32 uur werk. Dan is het voor hem niet meer interessant en gaat hij misschien kijken of hij je arbeid kan automatiseren. Of hij gaat op zoek gaan naar werkkrachten in het buitenland. Op het einde van de rit dreig je minder jobs over te houden."

"Ik sluit niet uit dat we al het werk van die vijf dagen ook in vier dagen kunnen doen, maar je job is meer dan enkel presteren. Het geeft veel mensen een mooi inkomen dat hoger ligt dan wanneer ze niet werken. Als we in de toekomst zorg willen blijven dragen voor mensen, dan is het cruciaal dat zoveel mogelijk mensen blijven werken en hun schouders onder de sociale zekerheid zetten."

Tijd versus loon

"Ik denk dat we in de toekomst naar een aantal uren minder werken per week gaan, maar veel minder drastisch dan in het Spaanse experiment. Je moet daarin ook keuzes durven te maken. De afgelopen decennia vertaalde onze productiviteit zich in hogere lonen. We zouden in de toekomst kunnen kiezen om die productiviteit uit te betalen in tijd in plaats van extra loon."

"Mensen in zo'n experiment ervaren dat de relatie tussen werk en privéleven veel beter is. Het probleem is dat je zo'n experiment niet kan vertalen naar alle ondernemingen. Denk maar aan bedrijven met een buitenlandse concurrent. Daar moeten werknemers competitief kunnen zijn. Als de loonlasten zouden stijgen, worden ze uit de markt gedreven. Dan kijken ondernemingen naar het buitenland om daar te produceren of meer te automatiseren en dan heb je minder werkgelegenheid in België. Zo'n verhaal kan enkel werken op grotere schaal, bijvoorbeeld op Europees niveau."

Meest gelezen