YMDI

Na annulaties en uitstel: wat blijft er over van festivalzomer? Dit weten we: "Politiek kader moet tegen eind maart"

Nadat Graspop en Rock Werchter hun editie hebben uitgesteld naar 2022, en Tomorrowland naar het einde van de zomer is uitgeweken, is het onzekerheid troef in de festivalwereld. Hoe ziet de festivalzomer van 2021 er voorlopig uit en wat zijn de knelpunten? De politieke beslissing over het kader voor festivalorganisatoren moét er tegen eind maart zijn, benadrukt de sector.

De zomer van 2021 wordt geen normale zomer, zoveel is zeker na de annulatie van Rock Werchter en het uitstel van Tomorrowland. De festivalkalender is volop in beweging. Wat weten we tot nu toe? Klik op de naam van het festival om te weten wat de (voorlopige) plannen zijn:

Gladiolen

21 en 22 mei 2021
3 en 4 juni 2022

Gladiolen: editie 2021 wordt uitgesteld naar 2022. De organisatie plant wel een reeks muzikale zomeravonden (24-28 augustus), onder de naam “Oogst”.

Extrema outdoor

21 t.e.m. 23 mei 2021
3 t.e.m. 5 juni 2022
17, 18 en 19 september 2021

Extrema Outdoor: wordt uitgesteld naar 2022. Normaal was het elektronische muziekfestival aan zijn tiende editie toe. De organisatie hoopt op een extra festivalweekend in september, volgens de geldende maatregelen op dat moment.

Graspop

17 t.e.m. 20 juni 2021
16 t.e.m. 19 juni 2022

Graspop: stelt zijn feestelijke 25e editie al voor de tweede keer uit, naar 2022.

Paradise City

25 t.e.m. 27 juni 2021?
Tussen 1 mei en 6 juni 2021

Paradise City: staat gepland van 25 t.e.m. 27 juli. De organisatie heeft nog niets beslist, maar houdt rekening met verschillende scenario’s. Tussen 1 mei en 6 juni komt er sowieso het alternatief “Paradise by the lake”, naar analogie met het coronaproof festival op bootjes vorig jaar.

Couleur Cafe

25 t.e.m. 27 juni 2021?

Couleur Café: staat gepland van 25 t.e.m. 27 juni. De organisatie neemt pas een beslissing, zodra de overheid duidelijk maakt wat er mogelijk is.

Rock Werchter

1 t.e.m. 4 juli 2021
30 juni t.e.m. 3 juli 2022

Rock Werchter: stelt editie 2021 uit naar 2022. Er wordt bekeken of er aan het einde van de zomer een alternatief evenement mogelijk is, zoals vorig jaar met optredens van Belgische artiesten in de Zomerbar. Toen waren er 400 mensen welkom, organisator Herman Schueremans wil deze zomer meer bezoekers kunnen ontvangen: hij hoopt op “enkele duizenden mensen”.

TW Classic & Werchter Boutique

2021
2022

TW Classic & Werchter Boutique: geen data aangekondigd, de eerstvolgende editie is voor 2022.

Gentse Feesten

16 t.e.m. zondag 25 juli 2021?

Gentse Feesten: gepland van vrijdag 16 t.e.m. zondag 25 juli: er is nog niet beslist of de Feesten doorgaat of niet. Uitstel naar augustus is geen optie: de Feesten gaan gewoon door, of er is pas een editie in 2022.

Tomorrowland

16 t.e.m. 18 juli en 23 t.e.m. 25 juli 2021
27 t.e.m. 29 augustus en 3 t.e.m. 5 september 2021?

Tomorrowland: stelt editie van 2021 uit naar het laatste weekend van augustus en eerste van september, hopelijk op volle capaciteit.

Lokerse Feesten

30 juli t.e.m. 8 augustus 2021?

Lokerse Feesten: staan gepland van 30 juli t.e.m. 8 augustus. De organisatie wacht af tot er een politieke beslissing is. Door hun timing in het tweede deel van de zomer hebben ze nog iets meer tijd.

Dranouter

6 t.e.m. 8 augustus 2021?

Dranouter: de organisatie wil zeker “iets” doen in het geplande weekend van 6 t.e.m. 8 augustus. Er zijn verschillende pistes. Wanneer de beslissing van de overheid valt, kan Dranouter snel schakelen.

Pukkelpop

19 t.e.m. 22 augustus 2021?

Pukkelpop: gepland van 19 t.e.m. 22 augustus. De organisatie hoopt zo snel mogelijk duidelijkheid te krijgen van de overheid. Dat kader is nodig om concreet aan de slag te gaan. Er is nog geen sprake van uitstel of annulatie.

Maanrock

27 t.e.m. 29 augustus 2021?

Maanrock: traditioneel in het laatste weekend van augustus. De organisatie neemt in de loop van april of ten laatste in mei een definitieve beslissing over het gratis stadsfestival.

Wat met de andere festivals?

Mike Naert, woordvoerder van de livemuzieksector is duidelijk: de politieke beslissing over de festivals kan niet lang meer op zich laten wachten om een festivalzomer (in beperkte vorm) mogelijk te maken. 

"Ik moet er geen tekening bij maken: de festivalsector is bijzonder ongerust. In de zomer van 2020 hebben we 99 procent minder inkomsten gedraaid dan normaal. Dat moeten we dit jaar absoluut vermijden. We kunnen niet blijven wachten op een politieke beslissing over een basiskader. Die moet er uiterlijk eind volgende week zijn, eind maart", zegt Naert, die aangeeft dat er nauw overleg is achter de schermen. 

We verwachten niet meteen een plan waarin alles tot in het kleinste detail uitgewerkt staat. Wel een basis die we gaandeweg kunnen bijsturen.

Mike Naert, livemuzieksector

"We verwachten geen plan waarin meteen alles tot het kleinste detail staat omschreven, wel een minimumkader met afspraken over social distancing, publieksaantallen, gebruik van mondmaskers en handgel, publieksstromen via aparte in- en uitgangen. Al naargelang de coronasituatie kunnen we zaken gaandeweg bijsturen of opschalen."

Naert benadrukt dat het niet zinvol is om met een politiek kader te wachten tot na het beloofde testevenement in april. "Wij hebben een drietal maanden nodig om zaken in gang te zetten, dus een beslissing in april of mei komt voor het festivalseizoen hopeloos te laat", aldus Naert. "Je moet die twee zaken loskoppelen: formuleer nu de basisregels, en deel de inzichten rond sneltesten of zelftesten na een testevenement later."

Een mening die Serge Platel van FMIV, de Federatie van Muziekfestivals in Vlaanderen, deelt. "Iedereen kijkt de kat uit de boom. Zolang we niet weten wat er mogelijk is, voor hoe veel volk en onder welke voorwaarden, blijft het moeilijk. De tijd dringt, en het is al 5 over 12. We kunnen niet blijven wachten.” 

Wat zijn de grootste knelpunten voor organisatoren?

De drie belangrijkste punten van onzekerheid voor festivalorganisatoren zijn de publieksaantallen, timing en artiesten

Het grootste issue is dat organisatoren geen flauw idee hebben voor hoe veel publiek ze iets mogen organiseren. Lees: op hoe veel inkomsten ze kunnen rekenen via de ticketverkoop. Dat bepaalt in welke mate een festival rendabel kan zijn. Een tweede zomer vol kleinschalige initiatieven, die verlieslatend zijn voor een organisator, en enkel iets opleveren voor leveranciers en artiesten: daar past iedereen voor. Organisatoren staan te trappelen om uit de startblokken te schieten en "zeker iets te doen", maar wel "naargelang wat er mag en financieel haalbaar is", horen we.

Een tweede grote bezorgdheid is de timing: als organisatoren massaal het zekere voor het onzekere kiezen, en hun evenement verplaatsen naar het einde van de zomer, dan ontstaat er erg veel concurrentie in die periode, met alle gevolgen van dien, zowel voor als achter de schermen. En ten derde blijft de vraag of buitenlandse artiesten wel op Europese tournee willen vertrekken. Zal een organisator zijn geplande artiesten effectief op het podium krijgen?

1) Waarom zijn de publieksaantallen cruciaal voor organisatoren?

"Vorige zomer mochten we iets doen voor 400 of 200 mensen: daar moet deze zomer minstens een 0 bij", zo vat Mike Naert van de livesector het samen. De beslissing van Frankrijk over de zomerfestivals (maximum 5.000 mensen publiek, verplicht zittend en zonder catering, red.) biedt volgens Naert mogelijkheden voor middelgrote festivals. Maar niet iedereen vindt dat realistisch: de publieksaantallen zijn een puur economische kwestie. 

"Als organisator maak je alleen al hoge kosten voor de opbouw en afbraak van je festivallocatie, en de inkleding. Twee jaar op rij kleinschalige alternatieven organiseren, die verlieslatend zijn: dat doen we niet", bevestigt Serge Platel van de festivalfederatie.

De kosten voor podium en decor blijven hetzelfde, ongeacht het aantal bezoekers. Een zittend publiek van 5.000 mensen is uitgesloten.

Wim Van der Borght van dancefestivals WECANDANCE (Zeebrugge) en Fire is Gold (Antwerpen)

“Met heel ons hart willen we dolgraag iets organiseren, maar onze ratio en onze rekenmachine zeggen dat het wellicht niet mogelijk zal zijn”, zegt Wim Van der Borght van dancefestivals WECANDANCE (Zeebrugge) en Fire is Gold (Antwerpen). Een definitieve knoop is er voor beide festivals in augustus nog niet doorgehakt. 

"De kosten voor een decor blijven hetzelfde, ongeacht hoe veel volk er naar je evenement komt. Met WECANDANCE mikken we op 15.000 tot 20.000 bezoekers: we hebben er deze zomer zeker 7.000 of 8.000 nodig. Voor Fire is Gold ligt de grens op 10.000 festivalgangers. Een zittend publiek van 5.000 mensen is voor ons dus onmogelijk."

Ook Bertrand Flamang van Gent Jazz, normaal goed voor 6.000 bezoekers per dag, is geen fan van die formule. “Een festival met een zittend publiek is eigenlijk geen festival. Dan neem je het DNA van het evenement weg."

De Zomerbar in Werchter vorig jaar, toen noodgedwongen met een zittend publiek in bubbels

2) Wat is het probleem als evenementen massaal doorschuiven naar eind augustus of september?

Hoe later op de zomer, hoe beter de vooruitzichten. Volgens Vlaams minister van Volksgezondheid Wouter Beke zou elke volwassen Belg tegen 11 juli een eerste vaccinatie gehad moeten hebben. Evenementen in augustus of september zijn in dat opzicht dus in het voordeel: de kans dat ze doorgaan, lijkt iets groter dan voor evenementen in juni of juli. 

Crammerock in Stekene is begin september traditioneel een van de afsluiters van het festivalseizoen. Qua timing heeft het festival de beste papieren. "Zowel wij als andere organisatoren hebben geen nood aan een overhaaste beslissing van de politiek, dat zou nefast zijn", zegt Geert Robbrecht van Crammerock. "Bij ons duurt de opbouw maar een tweetal weken: we zijn hoopvol, maar realistisch. We denken na over een alternatief voor minder volk dan 18.000 bezoekers."

Maar wat als veel organisatoren tegelijk uitwijken naar het - op papier veelbelovende - einde van de zomer, zoals Tomorrowland? Rock Werchter mikt ook al op "een alternatief, hopelijk voor enkele duizenden mensen" in die periode. Er dreigt dus een overaanbod. "En als bezoeker kan je maar op één plek tegelijk zijn", aldus Bertrand Flamang van Gent Jazz.

Zijn onze vrijwilligers aan het einde van de zomer wel beschikbaar? En wordt "ons" materiaal niet al gebruikt op een ander evenement?

Patrick Keersebilck, Cactus Festival (Brugge), normaal in de eerste helft van juli

Gevolg: onderlinge concurrentie, zowel voor als achter de schermen en praktische problemen, vooral op het vlak van vrijwilligers en materiaal. Want typische "festivalproducten" zoals mobiele toiletten, generatoren, nadarhekken of podia en geluidsinstallaties zijn niet oneindig voorradig. In een normale festivalzomer gaan die zaken - net als de artiesten -  op tournee langs verschillende festivals, die elkaar netjes opvolgen in de kalender.

“Nu Tomorrowland is uitgesteld naar eind augustus, zal veel materiaal waarop ook wij een beroep willen doen, niet beschikbaar zijn", bevestigt Wim Van der Borght van dancefestivals WECANDANCE en Fire is Gold. "Er is veel collegialiteit in de festivalwereld, maar iedereen veegt voor eigen deur. Dus zelfs als je een evenement kan organiseren, dan wordt de praktische puzzel zeer moeilijk".

Het is ook iets wat Cactus Festival in Brugge parten speelt. "Juli komt er snel aan, daarom overwegen we uitstel, maar we zijn natuurlijk niet de enige", zegt organisator Patrick Keersebilck. "De wil om iets te organiseren is er, en de ideeën ook. Maar als we verplaatsen naar een andere datum, dan is de vraag of we een beroep kunnen doen op onze vaste leveranciers en onze 650 vrijwilligers."

BELGA/DIRKX

3) Wie zien we op de podia: zullen artiesten wel op tournee gaan?

Naast de politieke beslissing blijft het voor organisatoren bang afwachten of hun geboekte artiesten effectief op tournee zullen gaan. Het is een van de redenen waarom Rock Werchter doorschuift naar volgend jaar. Zeker voor de allergrootste artiesten is een Europese tournee pas interessant als er voldoende optredens op de agenda staan. Gevolg: als bepaalde festivals annuleren, dan brengt dat ook de line-up van andere festivals in het gedrang.

Voor kleinere festivals, die vaker lokale artiesten programmeren, ligt dit anders. En ook festivals die mikken op een bepaald genre, zoals metalfestival Alcatraz of Gent Jazz zitten - relatief - safe.

Wij mikken niet op de grootste headliners, en dat is een voordeel. Middelgrote artiesten hebben inkomsten nodig en willen maar al te graag optreden.

Bernard De Riemacker, metalfestival Alcatraz

“Wij mikken niet op de allergrootste headliners, en dat zijn uitgerekend de groepen die nu al hun uitgebreide Europese tournee annuleren", zegt Bernard De Riemacker van metalfestival Alcatraz in Kortrijk. "Zij hebben een financiële buffer, en kunnen zich dat veroorloven, de artiesten waar wij op mikken niet. Die zitten op hun tandvlees", zegt De Riemacker, die laat weten "een plan A, plan B en plan C" voor te bereiden. 

“De twijfel groeit”, geeft Bertrand Flamang van Gent Jazz toe. “Maar zolang we geen concreet signaal krijgen dat ons festival deze zomer niet kan doorgaan, werken we voort. In het circuit waarin de artiesten touren die wij boeken, zijn er voorlopig nauwelijks annulaties: dat pleit in ons voordeel. Als anderen er de stekker niet uittrekken, dan wij ook niet.”

We hebben nog geen signalen opgevangen dat artiesten in ons circuit niet zouden touren in Europa.

Bertrand Flamang, Gent Jazz
Wordt het "derde keer, goede keer", voor Sting op Gent Jazz, na eerdere annulaties door ziekte en door corona?
2020 iHeartMedia

CONCLUSIE: twee zekerheden in alle onzekerheid

Volgens Serge Platel van de festivalfederatie zal een tweede festivalluwe zomer sommige organisatoren, leveranciers en de vele freelancers in de sector definitief kopje-onder duwen. "De zomer is goed voor 60% van de inkomsten van toeleveranciers. We kunnen zo'n bedrag geen twee jaar op rij missen. Als sector gaan we alles op alles zetten om een economisch drama te vermijden.” 

"Er is één zekerheid: op 30 juni gaan de schoolpoorten dicht. We hebben de voorbije maanden veel opgeofferd om de scholen open te houden: laat het vanaf de zomer alsjeblieft onze beurt zijn", besluit Mike Naert van het livecircuit.

Meest gelezen