De voorbije maanden werd in Turkije betoogd tegen de terugtrekking uit de conventie.
Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Turkije trekt zich terug uit Europese conventie over vrouwenrechten: "ondermijnt de veiligheid van vrouwen nog meer"

Turkije heeft zich officieel teruggetrokken uit de Conventie van Istanbul, een verdrag van de Raad van Europa over de bescherming van vrouwenrechten. Volgens conservatieve en islamitische groepen ondermijnt die conventie de "traditionele familiewaarden". Critici vrezen dat de terugtrekking uit de conventie de plaag van huiselijk geweld tegen vrouwen in Turkije nog zal aanwakkeren.

De terugtrekking is vreemd, want het verdrag werd in 2011 in de Turkse stad Istanbul ondertekend, onder meer door de huidige Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Turkije was bovendien het eerste land dat de conventie in het parlement liet ratificeren. In totaal hebben 33 andere Europese landen dat ook al gedaan. Het gaat dan veelal om landen van de Europese Unie. 

Dit doet jaren van strijd voor de rechten van vrouwen teniet

Ekrem Imamoglu, burgemeester van Istanbul en politieke rivaal van Erdogan

Eerder had de Turkse president Erdogan aangekondigd dat hij zijn land uit het verdrag ging terugtrekken. Erdogan lijkt zo tegemoet te komen aan kritiek van conservatieve en islamistische groepen in zijn land. Volgens hen ondermijnt het verdrag de "traditionele familiewaarden" omdat de tekst de gelijkheid tussen geslachten promoot. Ook zou de conventie volgens die groepen homoseksualiteit promoten omdat opgeroepen wordt om niet te discrimineren op basis van seksuele geaardheid.

Dit staat gelijk met een toelating voor moord en geweld tegen vrouwen

Gökçe Gökçen, vicevoorzitster van de sociaaldemocratische oppositiepartij CHP

In Turkije zelf stuit de terugtrekking overigens op groot verzet. De sociaaldemocratische Republikeinse Volkspartij CHP -de grootste oppositiepartij- vindt dat de beslissing de deur openzet voor nog meer geweld tegen vrouwen, terwijl dat nu al een groot probleem is in Turkije. CHP-kopstuk en burgemeester van Istanbul Ekrem Imamoglu wordt als de grote rivaal beschouwd voor Erdogan bij de volgende verkiezingen.

Huiselijk geweld en geweld tegen vrouwen is een plaag in Turkije. Volgens vrouwenorganisaties zouden er vorig jaar meer dan 300 vrouwen in het land vermoord zijn door hun mannelijke partner of ex-partner. Dit jaar zouden dat er al 77 zijn. Nog veel meer vrouwen zijn het slachtoffer van fysiek geweld en verwondingen. Onlangs werd Turkije geschokt door een video van een man die op straat zijn ex-vrouw aanviel in het bijzijn van hun dochtertje. 

President Erdogan erkent het probleem en heeft een parlementaire commissie opgericht om de wetten tegen huiselijk geweld strenger te maken. Dat maakt echter weinig indruk op critici, want volgens vrouwengroepen wordt de bestaande wetgeving ter zake nu al niet uitgevoerd en heerst er een sfeer van straffeloosheid.

Een nieuwe kloof tussen Europa en Turkije

De Raad van Europa reageert boos op de Turkse terugtrekking uit de conventie. Volgens secretaris-generaal Marija Pejcinovic Buric betekent dit "een enorme klap voor alle inspanningen die geleverd zijn in de strijd tegen geweld op vrouwen, niet enkel in Turkije, maar in heel Europa en daarbuiten". 

De Conventie van Istanbul was het resultaat van jarenlang overleg over maatregelen om geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te voorkomen en te bestraffen. Dat gold ook voor geweld tegen transgenders en de holebi-gemeenschap. Dat is overigens ook in veel Europese landen een probleem.

De conventie was uitgewerkt binnen de Raad van Europa. Die instelling werd in 1949 opgericht en omvatte aanvankelijk enkel West-Europese landen. Na de val van het communisme is de Raad ook uitgebreid met de voormalige Oostbloklanden. Er zijn nu 47 lidstaten, onder hen ook Turkije. De Raad van Europa staat los van de Europese Unie en heeft een zetel in Straatsburg in Frankrijk. De raad werkt vooral aan afspraken over mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en democratie.

Met de terugtrekking wordt de toch al bestaande kloof tussen Europa en Turkije opnieuw groter. Het modernistische Turkije leek jarenlang aan te sluiten bij Europa, maar heeft zich onder de islamitisch-nationalistische leider Erdogan steeds verder daarvan verwijderd. Critici verwijten Erdogan een sluipende islamisering van de seculiere republiek van Atatürk en ook het steeds meer autoritaire regime van Erdogan drijft het land steeds verder weg van Europa.

Meest gelezen