Copyright © 2020, Westend61 , licensed via EyeEm Mobile GmbH

Nog altijd verdienen vrouwen 23 procent minder dan mannen: "In dit tempo nog 50 jaar wachten op gelijk loon"

Het is vandaag Equal Pay Day. Vrouwen moeten tot vandaag - 25 maart - werken om evenveel te verdienen als mannen in 2020, dus welgeteld 84 dagen extra. En corona heeft de verschillen tussen mannen en vrouwen zelfs nog scherper gesteld.

Eerst de cijfers, want elk jaar drukt Equal Pay Day ons met de neus op de feiten: het verschil tussen de gemiddelde brutojaarlonen van mannen en vrouwen blijft groot. Vandaag, zo rekent vrouwenbeweging zij-kant uit, verdienen vrouwen elke maand nog altijd gemiddeld 23,1 procent minder dan mannen.

De kloof verkleint, maar wel érg traag, merkt Vera Claes van zij-kant op. "Het is zeer hardnekkig. In dit tempo zullen we nog 50 jaar moeten wachten op gelijk loon."

Het Instituut voor de Gelijkheidheid van Vrouwen en Mannen berekent de loonkloof op basis van cijfers van de RSZ. De meest recente data in de grafiek hieronder zijn van 2018:

Dat vrouwen meer deeltijds werken, speelt zeker een rol in dat verschil. "Van alle vrouwen die werken, werkt 44 procent deeltijds", legt Claes uit. "Bij mannen is maar 12 procent. Wij nemen dat heel bewust mee in onze berekeningen, want dat is niet onschuldig. Vrouwen doen dat omdat ze het anders niet gecombineerd krijgen."

In de publieke sector ligt die loonkloof op 16 procent, in de privésector loopt die op tot 28 procent. De grootste kloof is er in de luchtvaartsector.

Provinciale verschillen

En er zijn ook opvallende geografische verschillen: in de provincie Antwerpen is het verschil tussen de lonen van mannen en vrouwen het grootst van het land: 16 procent. "Dat heeft te maken met de Antwerpse haven", legt Claes uit. "Daar zie je een sterke aanwezigheid van de petrochemische sector, waar de lonen zeer hoog liggen, maar waar de mannen oververtegenwoordigd zijn."

Opgelet: deze percentages zijn afkomstig van Statbel en liggen beduidend lager dan de berekeningen die het IGVM maakt op basis van de RSZ-cijfers. Volgens zij-kant moeten in de berekening ook heel wat alternatieve beloningsvormen, zoals een bedrijfswagen, maaltijdcheques, een forfaitaire onkostenvergoeding of groepsverzekering, worden meegenomen. Zo komt het IGVM tot een hogere gemiddelde loonkloof voor ons land.

In Brussel en Vlaams-Brabant is de kloof dan weer het smalst, "slechts" 11 procent. "In Brussel heeft dat te maken met het arbeidsregime: er zijn heel wat administraties die met objectieve, vaste barema's werken. En daar weegt ook de goedbetaalde financiële sector door, waar relatief veel vrouwen werken. Die sector trekt de gemiddelde vrouwenlonen omhoog."

"In Vlaams-Brabant werken veel vrouwen in de farmasector en in onderzoek en ontwikkeling. Daarom is de loonkloof daar meer gematigd."

Coronakloof

Volgens zij-kant heeft de coronapandemie het verschil in taakverdeling tussen mannen en vrouwen ook scherper gesteld. Vera Claes verwijst onder meer naar het tijdbestedingsonderzoek van de VUB en naar recenter onderzoek tijdens de eerste lockdown. 

"Bij de schoolsluitingen, die er nu ook weer aankomen, bij het telewerk dat we doen, zie je dat de genderstereotiepen weer de bovenhand halen: vader zondert zich af voor zijn conference calls en moeder klapt haar laptop open aan de keukentafel. Zij zijn tegelijk met de rekensommen en knutselwerkjes van de kinderen bezig en steken ook nog de was in de machine. Ik vertel het nu wat karikaturaal, maar in veel gezinnen komt het daarop neer."

Bij het telewerk dat we doen, zie je dat de genderstereotiepen weer de bovenhand halen: vader zondert zich af, moeder klapt haar laptop open aan de keukentafel

Vera Claes, zij-kant

Een recent rapport van het Europees Parlement over de genderimpact van COVID-19 concludeerde dat telewerkende moeders zich per dag anderhalf uur langer over de kinderen ontfermen dan telewerkende vaders.

Claes verwijst ook naar de statistieken van het corona-ouderschapsverlof. "Daarbij blijkt dat 71 procent van dat ouderschapsverlof door vrouwen is opgenomen. Daar zie je vicieuze cirkel van vrouwen die terug naar de haard worden gestuurd."

(Lees verder onder de foto)

Arbeidsduurvermindering

Naar aanleiding van Equal Pay Day lijst zij-kant dan ook een hele rist aanbevelingen op voor de politiek. Zo wil de organisatie een 100 procent vergoed zwangerschaps- én geboorteverlof, een verplichting en uitbreiding van dat geboorteverlof en een hervorming van het ouderschapsverlof naar Zweeds model - waar beide ouders worden gestimuleerd om evenveel zorgtijd op te nemen.

De meest opmerkelijke aanbeveling is toch wel die van de collectieve arbeidsduurvermindering. "De komende jaren moet het werk veel evenwichtiger verdeeld worden", zegt Claes. "Een collectieve arbeidsduurvermindering voor zowel mannen als vrouwen zou een goede oplossing zijn, zodat beiden die zorgtaken beter kunnen verdelen en een carrière kunnen uitbouwen."

Meest gelezen