Tonnen CO₂ dreigen vrij te komen door uitdroging De Zegge in Geel

De beheerders van het Europees beschermd natuurgebied De Zegge in Geel trekken aan de alarmbel. "Ons natte natuurgebied droogt razendsnel op. We moeten het tij keren of het is te laat. De venen vol turf dreigen tonnen CO₂ uit te stoten", zegt conservator Bert Veris op Radio 2 Antwerpen. 

De Zegge in Geel is een moerassig natuurgebied van 111 hectare langs de Kleine Nete. Sinds 1952 wordt het beheerd door de KMDA, de maatschappij achter de Antwerpse Zoo en Planckendael. Het is ook beschermd als Europees Natura 2000-gebied wegens zijn unieke waarde voor de biodiversiteit. "Helaas is De Zegge volop aan het verdrogen. Dat is al jaren bezig, maar nu trekken we echt aan de alarmbel. We kunnen het niet meer alleen redden", zegt conservator Bert Veris in "Start Je Dag". "De Zegge is hydrologisch geïsoleerd. Dat wil zeggen dat er eigenlijk geen water meer naartoe stroomt. We hangen af van regenwater en kunnen wel stuwen plaatsen. Maar als we nu niet ingrijpen, is het te laat voor deze unieke biotoop." 

Als onze venen vol turf droog komen te staan, ontsnappen er duizenden tonnen CO₂

Bert Veris

Water wegpompen voor landbouw

De reden voor de verdroging ligt niet alleen bij de recente drogere zomers. "Vroeger lag De Zeggge op het laagste punt in de regio, waardoor het een nat moerasgebied was. In de jaren 60 besliste de overheid om het grotere natte gebied rondom, het Geels Gebroekt waar wij een laatste restant van zijn, volledig droog te pompen voor de landbouw. Zo ontstonden er polders op plekken waar de boeren generaties lang van wisten dat landbouw er onmogelijk was. Met pompgemalen heeft men dat hele gebied toen drooggelegd. Dat was in de jaren 60 een staaltje van technisch vernuft maar is nu volledig achterhaald. Als gevolg daarvan ligt De Zegge nu aan de hoogste kant van dat poldergebied", zegt Veris.

Duizenden tonnen CO₂

De gevolgen van de verdroging zijn niet min voor het klimaat. "Wij hebben veel veengronden met turf. Als die droog staan, komt alle CO2 CO₂ die daarin is opgeslagen. Dat zijn broeikasgassen die een gigantisch probleem vormen voor de klimaatopwarming. We schatten dat er nu al 110.000 ton CO₂ is vrijgekomen uit verdroogde turfvenen rond De Zegge. Je kan dat vergelijken met 60.000 auto's die het jaar rond op de baan zijn." 

Het telen van veenmossen en lisdodde voor isolatieplaten is drie keer zo rendabel als de klassieke melkveehouderij

Bert Veris

Natte landbouw en bufferbekken

Hoewel het voor De Zegge ruim vijf over twaalf is, ziet conservator Bert Veris een aantal oplossingen. "We kunnen de landbouwpolders opnieuw onder water zetten. Daarmee wil ik allesbehalve zeggen dat de boeren moeten verdwijnen. Ze kunnen overschakelen op natte teelten zoals veenmossen of lisdoddes voor isolatieplaten. Maar er zijn nog andere mogelijkheden. In Nederland is bewezen dat het verdienmodel van dat soort landbouw drie keer rendabeler is dan de klassieke melkveehouderij." 

Een andere mogelijkheid is volgens Veris om het natuurgebied uit te breiden. "Creëer opnieuw een echt Geels Gebroekt langs de Kleine Nete. Een natuurlijk overstromingsgebied dat kan dienen als buffer bij hevige regenval. Zo vermijd je dat huizen en wijken in Herentals of Lier onder water lopen. Zo'n bufferbekken met trage inspijpeling in de bodem kan ook helpen voor de grondwatervoorziening, die de laatste jaren problematisch is."

"Eindelijk worden wij gehoord"

Ondanks de alarmerende toestand van De Zegge merkt Veris dat er iets veranderd is in de geesten van bevolking en beleidsmakers. "We roepen al zovele jaren maar eindelijk is er oor naar. Er komt een eco-hydrologische studie om na te gaan hoe De Zegge opnieuw natter kan worden. Vergeet niet: wij zijn een Europees Natura 2000-gebied. Dat wil zeggen: topnatuur in Europa en België. Europa legt ons ook doelstellingen op, op het vlak van biodiversiteit. Doelen die we door de verdroging niet kunnen halen. Jarenlang was het beleid om water snel snel af te voeren naar de riolering. Dat beleid is compleet achterhaald en moet veranderen", besluit Bert Veris op Radio 2 Antwerpen.

Meest gelezen