Negentiende-eeuws schilderij van Willem Geets: Poppenspel aan het hof van Margaretha van Oostenrijk, Museum Hof van Busleyden

Mechelen was 500 jaar geleden dé kostschool voor konings- en keizerskinderen uit heel Europa 

Vandaag opent in het museum Hof van Busleyden in Mechelen de expo 'Kinderen van de Renaissance'. "Karel V is hier in Mechelen opgevoed aan het Hof van Kamerijk. Na hem volgden vele andere prinsen en prinsessen zoals de latere Engelse koningin Anna Boleyn", zegt curator Samuel Mareel op Radio 2 Antwerpen.

"Weinig mensen weten dat Mechelen rond 1500 in heel Europa bekend was als een plek waar koningen en keizers hun kinderen lieten opvoeden", vertelt curator Samuel Mareel in "Start Je Dag". Toen de Bourgondische landsheer van de Nederlanden, Filips de Schone, in 1504 naar Spanje vertrok om de troon in te nemen, bracht hij zijn zoon Karel V onder in Mechelen. "In het Hof van Kamerijk werd de latere Keizer Karel opgevoed door de kinderloze Margaretha van Oostenrijk. Rond 1500 waren het bijzonder woelige tijden in de Nederlanden, maar Mechelen was een veilige plek. Het was een heerlijkheid binnen het Hertogdom Brabant die je als een zelfstandige stadstaat kan beschouwen", zegt Mareel. 

Eton College aan de Dijle

De reputatie van de humanistisch geïnspireerde opvoeding in Mechelen deed al snel de ronde langs de toenmalige Europese hoven. "Margaretha van York en later ook Margaretha van Oostenrijk hebben in Mechelen generaties koningskinderen opgevoed. Denk dan aan de broers, zussen, neven en nichten van Karel V maar ook een resem Italiaanse prinsen werd naar hier gestuurd. Ook de latere Engelse koningin Anna Boleyn genoot in Mechelen haar opvoeding. Het Hof van Kamerijk was toen voor Europa wat het Engelse Eton College is voor de Britse hogere klasse."

De prachtige kinderportretten werden gebruikt om koninklijke kinderen aan elkaar uit te huwelijken

Samuel Mareel

Karel moest Nederlands leren

Het Mechelse Hof van Kamerijk was in de vroege renaissance een zeer internationale plek. "Dat merk je ook aan de talen die er gesproken werden en die de jonge Karel V moest leren. Frans was de voertaal aan het Bourgondische hof in Mechelen, maar zijn grootvader Maximiliaan was Duitstalig net zoals Margaretha van Oostenrijk. Toch schrijft Maximiliaan in een brief dat Karel Nederlands moet leren. Om die reden worden Mechelse rederijkers en toneelgroepen uitgenodigd om voor de kinderen te spelen. Ook Italiaans was er aan het Hof te horen en almaar vaker Spaans. Dat kwam omdat de Habsburgers op de Spaanse troon zaten", zegt Samuel Mareel. 

(Lees verder onder de afbeelding)

Juan de Flandes, Portret van een infante 1496. Copyright Museo Nacional Thyssen-Bornemisza

Kinderkanon en speelgoedridders

Geen betere plek dus dan Mechelen om een tentoonstelling over kinderen in de renaissance te organiseren. "We hebben enorm veel bruiklenen uit Europese collecties, zelfs van de Engelse Queen. Nagelbijtend hebben we het overlegcomité afgewacht. We zijn dan ook heel blij dat de expo kan doorgaan. Zij het met minder bezoekers dan anders", zegt Mareel. 

Naast verschillende kinderportretten van topschilders zoals Dürer kan je op de expo ook authentiek speelgoed van 500 jaar geleden zien. "We hebben bijvoorbeeld twee zeldzame en ongeschonden speelgoedriddertjes uit die periode. Ze moeten zowat de oudste ter wereld zijn. Er is ook een echt werkend kinderkanon met lont en buskruit. Ook het kinderharnas van Keizer Karel stellen we tentoon", vertelt curator Samuel Mareel. Achter de prachtige kinderportretten schuilt trouwens vaak een heel triest verhaal. "Edele kinderen werden op jonge leeftijd al uitgehuwelijkt aan elkaar. Die onschuldig ogende portretten waren dus bedoeld om gekroonde hoofden te overtuigen een politiek-diplomatieke alliantie aan te gaan."

Wie de tentoonstelling 'Kinderen van de Renaissance' zelf wil bezoeken, kan nog tot 4 juli terecht in het museum Hof van Busleyden in Mechelen. Reserveren is verplicht.

Bekijk hieronder de reportage uit "Het Journaal", over het bezoek van koningin Mathilde aan de expo: 

Videospeler inladen...

Meest gelezen