Twee van de grote piramides in Caral in Peru.
Percy Meza/Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

Gebouwen in Caral, de oudste stad van de Amerika's, zijn georiënteerd naar de maan

Onderzoekers hebben een verband aangetoond tussen de positie en de oriëntatie van de monumenten van de Supe-cultuur in Caral en een aantal astronomische en topografische kenmerken. De belangrijkste assen van de grote gebouwen staan parallel met de Supe-rivier en ze zijn daarnaast georiënteerd op fasen van de maan. Volgens het onderzoeksteam zal dat toelaten te analyseren welke opvattingen de inwoners van de Supe-vallei 5.000 jaar geleden hadden over ruimte en tijd.  

De vallei van de Supe-rivier in Peru bevat de oudste bewijzen van stedenbouw in de Amerika's. In de vallei en aan de nabijgelegen kust zijn de laatste tientallen jaren een groot aantal ceremoniële sites gevonden met uitgebreide piramidevormige gebouwen en grote cirkelvormige open ruimtes die teruggaan tot zowat 3000 v.C. 

De maatschappij die deze gebouwen heeft opgetrokken, was gebaseerd op landbouw met irrigatie, in het bijzonder van katoen en pompoenen, en op visserij langs de nabijgelegen kust, die toegang biedt tot een van de rijkste visgebieden ter wereld. 

Een van de grote piramides in de Supe-vallei.
A. César González-García (Incipit-CSIC)

Parallel met de rivier

Tegen het einde van 2016 vond er veldwerk plaats in de Supe-vallei, waarbij de positie en de oriëntatie van de grote bouwwerken van deze oude beschaving opgemeten werden op de tien belangrijkste sites in de vallei. 

Het onderzoek werd uitgevoerd door wetenschappers van het Instituto de Ciencias del Patrimonio (Incipit-CSIC) in Spanje, het Spaanse Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC) en de Universidad Nacional de Ingeniería in Lima, in samenwerking met een team van La Zona Arqueológica Caral onder leiding van doctor Ruth Shady Solís. De resultaten daarvan zijn nu geanalyseerd en gepubliceerd in een nieuwe studie. 

"De resultaten van het onderzoek naar de positie en de oriëntatie van de belangrijkste gebouwen tonen aan dat de aanwezigheid van de Supe-rivier de belangrijkste invloed is die de oriëntatie van de gebouwen bepaalt. Want hoewel de gebouwen niet direct bij de rivier staan, staan ze er wel systematisch parallel mee", zei Juan Antonio Belmonte. "Dat is een merkwaardig fenomeen en het stemt overeen met wat er op hetzelfde ogenblik aan de gang was duizenden kilometer ver weg in de Nijl-vallei."

Belmonte is onderzoeker bij het IAC, een expert in culturele astronomie en een van de auteurs van de nieuwe studie.  

Een deel van de archeologische site van Caral.
Pativilcano/Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

De maan

De analyse van de gegevens wees echter uit dat de oriëntatie van de gebouwen ook bepaald werd door wat de onderzoekers noemen "erg suggestieve en nieuwe astronomische verbanden".  

"Een verrassend feit, dat nooit eerder met een gelijkaardige zekerheid is vastgesteld, is dat het belangrijkste oriëntatiepatroon van deze gebouwen samenvalt met dat van de zuidelijke opkomsten van de maan. De oriëntatie zou samenvallen met volle maan rond de zonnestilstand in juni, en meer bepaald met het meest zuidelijke punt daarvan, wat de grote maanstilstand genoemd wordt", zei César González-García. 

"Het is opmerkelijk dat die oriëntaties in verband kunnen worden gebracht met de neerslagcyclussen op de toppen van de Andes, met de daaropvolgende gunstige overstromingen van de rivier, en dus ook met landbouwcyclussen. Dat tijdstip viel ook samen met het einde van het visseizoen, dat plaatsvond over een groot gebied aan de nabijgelegen kust", zo zei hij. González-García  is een onderzoeker aan het Incipit-CSIC en de eerste auteur van de nieuwe studie. 

Concreet gezien geeft de oriëntatie van deze structuren een sterk verband aan tussen deze piramidevormige gebouwen, die in veel gevallen de omringende bergen oproepen en die dicht bij het stedelijk gebied brengen, en de periodieke gebeurtenissen aan de hemel, die de juiste tijdstippen aanduiden waarop de rites en ceremonies uitgevoerd moeten worden om de economische, landbouw- en viscyclussen te vieren. 

Op deze manier kunnen de vijf millenia oude monumenten uit de Supe-vallei gezien worden als de oudste voorbeelden van een echte interactie tussen het landschap en de hemel bij de beschavingen van precolumbiaans Amerika, zo zeggen de onderzoekers, een interactie die duizenden jaren later haar hoogtepunt bereikte met de Inca's. 

De studie over Caral is gepubliceerd in Latin American Antiquity. Dit artikel is gebaseerd op een persmededeling van het Instituto de Astrofisica de Canarias. 

Meest gelezen