AFP or licensors

Na Duitsland schort ook Nederland vaccinatie met AstraZeneca op voor mensen onder 60

Nederland gaat net als Duitsland het AstraZeneca-vaccin voorlopig niet meer toedienen aan mensen onder de 60. Dat doet het nadat er nieuwe meldingen zijn binnengekomen van uitzonderlijke tromboses bij jongere mensen, al gaat het nog steeds om een klein aantal meldingen. In ons land beveelt de Hoge Gezondheidsraad aan het vaccin te blijven gebruiken, al volgen experts de ontwikkelingen wel op de voet.

Hoe zat het ook alweer?

Even terug naar 11 maart. Denemarken stopt uit voorzorg met het toedienen van het AstraZeneca-vaccin. Iemand die het vaccin heeft gekregen, is overleden aan een trombose, als gevolg van een bloedklonter. Hoewel er geen verband kon worden aangetoond tussen het vaccin en de bloedklonter - en er sowieso mensen bloedklonters krijgen - schort het land de vaccinatie voor iedereen voorlopig op. Het land zet zo een dominoketen in gang. De uren en dagen erna volgt het ene na het andere Europese land de beslissing. 

Ons land blijft het vaccin toedienen omdat volgens experts hier het aantal gemelde bloedklonters na een AstraZeneca-vaccin behoorlijk laag ligt, maar vooral omdat er geen verband met het vaccin kan worden aangetoond. Bovendien wordt er in het Verenigd Koninkrijk zonder problemen massaal geprikt met AstraZeneca. België wacht op het oordeel van het Europees Geneesmiddelenagentschap EMA, dat exact één week na de opschorting in Denemarken kwam. 

"Het vaccin van AstraZeneca is veilig en effectief", zo herhaalde het EMA het advies. De toezichthouder benadrukte dat het AstraZeneca-vaccin in het algemeen niet leidt tot meer gevallen van tromboses. Er is ook geen specifiek oorzakelijk verband ontdekt met de uitzonderlijke tromboses die gecombineerd zijn met een verlaagd aantal bloedplaatjes, maar het EMA geeft wel aan dat het dat laatste niet volledig kan uitsluiten in extreem zeldzame gevallen. In Europa waren op dat moment een handvol van zulke gevallen gemeld. Daar wordt op dit moment meer onderzoek naar gedaan. 

De meeste Europese landen die uit voorzorg gestopt waren met het vaccin, begonnen even na het advies van het EMA opnieuw met vaccineren. Frankrijk bleef voorzichtig en raadde toen wel al aan om de vaccins vooral te gebruiken voor mensen boven de 55, omdat de uitzonderlijke tromboses vooral gemeld werden bij mensen jonger dan 55.

AFP or licensors

Wat is er nu veranderd?

Afgelopen maandag besliste Canada om het AstraZeneca-vaccin niet langer te gebruiken voor mensen onder de 55. Volgens experts van de Taskforce daar is er geen algemeen verhoogd risico op tromboses, maar tonen gegevens uit Europa aan dat er een zeldzame maar ernstige bijwerking wordt gezien bij sommige jonge vrouwen. Het gaat dan ook nu weer over die uitzonderlijke trombose, die gecombineerd gaat met een laag aantal bloedplaatjes. 

Hoewel er in Canada volgens de experts nog geen gevallen daarvan bekend zijn, neemt het land "een pauze". "We geloven nog steeds dat de voordelen van het vaccin voor alle leeftijden opwegen tegen de risico's, maar we wachten op meer informatie uit Europa om te begrijpen wat er aan de hand is."

Een paar dagen geleden kwamen de Duitse minister van Gezondheid Jens Spahn en zijn collega's uit de 16 deelstaten ongeveer met dezelfde beslissing. In Duitsland zal het vaccin momenteel niet meer toegediend worden aan mensen jonger dan 60. De ministers volgen daarmee het advies van vaccinatie-experts in het land nadat er meer meldingen waren binnengekomen van de uitzonderlijke tromboses. 

Het is een afweging van zeldzaam risico op bijwerkingen en risico om ziek te worden door corona

Duitse minister van Gezondheid Jens Spahn

In totaal waren er tot vorige week 31 van die uitzonderlijke tromboses gemeld in Duitsland. Op twee personen na ging het telkens om vrouwen van 20 tot 63 jaar. 9 van de 31 zijn overleden. Ter vergelijking: in Duitsland zijn tot nog toe 2,7 miljoen dosissen van het AstraZeneca-vaccin toegediend. 

Mensen die jonger zijn dan 60, maar door onderliggende aandoeningen meer kans maken om ernstig ziek te worden van het coronavirus, kunnen - op aanraden van een arts - wél nog worden ingeënt met AstraZeneca in Duitsland. "Het is een afweging van het risico op bijwerkingen - dat statistisch erg klein is, maar serieus moet worden genomen - en het risico om ziek te worden door corona", zei minister Spahn. 

In Nederland, waar tot nu toe 400.000 dosissen van het AstraZeneca-vaccin zijn toegediend, zijn er intussen 5 meldingen binnengekomen van vrouwen tussen de 25 en 65 jaar die een trombose hebben gekregen in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes. Een aantal van hen zou overleden zijn. Voor de Nederlandse overheid was het een reden om de toediening van het vaccin aan mensen jonger dan 60 op te schorten.  

Wat doet ons land?

Ons land kijkt opnieuw vooral in de richting van het EMA, dat alle gegevens heeft en ook onderzoekt. "We volgen het op de voet. Gisterenavond hebben we nog contact met de Duitse collega's en het EMA", zei vaccinoloog Pierre Van Damme, zowel lid van de Hoge Gezondheidsraad als de Taskforce Vaccinatie in ons land, begin deze week. Dit weekend zitten de experts opnieuw samen om gegevens uit verschillende Europese landen te bekijken. Ze hopen volgende week tot een advies te komen voor onze beleidsmakers.     

We volgen het op de voet. Gisterenavond hadden we nog contact met Duitse collega's en EMA

In ons land is er volgens geneesmiddelenagentschap FAGG nog geen enkele melding geweest van die zeldzame trombose, waarbij een bloedklonter gecombineerd wordt met een laag aantal bloedplaatjes. 

Meest gelezen