Tieners getuigen na zelfmoordpoging: "Licht aan einde tunnel? Mijn tunnel was pikzwart, maar er is altijd een oplossing"

"De meeste mensen zeggen: er is licht aan het einde van de tunnel, maar mijn tunnel zag pikzwart." In "Terzake" getuigen twee tienermeisjes die het afgelopen jaar minstens één zelfmoordpoging achter de rug hebben. Al voor corona was zelfdoding de voornaamste doodsoorzaak voor jongeren tussen 15 en 19 jaar. Maken de opeenvolgende lockdowns de situatie nog erger? "Het aantal gedwongen opnames bij jongeren was het afgelopen jaar dubbel zo hoog."

Wie met vragen zit over zelfdoding kan terecht op de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be. Nood aan een gesprek? Dan kan u 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. U kan ook chatten via www.tele-onthaal.be. Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be.

In "Terzake" getuigen twee meisjes van 15 en 16 jaar oud anoniem. Allebei deden ze vorig jaar een of meerdere zelfmoordpogingen. "De meeste mensen zeggen: er is licht aan het einde van de tunnel, maar mijn tunnel zag pikzwart", getuigt een van hen. "Elke dag werd het erger en erger. Ik voelde me slechter en slechter. Op den duur had ik suïcidale gedachten."

Intussen gaat het beter met hen. Ze kregen professionele hulp via de centra voor geestelijke gezondheidszorg. Allebei zien ze geen rechtstreekse link tussen hun doodswens en corona: voor de ene was er een andere aanleiding, de andere had het al moeilijk voor corona, maar de coronamaatregelen maken het herstel wel lastiger. "Ik heb veel langer moeten recupereren", klinkt het. Ze getuigen nu om andere jongeren te helpen.

Je bent niet alleen. Ga hulp zoeken. Het is geen taboe

"Ik wil laten zien dat er wél licht aan het einde van de tunnel is", zegt een van hen. "Er is altijd een oplossing. Ik hoop dat andere jongeren zien dat het toch kan lukken en ze niet moeten opgeven." Het andere meisje vult aan: "Ik weet dat veel jongeren het lastig hebben en een strijd voeren met zichzelf. Je bent niet alleen. Ga hulp zoeken. Het is geen taboe. Doe het, het kan echt helpen."

Bekijk hieronder de getuigenissen en lees eronder voort:

Videospeler inladen...

Deze jongeren zijn helaas niet alleen. Zelfdoding is in Vlaanderen de belangrijkste doodsoorzaak bij 15- tot 19-jarigen. Zelfmoordpogingen komen ook het vaakst voor bij meisjes in die leeftijdsgroep, maar recente cijfers zijn er niet. De meest volledige cijfers bij het Agentschap Zorg & Gezondheid dateren al van 2017. Al komen de volledige cijfers van 2018 er normaal snel aan.

Het Vlaams expertisecentrum suïcidepreventie kwam vorige week toch met voorlopige recentere cijfers. "We hoorden veel speculaties dat door de coronacrisis de zelfmoorden waren toegenomen of dat de cijfers zelfs verzwegen werden en wilden dat tegengaan", legt Gwendolyn Portzky van het expertisecentrum uit in "Terzake". Dus hebben ze zelf gegevens verzameld met hulp van bijvoorbeeld de politiediensten.

Die cijfers zijn niet eenduidig. Tijdens de eerste lockdown in het voorjaar van 2020 waren er minder zelddodingen dan in de zelfde periode in 2019. In juni was het cijfer dan weer hoger. "We verwachten de impact meer op langere termijn en wachten dus ook nieuwere cijfers af", legt Portzky uit. Over heel 2020 was volgens een steekproef bij 13 ziekenhuizen het aantal zelfmoordpogingen lager dan in heel 2019, al zijn er regionale verschillen.

Jongeren aparte plaats geven

Kinderpsychiater Delphine Jacobs is lid van de pediatrische taskforce en merkt dit jaar in verschillende ziekenhuizen meer aanmeldingen op spoed van jongeren na bijvoorbeeld een zelfmoordpoging. "Het is maar één parameter van hoe het mentaal met onze jongeren gaat", zegt ze in "Terzake". "Het aantal gedwongen opnames bij jongeren was het afgelopen jaar dubbel zo hoog als het jaar daarvoor."

Het aantal gedwongen opnames bij jongeren was het afgelopen jaar dubbel zo hoog als het jaar daarvoor

De sluiting van de scholen, is volgens Jacobs een grote factor van de problematiek. "Uit het schoollopen putten jongeren veel meer dan alleen het schoolse aspect", legt ze uit. "Het geeft hen een reden om 's morgens op te staan, het geeft zin, structuur en sociale contacten. Daar moeten we echt wel op inzetten."

Portzky geeft aan dat ze zich zorgen maakt over de jongeren. "We moeten er gericht naar kijken voor preventie", zegt ze. "Als we aan preventie denken, moeten we jongeren echt wel een aparte plaats geven in de aanpak van de epidemie", zegt Jacobs. Portzky onderlijnt ook dat mentale gezondheid in het algemeen hoger op de agenda moet. "Niet alleen bij het beleid, maar ook bij het individu en bij de scholen."

Bekijk hieronder het gesprek in "Terzake":

Videospeler inladen...

Meest gelezen