Na nepfestival in Brussel: "Dit gaat nog gebeuren, mentaal welzijn jongeren kleurt bloedrood, zorg voor uitlaatkleppen"

Duizenden jongeren die samentroepen, het is in deze coronatijden een surreëel beeld. Toch was dat het tafereel in het Brusselse Ter Kamerenbos eergisteren en ook gisteren kwam er nog een honderdtal jongeren samen. Maar hoe is het zo kunnen ontsporen? En wat moet er gebeuren zodat dit niet nog eens gebeurt? "De overheid moet het dringend anders aanpakken, anders loopt het binnenkort opnieuw fout", klinkt het bij stemmen uit de cultuur- en evenementensector, maar ook bij psychologen. En het draait allemaal om 1 begrip: perspectief. 

Nadat een uitnodiging voor een (nep)festival viraal gegaan was op sociale media, verzamelden duizenden jongeren eergisteren in het Brusselse Ter Kamerenbos. Ze dansten, ze dronken, ze feestten. Vaak zónder mondmasker, corona leek heel ver weg. Toen de politie wilde ingrijpen, sloeg de sfeer om. 

Bekijk hier hoe het nepfestival helemaal ontspoorde: 

Videospeler inladen...

Het uit de hand gelopen nepfestival lokt bijzonder veel reacties uit, die vaak diametraal tegenover elkaar staan: ofwel heel begripvol, ofwel heel afkeurend. Maar hoe komt het toch dat dit zo uit de hand kon lopen? En hoe kan dat in de toekomst vermeden worden? 

Hoe kon dit gebeuren?

De Vlaamse Jeugdraad is erg geschrokken van wat gebeurd is in het Ter Kamerenbos en keurt het af, maar kan het tegelijk ook wel plaatsen. "Het mentale welzijn van de jongeren kleurt bloedrood, en er is echt nood aan een perspectief en aan een uitlaatklep," zegt Amir Bachrouri van de Vlaamse Jeugdraad. 

Het mentaal welzijn van jongeren kleurt bloedrood

Amir Bachrouri van de Vlaamse Jeugdraad

Psycholoog en hoogleraar psychiatrie Inez Germeys (KU Leuven) beaamt dat: "Voor jongeren tussen 18 en 25 is er al een heel jaar niks gebeurd. Ook de kotbubbel haalde het niet." Die kotbubbel is een gemiste kans, zegt ze, zoals er nog zijn: "Je had met een sociaal contract kunnen werken waarbij jongeren een studiebubbel vormen en beloven dat ze intussen niet met anderen of thuis met de familie gaan afspreken." 

Wat moet er dan wel gebeuren om dit te vermijden?

Eén woord dat bij iedereen terugkeert: perspectief

Bachrouri van de Vlaamse Jeugdraad pleit bijvoorbeeld voor een meer georganiseerde context, waarbij de jeugdwerk- en evenementensector de handen in elkaar slaan, om dit in de toekomst te vermijden. De overheid zelf zou samen met hen veilige initiatieven moeten kunnen organiseren, om zo de jongeren perspectief te geven. "We denken dan aan bepaalde events in bubbels, bijvoorbeeld op basis van cirkels zoals op het Sint-Pietersplein in Gent. Dat moet ook in andere steden kunnen."

Bekijk hier hoe Bachrouri die "cirkelevenementen" precies ziet en lees daaronder verder: 

Videospeler inladen...

Eenzelfde geluid klinkt bij Germeys. Ook zij vreest dat dit opnieuw kan gebeuren als er niks verandert. Haar oplossing? Van het hoger onderwijs een prioriteit maken en openen na de paasvakantie. "Want ook dat is een plaats waar jongeren op een heel gestructureerde manier sociaal contact kunnen hebben." 

Germeys doet een oproep aan politici om daar eens goed over na te denken. "Hoger onderwijs is een basisrecht", benadrukt ze. 

Je zal zien dat jongeren tot heel wat bereid zijn, als je hen een concreet perspectief geeft 

Inez Germeys, hoogleraar psychiatrie

Intussen zijn kleinschalige, gecontroleerde evenementen een goed idee. Een belofte voor een éénmalig evenement met 20 personen, is een heel concreet voorbeeld waar ze zich achter kan scharen. 

"Dat soort dingen inderdaad, een bijeenkomst of een feestje. Met coronatests vooraf. Je zal zien dat jongeren tot heel wat bereid zijn en de regels willen volgen, als ze tenminste perspectief hebben. Nu lijkt het voor hen een oneindigheid, want ze weten dat ze sowieso het laatst aan de beurt zullen komen."   

Bekijk hier het debat in "Terzake" tussen Amir Bachrouri van de Vlaamse Jeugdraad en viroloog Marc Van Ranst (en lees verder onder de video):

Videospeler inladen...

Ook Bruno Schaubroeck van de evenementensector pleit voor duidelijke afspraken én een concreet uitzicht op een uitlaatklep: "Er moet aan de jongeren gezegd worden: hou nu nog vol, en dan gaat dit kunnen. Nog drie weekends niets, en dan mag je een weekend met 20 man samenkomen. Daarna ga je nog op je tanden moeten bijten, maar zal je midden mei eens met 50 man mogen samenkomen. Maar daarvoor niet. En als je het verpest, dan is er niets", zegt hij in "De ochtend".  

Beluister hier reacties op de feestende jongeren en lees daaronder verder: 

Zó moet je het aanpakken, zegt Schaubroeck: strenge regels kunnen, maar mét een heel concreet perspectief, en laat de onderlinge solidariteit spelen. "Je moet een kostschool zijn voor de jongeren, je moet streng zijn maar rechtvaardig. En laat de solidariteit ervoor zorgen dat ze de maatregelen naleven." 

Je moet een kostschool zijn: streng, maar rechtvaardig. En met concreet perspectief

Bruno Schaubroeck van de Event Confederation

Perspectief dus, door kleine veilige evenementen. Maar zou dat ook lukken?

De cultuur- en evenementensector zou maar wat graag legale evenementen organiseren, maar ze mogen niet. Zij zitten dan ook op dezelfde lijn: maak bepaalde dingen mogelijk, in een goed georganiseerde context. 

Michael De Cock, artistiek leider van de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) in Brussel, zegt dat politici terecht boos zijn over de ontsporing in Ter Kameren. Maar hij tikt hen ook op de vingers: "Verbolgen zijn over de corona-onveiligheid gisteren is eerder hypocriet. Zo, waarde politici, leven héél veel jongeren, ook wanneer jullie niet kijken. Andermaal: organiseer legale uitlaatkleppen." 

Waarde politici, zo leven héél veel jongeren. Andermaal: organiseer legale uitlaatkleppen. 

Michael De Cock van de KVS

De Crisiscel Cultuur vraagt intussen een gesprek met de politiek. Ze wil graag meehelpen om 'safe spaces' te organiseren, zegt Frederik Sioen. "Wij kunnen veilige omstandigheden aanbieden, en zijn experts in crowd control. Wij werken met stewards en internationale experts. Wij kunnen heel goed een cultureel aanbod uitwerken en tegelijk mensen uit elkaar houden en willen hier graag bij helpen." 

Lees verder onder de foto: 

Het codewoord? "Communicatie"

Een ander probleem is dat de overheid op dit moment de jongeren niet bereikt, en dus moet ze op een andere manier communiceren, zegt Schaubroeck nog. 

De event sector kan daar volgens hem bij helpen: "De jongeren communiceren met elkaar via TikTok. Ik heb de overheid nog geen enkel TikTok-filmpje zien maken om met hen te communiceren. Als we op de juiste manier met hen in dialoog treden en zeggen 'er is perspectief, maar er moeten nog een aantal zaken nageleefd worden' dan gaat dat wel lukken. Wij hebben daar al vaak de hand voor uitgestoken... Niet vergeten: onze sector heeft experts in jongerencommunicatie en doelgroepcommunicatie. We geloven echt dat we daarbij kunnen helpen."  

Ik heb de overheid nog geen enkel TikTok-filmpje zien maken om te communiceren met de jongeren

Bruno Schaubroeck

Het moet anders dus. En snel. Want Schaubroeck waarschuwt dat het de komende weken en maanden wel eens uit de hand zou kunnen lopen als de overheid het niet anders aanpakt. "Binnenkort is er voetbal (in juni begint het EK met de Rode Duivels, red.) en dan ga je wat je gisteren zag, zien gebeuren met 40-plussers."

"Want wat gaat er gebeuren als de Rode Duivels een wedstrijd winnen? Ofwel organiseer je dat collectief, en zeg je 'hier kan het, maar het scherm gaat uit als iemand zijn mondmasker uitdoet'. Dan heb je het collectief tegen het individu, en dan zal iedereen dat naleven. Ofwel doe je zoals gisteren, bonne chance.

Wat je gisteren zag, kan binnenkort gebeuren met 40-plussers als de Rode Duivels een match winnen

Meest gelezen